Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi
Abstract
Bu makale, 2003 Irak Savaşı’nın meşruiyetini kuran söylemleri eleştirel jeopolitik ve coğrafya çerçevesinde inceler. George W. Bush, Tony Blair ve dönemin kurumsal belgeleri tematik söylem analiziyle (Braun & Clarke) değerlendirilmiştir. 2002–2005 arasındaki konuşmalar, istihbarat raporları (NIE, Senato Raporu), İngiltere soruşturmaları (Butler, Chilcot) ve görselleştirmeler (uydu görüntüleri, hedef haritaları) kodlanmıştır. Bulgular, “aciliyet–kesinlik–teknikleşme” üçlemesinin önleyici savaşı teknik bir zorunluluk gibi sunduğunu; “ölçek kaydırma”nın alternatifsizlik hissi ürettiğini; “kurumsal teyit zinciri”nin meşruiyeti pekiştirdiğini, ancak savaş sonrası sessizliklerin çözülmesiyle bu meşruiyetin sarsıldığını göstermektedir. Kitle imha silahları ve Irak–El Kaide bağlantısı söylemleri kalıcılaşmazken, demokrasi söylemi güvenlik mimarileri içinde parçalı egemenlik üretmiştir. Çalışma, jeopolitik söylemin yalnızca dünyayı temsil etmediğini, aynı zamanda karar ve mekân üretim süreçlerini şekillendirdiğini vurgular
Keywords
References
- Acharya, A. & Katsumata, H. (2011). Beyond Iraq: The Future of World Order. New York: World Scientific.
- Agnew, J. (1994). The Territorial Trap: The Geographical Assumptions of International Relations Theory. Review of International Political Economy, 1(1), 53-80. https://doi.org/10.1080/09692299408434268
- Agnew, J. (2003). Geopolitics: Re-visioning World Politics. New York: Routledge. Agnew, J., & Ó Tuathail, G. (1992). Geopolitics and Discourse:Practical Geopolitical Reasoning in American Foreign Policy. Political Geography, 11(2), 190-204. https://doi.org/10.1016/0962-6298(92)90048-X
- Bacevich, A. J. (2013). The New American Militarism: How Americans Are Seduced by War (Updated Edition, Updated Edition). Oxford, New York: Oxford University Press.
- Bassin, M. (2004). The Two Faces of Contemporary Geopolitics. Progress in Human Geography, 28, 620-626. Erişim adresi: https://research.birmingham.ac.uk/en/publications/the-two-faces-of-contemporary-geopolitics/
- Bayrakcı Gün, E. (2019). Klasik Jeopolitik Perspektifinden ABD’nin Irak Müdahaleleri (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- BBC News. (2005a). God told me to invade Iraq, Bush tells Palestinian ministers. Erişim adresi; https://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2005/10_october/06/bush.shtml
- BBC News. (2005b). US gives up search for Iraq WMD. BBC. Erişim adresi: http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4169107.stm
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Political Geography
Journal Section
Research Article
Authors
Early Pub Date
April 23, 2026
Publication Date
April 30, 2026
Submission Date
November 16, 2025
Acceptance Date
April 10, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 24 Number: 1