Research Article

Türkiye’de Hâkim Rüzgâr Yönü Değişimleri (1931-2020)

Volume: 23 Number: 1 April 29, 2025
EN TR

Türkiye’de Hâkim Rüzgâr Yönü Değişimleri (1931-2020)

Abstract

İklim ögelerinden basınç sistemlerinin konumundaki değişim, rüzgâr yönlerini de değiştirebilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne ait istasyonlarda, 1931-2020 yılları arasında ölçülen rüzgâr yön frekansları değerlendirilmiş. 90 yıllık süreç, 10’ar yıllık 9 döneme ve ardışık iki dönem arasındaki değişimin incelendiği 8 periyoda ayrılmıştır. Bu dönem ve periyotlardaki hâkim yön değişimleri incelenmiş, çoklu Rubinstein hâkim rüzgâr yönü metodu geliştirilmiş, 167 istasyona uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, Türkiye’de hâkim yönler hem saat hem de saatin tersi yönde sürekli değişmektedir. Van Gölü, Marmara Denizi, Tuz Gölü ve İstanbul Boğazı çevresindeki istasyonlarda, hâkim yönler ters yönde değişebilmekte, bunda kara-deniz termal ısınma farklılıkları etkili olmaktadır. Türkiye’de son 30 yıllık süreçte, bazı istasyonlarda düşük açılı hâkim yön değişimleri ortaya çıkmış, bunun yapılaşma ile ilişkili olabileceği anlaşılmıştır. Ayrıca Türkiye’de sürekli düşük, sürekli yüksek, sonradan sabitlenen, sürekli büyüyen, sürekli küçülen hâkim yön değişim karakterleri belirlenmiş, bazı istasyonlarda tek, bazılarında çift bazılarında ise üç döngülü hâkim yön değişimleri olduğu görülmüştür.

Keywords

References

  1. Ahrens, C. D. (2007). Meteorology Today (9. bs.). Belmont: Brooks/Cole.
  2. A-iyeh, E., Peters, J. F. (2015). Measure of Tessellation Quality of Voronoï Meshes. 5(2), 28.
  3. Ardel, A., Kurter, A., Dönmez, Y. (1969). Klimatoloji Tatbikatı. İstanbul: Baha Matbaası.
  4. Atalay, İ. (2010). Uygulamalı Klimatoloji. İzmir: META Basım Matbaacılık Hizmetleri.
  5. Avcı, S. (2020). Hâkim rüzgâr yönünün belirlenmesi için bir yazılım önerisi: PrevailingWindRUB 1.0. Coğrafya Dergisi, 41, 209-219. doi:10.26650/JGEOG2020-806385
  6. Balling, R. C., Cerveny, J., Cerveny, R. S. (2005). Winds and wind systems. Encyclopedia of World Climatology.
  7. Cecchi, L., Morabito, M., Domeneghetti, M. P., Crisci, A., Onorari, M., Orlandini, S. (2006). Long distance transport of ragweed pollen as a potential cause of allergy in central Italy. Annals of Allergy, Asthma & Immunology, 96(1), 86-91. doi:10.1016/S1081-1206(10)61045-9
  8. Chepil, W. S., Siddoway, F. H., Armbrust, D. V. (1964). In the Great Plains prevailing wind erosion direction. J. Soil Water Cons., 19(2), 67-70.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Türkiye Physical Geography

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 17, 2025

Publication Date

April 29, 2025

Submission Date

November 19, 2024

Acceptance Date

March 10, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 23 Number: 1

APA
Yilmaz, E., Çiçek, İ., & Avcı, S. (2025). Türkiye’de Hâkim Rüzgâr Yönü Değişimleri (1931-2020). Coğrafi Bilimler Dergisi, 23(1), 46-88. https://doi.org/10.33688/aucbd.1583736
AMA
1.Yilmaz E, Çiçek İ, Avcı S. Türkiye’de Hâkim Rüzgâr Yönü Değişimleri (1931-2020). Coğrafi Bilimler Dergisi. 2025;23(1):46-88. doi:10.33688/aucbd.1583736
Chicago
Yilmaz, Erkan, İhsan Çiçek, and Sedat Avcı. 2025. “Türkiye’de Hâkim Rüzgâr Yönü Değişimleri (1931-2020)”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23 (1): 46-88. https://doi.org/10.33688/aucbd.1583736.
EndNote
Yilmaz E, Çiçek İ, Avcı S (April 1, 2025) Türkiye’de Hâkim Rüzgâr Yönü Değişimleri (1931-2020). Coğrafi Bilimler Dergisi 23 1 46–88.
IEEE
[1]E. Yilmaz, İ. Çiçek, and S. Avcı, “Türkiye’de Hâkim Rüzgâr Yönü Değişimleri (1931-2020)”, Coğrafi Bilimler Dergisi, vol. 23, no. 1, pp. 46–88, Apr. 2025, doi: 10.33688/aucbd.1583736.
ISNAD
Yilmaz, Erkan - Çiçek, İhsan - Avcı, Sedat. “Türkiye’de Hâkim Rüzgâr Yönü Değişimleri (1931-2020)”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23/1 (April 1, 2025): 46-88. https://doi.org/10.33688/aucbd.1583736.
JAMA
1.Yilmaz E, Çiçek İ, Avcı S. Türkiye’de Hâkim Rüzgâr Yönü Değişimleri (1931-2020). Coğrafi Bilimler Dergisi. 2025;23:46–88.
MLA
Yilmaz, Erkan, et al. “Türkiye’de Hâkim Rüzgâr Yönü Değişimleri (1931-2020)”. Coğrafi Bilimler Dergisi, vol. 23, no. 1, Apr. 2025, pp. 46-88, doi:10.33688/aucbd.1583736.
Vancouver
1.Erkan Yilmaz, İhsan Çiçek, Sedat Avcı. Türkiye’de Hâkim Rüzgâr Yönü Değişimleri (1931-2020). Coğrafi Bilimler Dergisi. 2025 Apr. 1;23(1):46-88. doi:10.33688/aucbd.1583736