Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri
Abstract
Dijital çağ, siyasi coğrafyanın sınırlarını kökten dönüştürmektedir. Bu çalışma, siber mekânın klasik devlet-merkezli düzeni nasıl aşındırdığını ve yeniden kurduğunu üç boyut üzerinden incelemektedir: şifreleme, gözetim ve yeni aktörler. Şifreleme teknolojileri bireylere ulusal sınırların ötesinde ifade ve örgütlenme özgürlüğü tanırken, aynı zamanda suç ve terör ağlarına da alan açmaktadır. Dijital panoptikon çerçevesinde ele alınan gözetim teknolojileri, devletlerin egemenlik kapasitesini toprak sınırlarının ötesine taşıyarak mahremiyet, güvenlik ve kamusal alanı yeniden tanımlamaktadır. WikiLeaks, Anonymous ve Snowden örnekleri ise bireylerin ve ağ tabanlı kolektiflerin uluslararası siyasette yeni güç biçimleri ürettiğini göstermektedir. Bulgular, siber mekânın özgürleşme ile denetim, birey ile devlet, sınır ile ağ arasındaki gerilimde şekillenen çok aktörlü ve veri temelli bir siyasi coğrafya yarattığını ortaya koymaktadır.
Keywords
References
- ABD Yüksek Mahkemesi. (2014). Riley v. California, No. 13-132. Erişim adresi: https://supreme.justia.com/cases/federal/us/573/13-132/case.pdf
- Alvarez, J. (2015). Stuxnet: The world's first cyber weapon. Stanford Center for International Security and Cooperation. Erişim adresi: https://cisac.fsi.stanford.edu/news/stuxnet
- Arendt, H. (1963). Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil. New York: Penguin.
- Avrupa Parlamentosu (2014). Introductory statement by Edward Snowden submitted to the European Parliament’s inquiry into the Electronic Mass Surveillance of EU Citizens. European Parliament. Erişim adresi: https://www.europarl.europa.eu/document/activities/cont/201403/20140307ATT80674/20140307ATT80674EN.pdf
- BBC. (2024). Hizbullah'ın çağrı cihazlarının patlatılması: Hangi sorular yanıt buldu? Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/articles/czj978p0w39o
- Berkman Center (2016). Don’t Panic Making Progress on the “Going Dark” Debate Erişim adresi: https://cyber.law.harvard.edu/pubrelease/dontpanic/Dont_Panic_Making_Progress_on_Going_Dark_Debate.pdf
- Berlinski, D. (2000). The Advent of the Algorithm: The 300-Year Journey from an Idea to the Computer. Houghton Mifflin Harcourt.
- Blount, P. J. (2019). Reprogramming the World: Cyberspace and the Geography of Global Order. E-International Relations Publishing.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Political Geography
Journal Section
Research Article
Authors
Semih Nargül
*
0000-0001-8694-0981
Türkiye
Early Pub Date
April 23, 2026
Publication Date
April 30, 2026
Submission Date
September 21, 2025
Acceptance Date
April 10, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 24 Number: 1