Araştırma Makalesi

Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri

Cilt: 24 Sayı: 1 30 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri

Öz

Dijital çağ, siyasi coğrafyanın sınırlarını kökten dönüştürmektedir. Bu çalışma, siber mekânın klasik devlet-merkezli düzeni nasıl aşındırdığını ve yeniden kurduğunu üç boyut üzerinden incelemektedir: şifreleme, gözetim ve yeni aktörler. Şifreleme teknolojileri bireylere ulusal sınırların ötesinde ifade ve örgütlenme özgürlüğü tanırken, aynı zamanda suç ve terör ağlarına da alan açmaktadır. Dijital panoptikon çerçevesinde ele alınan gözetim teknolojileri, devletlerin egemenlik kapasitesini toprak sınırlarının ötesine taşıyarak mahremiyet, güvenlik ve kamusal alanı yeniden tanımlamaktadır. WikiLeaks, Anonymous ve Snowden örnekleri ise bireylerin ve ağ tabanlı kolektiflerin uluslararası siyasette yeni güç biçimleri ürettiğini göstermektedir. Bulgular, siber mekânın özgürleşme ile denetim, birey ile devlet, sınır ile ağ arasındaki gerilimde şekillenen çok aktörlü ve veri temelli bir siyasi coğrafya yarattığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ABD Yüksek Mahkemesi. (2014). Riley v. California, No. 13-132. Erişim adresi: https://supreme.justia.com/cases/federal/us/573/13-132/case.pdf
  2. Alvarez, J. (2015). Stuxnet: The world's first cyber weapon. Stanford Center for International Security and Cooperation. Erişim adresi: https://cisac.fsi.stanford.edu/news/stuxnet
  3. Arendt, H. (1963). Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil. New York: Penguin.
  4. Avrupa Parlamentosu (2014). Introductory statement by Edward Snowden submitted to the European Parliament’s inquiry into the Electronic Mass Surveillance of EU Citizens. European Parliament. Erişim adresi: https://www.europarl.europa.eu/document/activities/cont/201403/20140307ATT80674/20140307ATT80674EN.pdf
  5. BBC. (2024). Hizbullah'ın çağrı cihazlarının patlatılması: Hangi sorular yanıt buldu? Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/articles/czj978p0w39o
  6. Berkman Center (2016). Don’t Panic Making Progress on the “Going Dark” Debate Erişim adresi: https://cyber.law.harvard.edu/pubrelease/dontpanic/Dont_Panic_Making_Progress_on_Going_Dark_Debate.pdf
  7. Berlinski, D. (2000). The Advent of the Algorithm: The 300-Year Journey from an Idea to the Computer. Houghton Mifflin Harcourt.
  8. Blount, P. J. (2019). Reprogramming the World: Cyberspace and the Geography of Global Order. E-International Relations Publishing.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyasi Coğrafya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

23 Nisan 2026

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

21 Eylül 2025

Kabul Tarihi

10 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Nargül, S. (2026). Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri. Coğrafi Bilimler Dergisi, 24(1), 340-356. https://doi.org/10.33688/aucbd.1788517
AMA
1.Nargül S. Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri. CBD. 2026;24(1):340-356. doi:10.33688/aucbd.1788517
Chicago
Nargül, Semih. 2026. “Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri”. Coğrafi Bilimler Dergisi 24 (1): 340-56. https://doi.org/10.33688/aucbd.1788517.
EndNote
Nargül S (01 Nisan 2026) Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri. Coğrafi Bilimler Dergisi 24 1 340–356.
IEEE
[1]S. Nargül, “Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri”, CBD, c. 24, sy 1, ss. 340–356, Nis. 2026, doi: 10.33688/aucbd.1788517.
ISNAD
Nargül, Semih. “Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri”. Coğrafi Bilimler Dergisi 24/1 (01 Nisan 2026): 340-356. https://doi.org/10.33688/aucbd.1788517.
JAMA
1.Nargül S. Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri. CBD. 2026;24:340–356.
MLA
Nargül, Semih. “Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri”. Coğrafi Bilimler Dergisi, c. 24, sy 1, Nisan 2026, ss. 340-56, doi:10.33688/aucbd.1788517.
Vancouver
1.Semih Nargül. Siber Mekânın Siyasi Coğrafyası: Şifreleme, Gözetim ve Küresel Güç İlişkileri. CBD. 01 Nisan 2026;24(1):340-56. doi:10.33688/aucbd.1788517

Coğrafi Bilimler Dergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial-Non-Derivatives 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) altında lisanslanmıştır.

The Turkish Journal of Geographical Sciences is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-No-Derivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0).by-nc-nd.svg