Asırlık bir Hekimin Gözlemlerinden Tıbbın 100 Yılı: Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografi Araştırması
Öz
Amaç: Cumhuriyetle yaşıt bir hekim olarak son yüzyılın tıbbi gelişmelerine yakından tanıklık edip katkı veren Prof.Dr.Osman Akata’nın tıbbın ve tıp eğitiminin son 100 yılına ilişin gözlemlerinin araştırılmasıdır.
Gereç ve yöntem: Ankara Tıp Fakültesi Genel Cerrahi emekli Anabilim Dalı Başkanı Akata araştırma konusu olarak seçilmiş 2019 yılı sonunda bir “görüşme” gerçekleştirilmiş ve konuyla ilişkin kaynakların “metin analiz yönetimi” ile değerlendirilmesiyle “Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografik Araştırması” gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Akata 100 yaşında bir hekim olarak Cumhuriyet Dönemi tıp eğitiminin gelişmelerine tanıklık edip katkıda bulunmuştur. 1933 Üniversite Reformuyla ülkemize gelen bilim insanlarının eğittiği Akata; gerçekleştirdiği ülkemiz cerrahisinde bir devrim olan abdominal aorta anevrizması ameliyatıyla sentetik damar yaması graft uygulamasını “Tarihte Bireyin Rolü” ilkesi doğrultusunda bu ameliyat için tıbbi yetkinliği ile uygulayabilecek cesareti olduğu ve ameliyatı gerektiren koşullar da işlemi yapmasına imkan verdiğinden “Etkenler Kuramı” bağlamında gerçekleştirebilmiştir. Akata; 100 yıllık yaşamında ülkemizde yeni tıp fakültelerinin kuruluşuna, tıp eğitiminde genel cerrahiden diğer cerrahi dallarının ayrılmasına, ameliyahane hizmetleriyle teknolojisinin gelişmesine ve cerrahi uygulamaların ilerlemesine de tanıklık etmiştir.
Sonuç:“Tarih Yöntem Bilgisi”; olayların analizinde “Tarihte Bireyin Rolü” ilkesiyle kişilerin katkılarının tanımlanmasıdır. “Tarihte Bireyin Rolü” kitabında “Etkenler Kuramı”nda Phlehanov:“olayların gelişimi kaçınılmazsa kişi olayların ilerlemesine yardımcı olan veya olayın gelişimine karşı bir eylem gerçekleştirir” görüşünü savunmaktadır. Osman Akata gerçekleştirdiği ülkemiz cerrahisinde bir devrim niteliğindeki abdominal aorta anevrizması ameliyatında sentetik damar yaması uygulamasını “Tarihte Bireyin Rolü” doğrultusunda bu ameliyat uygulayabilecek cerrahi yetkinliği ile işlemi uygulayabilecek cesareti olduğu ve ameliyatı gerektiren tarihsel koşullar da bu cerrahi işlemi yapmasına imkan verdiği için “Etkenler Kuramı” bağlamında gerçekleştirebilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
-------------------------------
Proje Numarası
-----------------
Etik Beyan
Bu "Tıp Eğitim Tarihi Portre Biyografik Araştırması" daha önce hiçbir dergide yayınlanmamış ve hiçbir kongre yada sempozyumda sunulmamıştır. Bu araştırma yapılırken Helsinki Etik Bildirgesi protokollerine uyulmuştur. Hiçbir kurum ve kuruluştan araştırma için mali destek alınmamıştır.
Teşekkür
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Vasküler Cerrahi Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.Dr.Uğur Benginsun’a ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Başkanı Prof.Dr.Berna Arda’ya teşekkür ederiz.
100 Years of Medicine from a Century-Old Physician’s Observations: Medical Education History Portrait Biographical Research
Öz
Introduction: Researching the observations of Osman Akata, a century old physician who witnessed the medical developments and contributed to advancements of the last 100 years was aimed.
Material and methods: Akata, a retired chairman of Ankara University Medical Faculty General Surgery Clinics was selected as the subject, an “interview” was conducted at the end of 2019, and a "Medical Education History Portrait Biographical Research" was carried out by evaluating the relevant literature sources using "text analysis methodology".
Results: Akata, a century old physician, was educated by scientists who came to Turkey with the 1933 University Reform, witnessed and contributed to the Republican Era’s medical education advancements. Akata, performed a revolutionary abdominal aortic aneurysm surgery by synthetic vascular graft in accordance with the “Individual’s Role in History". His competence, courage and also circumstances enabled him within the "Theory of Factors". He has witnessed new medical faculties’ establishments, branching off surgery medical education, operational technological developments, and surgical practices advancements throughout his century old life .
Conclusion: "Individual’s Role in History" is an analysis of events and individual’s contributions in the "Methodology of History". Phlekhanov in “Individual’s Role in History" book defined it as: “if events are inevitable, a person will either helps or halts their progress by his actions”. Akata performed a revolutionary abdominal aortic aneurysm surgery by using a synthetic vascular graft within the context of the "Theory of Factors" as his competence and courage within "Individual’s Role in history" and the circumstances also permitted him to act.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
------------------------------------------
Proje Numarası
-----------------
Etik Beyan
This Medical Education History Portrait Biographical Reaearch has never been published in any journal or presented at any congress or symposium. The Helsinki Declaration of Ethics protocols were followed throughout this research. No financial support was received from any institution or organization.
Teşekkür
We would like to thank Prof. Dr. Uğur Benginsun from Ankara University Medical Faculty Department of General Surgery subdivision of Vascular Surgery and Prof. Dr. Berna Arda the chairman of Ankara University Medical Facult Department of Medical History and Ethics,
