Research Article

Asırlık bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması

Volume: 9 Number: 2 July 18, 2026
TR EN

Asırlık bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması

Abstract

Amaç: Cumhuriyetle yaşıt bir hekim olarak son yüzyılın tıbbi gelişmelerine yakından tanıklık edip katkı veren Prof.Dr.Osman Akata’nın tıbbın ve tıp eğitiminin son 100 yılına ilişin gözlemlerinin araştırılmasıdır. Gereç ve yöntem: Ankara Tıp Fakültesi Genel Cerrahi emekli Anabilim Dalı Başkanı Akata araştırma konusu olarak seçilmiş 2019 yılı sonunda bir “görüşme” gerçekleştirilmiş ve konuyla ilişkin kaynakların “metin analiz yönetimi” ile değerlendirilmesiyle “Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografik Araştırması” gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Akata 100 yaşında bir hekim olarak Cumhuriyet Dönemi tıp eğitiminin gelişmelerine tanıklık edip katkıda bulunmuştur. 1933 Üniversite Reformuyla ülkemize gelen bilim insanlarının eğittiği Akata; gerçekleştirdiği ülkemiz cerrahisinde bir devrim olan abdominal aorta anevrizması ameliyatıyla sentetik damar yaması graft uygulamasını “Tarihte Bireyin Rolü” ilkesi doğrultusunda bu ameliyat için tıbbi yetkinliği ile uygulayabilecek cesareti olduğu ve ameliyatı gerektiren koşullar da işlemi yapmasına imkan verdiğinden “Etkenler Kuramı” bağlamında gerçekleştirebilmiştir. Akata; 100 yıllık yaşamında ülkemizde yeni tıp fakültelerinin kuruluşuna, tıp eğitiminde genel cerrahiden diğer cerrahi dallarının ayrılmasına, ameliyahane hizmetleriyle teknolojisinin gelişmesine ve cerrahi uygulamaların ilerlemesine de tanıklık etmiştir. Sonuç:“Tarih Yöntem Bilgisi”; olayların analizinde “Tarihte Bireyin Rolü” ilkesiyle kişilerin katkılarının tanımlanmasıdır. “Tarihte Bireyin Rolü” kitabında “Etkenler Kuramı”nda Phlehanov:“olayların gelişimi kaçınılmazsa kişi olayların ilerlemesine yardımcı olan veya olayın gelişimine karşı bir eylem gerçekleştirir” görüşünü savunmaktadır. Osman Akata gerçekleştirdiği ülkemiz cerrahisinde bir devrim niteliğindeki abdominal aorta anevrizması ameliyatında sentetik damar yaması uygulamasını “Tarihte Bireyin Rolü” doğrultusunda bu ameliyat uygulayabilecek cerrahi yetkinliği ile işlemi uygulayabilecek cesareti olduğu ve ameliyatı gerektiren tarihsel koşullar da bu cerrahi işlemi yapmasına imkan verdiği için “Etkenler Kuramı” bağlamında gerçekleştirebilmiştir.

Keywords

Supporting Institution

-------------------------------

Project Number

-----------------

Ethical Statement

Bu "Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografik Araştırması" daha önce hiçbir dergide yayınlanmamış ve hiçbir kongre yada sempozyumda sunulmamıştır. Bu araştırma yapılırken Helsinki Etik Bildirgesi protokollerine uyulmuştur. Hiçbir kurum ve kuruluştan araştırma için mali destek alınmamıştır.

Thanks

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Vasküler Cerrahi Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.Dr.Uğur Benginsun’a ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Başkanı Prof.Dr.Berna Arda’ya teşekkür ederiz.

References

  1. Hacaloğlu H. Alman Hocaların Türkiye Macerası, Popüler Tarih Dergisi; 2001;8(1):76-79.
  2. Akar N. Anadolu’da bir çocuk doktoru Ord.Prof.Albert Eckstein. Ankara: Çocuk Hastalıklarını Araştırma Vakfı; 1999.
  3. Akar N. Anadolu’da bir hekim Albert Eckstein. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi; 2017.
  4. Arda B. Atatürk Türkiyesi’nde İlk Tıp Fakültesi’nin Kuruluşu, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası; 1996; 49(1):1-6.
  5. Günay D. 1933 yılından günümüze Türk Yüksek Öğretiminde Niceliksel Gelişmeler, Yüksek Öğretim ve Bilim Dergisi; 2011; 1(1):1-3.
  6. Çandarcı M. Ankara Üniversitesi’nin Gelişim Tarihi. Ankara: Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları; 1982.
  7. Ege R. Cumhuriyetin 50.yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinin Gelişimi. Ankara: Ankara Tıp Fakültesi Yayınları; 1974.
  8. Kılıçaslan RL. Osman Akata görüşmesi. Ankara: Basılmamış eser; 2020.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences (Other), Health Sciences Education and Development of Programs: Medicine, Nursing and Health Sciences, Other Fields of Education (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 18, 2026

Submission Date

May 4, 2026

Acceptance Date

May 11, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 2

APA
Kılıçaslan, R. L., Yücel, E., & Kiliçaslan, Y. D. (2026). Asırlık bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi, 9(2), 67-73. https://izlik.org/JA38WL87ZA
AMA
1.Kılıçaslan RL, Yücel E, Kiliçaslan YD. Asırlık bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi. 2026;9(2):67-73. https://izlik.org/JA38WL87ZA
Chicago
Kılıçaslan, Rasim Levent, Ebru Yücel, and Yaşar Doruk Kiliçaslan. 2026. “Asırlık Bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması”. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi 9 (2): 67-73. https://izlik.org/JA38WL87ZA.
EndNote
Kılıçaslan RL, Yücel E, Kiliçaslan YD (July 1, 2026) Asırlık bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi 9 2 67–73.
IEEE
[1]R. L. Kılıçaslan, E. Yücel, and Y. D. Kiliçaslan, “Asırlık bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması”, Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi, vol. 9, no. 2, pp. 67–73, July 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA38WL87ZA
ISNAD
Kılıçaslan, Rasim Levent - Yücel, Ebru - Kiliçaslan, Yaşar Doruk. “Asırlık Bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması”. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi 9/2 (July 1, 2026): 67-73. https://izlik.org/JA38WL87ZA.
JAMA
1.Kılıçaslan RL, Yücel E, Kiliçaslan YD. Asırlık bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi. 2026;9:67–73.
MLA
Kılıçaslan, Rasim Levent, et al. “Asırlık Bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması”. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi, vol. 9, no. 2, July 2026, pp. 67-73, https://izlik.org/JA38WL87ZA.
Vancouver
1.Rasim Levent Kılıçaslan, Ebru Yücel, Yaşar Doruk Kiliçaslan. Asırlık bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması. Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi [Internet]. 2026 Jul. 1;9(2):67-73. Available from: https://izlik.org/JA38WL87ZA