Research Article

Şehirsel Toponimi: Denizli Şehri Cadde Adları Tipolojisi Üzerine Bir Eleştirel Deneme

Volume: 23 Number: 2 October 30, 2025
EN TR

Şehirsel Toponimi: Denizli Şehri Cadde Adları Tipolojisi Üzerine Bir Eleştirel Deneme

Abstract

Şehirsel yer adları, başlangıçta insanın doğal ve beşeri çevresiyle kurduğu etkileşime bağlı olarak organik biçimde ortaya çıkmıştır. Ancak yer adlarının toplumların kimliklerini taşıma ve inşasındaki öneminin anlaşılmasıyla bu durum giderek değişmiş ve yerin adlandırılması planlı bir sürece evrilmiştir. Bu değişime bağlı olarak şehirsel yer adları çalışmaları da geleneksel yaklaşımların yanında son yıllarda yer adlarının verilme nedenlerine odaklanan eleştirel yaklaşımlarla da ele alınmaktadır. Günümüzde şehirsel yer adlarını eleştirel yönden ele alan dört yaklaşım ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada da Denizli şehrindeki cadde, bulvar ve yol adları eleştirel yaklaşımlarla ele alınmıştır. Çalışmada şehirdeki cadde, bulvar ve yol adlarının verilme nedenlerinin ortaya çıkarılması ve Türkiye’deki cadde adları tipolojisi geliştirmelerine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Sonuçta, cumhuriyet, şehit, dostluk-kardeşlik ve eski yurt, yer-yön, şahıs ve mekânsal yönetim olmak üzere altı genel gruptan oluşan bir cadde adları tipoloji denemesi ortaya çıkmıştır. Şehirdeki cadde isimlerinin verilmesinde cumhuriyet yönetimi ve ulus inşasını mekânsal bellek üzerinden pekiştirme ile şehirsel kimlik ve mekân yönetimini oluşturma hedefleri ön plana çıkmıştır.

Keywords

References

  1. Alagöz, C., A. (1984). Türkiye Yer Adları Üzerine Bazı Düşünceler. Türk Yer Adları Sempozyumu 11-13 Eylül 1984, Bildiriler Kitabı içinde (s. 11-23). Ankara. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1310786
  2. Alderman, D., H. (2000). A Street Fit For A King: Naming Places and Commemoration in the American South. The Professional Geographer, 52 (4), 672-684. https://doi.org/10.1111/0033-0124.00256
  3. Alderman, D., H. (2003). Street Names and the Scaling of Memory: The Politics of Commemorating Martin Luther King, Jr. within the African American Community. Area, 35 (2), 163-173. Erişim adresi: https://www.jstor.org/stable/20004306
  4. Aliağaoğlu, A., & Uzun, A. (2011). Şehirsel Toponimi (Hidonimi): Türkiye İçin Bir Tipoloji Denemesi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 9 (2), 123-133. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000121
  5. Aliağaoğlu, A., & Yiğit, Y. (2013). Balıkesir’de Şehirsel Toponimi: Cadde Adları. Doğu Coğrafya Dergisi, 18 (30), 311-330. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.31330
  6. Aliağaoğlu, A. (2013). Şehirsel Toponimi: Balıkesir İlinde Mahalle Adları, Bir Sınıflandırma Denemesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16 (29), 45-62. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/853630
  7. Aliağaoğlu, A., & Uğur, A. (2018). Şehirsel Toponimi: Erzurum’da Cadde Adları. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21 (40), 1-26. https://doi.org/10.31795/baunsobed.489078
  8. Aliağaoğlu, A., & Çetinkaya, S. (2021). 15 Temmuz Kalkışma Deneyiminde Sonra Türkiye’de Şehirsel Toponimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (53), 180-192. https://doi.org/10.35237/sufesosbil.921510

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

City in Human Geography

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 24, 2025

Publication Date

October 30, 2025

Submission Date

May 14, 2025

Acceptance Date

September 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 23 Number: 2

APA
Uğur, A. (2025). Şehirsel Toponimi: Denizli Şehri Cadde Adları Tipolojisi Üzerine Bir Eleştirel Deneme. Coğrafi Bilimler Dergisi, 23(2), 570-598. https://doi.org/10.33688/aucbd.1699556
AMA
1.Uğur A. Şehirsel Toponimi: Denizli Şehri Cadde Adları Tipolojisi Üzerine Bir Eleştirel Deneme. Coğrafi Bilimler Dergisi. 2025;23(2):570-598. doi:10.33688/aucbd.1699556
Chicago
Uğur, Abdullah. 2025. “Şehirsel Toponimi: Denizli Şehri Cadde Adları Tipolojisi Üzerine Bir Eleştirel Deneme”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23 (2): 570-98. https://doi.org/10.33688/aucbd.1699556.
EndNote
Uğur A (October 1, 2025) Şehirsel Toponimi: Denizli Şehri Cadde Adları Tipolojisi Üzerine Bir Eleştirel Deneme. Coğrafi Bilimler Dergisi 23 2 570–598.
IEEE
[1]A. Uğur, “Şehirsel Toponimi: Denizli Şehri Cadde Adları Tipolojisi Üzerine Bir Eleştirel Deneme”, Coğrafi Bilimler Dergisi, vol. 23, no. 2, pp. 570–598, Oct. 2025, doi: 10.33688/aucbd.1699556.
ISNAD
Uğur, Abdullah. “Şehirsel Toponimi: Denizli Şehri Cadde Adları Tipolojisi Üzerine Bir Eleştirel Deneme”. Coğrafi Bilimler Dergisi 23/2 (October 1, 2025): 570-598. https://doi.org/10.33688/aucbd.1699556.
JAMA
1.Uğur A. Şehirsel Toponimi: Denizli Şehri Cadde Adları Tipolojisi Üzerine Bir Eleştirel Deneme. Coğrafi Bilimler Dergisi. 2025;23:570–598.
MLA
Uğur, Abdullah. “Şehirsel Toponimi: Denizli Şehri Cadde Adları Tipolojisi Üzerine Bir Eleştirel Deneme”. Coğrafi Bilimler Dergisi, vol. 23, no. 2, Oct. 2025, pp. 570-98, doi:10.33688/aucbd.1699556.
Vancouver
1.Abdullah Uğur. Şehirsel Toponimi: Denizli Şehri Cadde Adları Tipolojisi Üzerine Bir Eleştirel Deneme. Coğrafi Bilimler Dergisi. 2025 Oct. 1;23(2):570-98. doi:10.33688/aucbd.1699556