Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi
Öz
Bu makale, 2003 Irak Savaşı’nın meşruiyetini kuran söylemleri eleştirel jeopolitik ve coğrafya çerçevesinde inceler. George W. Bush, Tony Blair ve dönemin kurumsal belgeleri tematik söylem analiziyle (Braun & Clarke) değerlendirilmiştir. 2002–2005 arasındaki konuşmalar, istihbarat raporları (NIE, Senato Raporu), İngiltere soruşturmaları (Butler, Chilcot) ve görselleştirmeler (uydu görüntüleri, hedef haritaları) kodlanmıştır. Bulgular, “aciliyet–kesinlik–teknikleşme” üçlemesinin önleyici savaşı teknik bir zorunluluk gibi sunduğunu; “ölçek kaydırma”nın alternatifsizlik hissi ürettiğini; “kurumsal teyit zinciri”nin meşruiyeti pekiştirdiğini, ancak savaş sonrası sessizliklerin çözülmesiyle bu meşruiyetin sarsıldığını göstermektedir. Kitle imha silahları ve Irak–El Kaide bağlantısı söylemleri kalıcılaşmazken, demokrasi söylemi güvenlik mimarileri içinde parçalı egemenlik üretmiştir. Çalışma, jeopolitik söylemin yalnızca dünyayı temsil etmediğini, aynı zamanda karar ve mekân üretim süreçlerini şekillendirdiğini vurgular
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acharya, A. & Katsumata, H. (2011). Beyond Iraq: The Future of World Order. New York: World Scientific.
- Agnew, J. (1994). The Territorial Trap: The Geographical Assumptions of International Relations Theory. Review of International Political Economy, 1(1), 53-80. https://doi.org/10.1080/09692299408434268
- Agnew, J. (2003). Geopolitics: Re-visioning World Politics. New York: Routledge. Agnew, J., & Ó Tuathail, G. (1992). Geopolitics and Discourse:Practical Geopolitical Reasoning in American Foreign Policy. Political Geography, 11(2), 190-204. https://doi.org/10.1016/0962-6298(92)90048-X
- Bacevich, A. J. (2013). The New American Militarism: How Americans Are Seduced by War (Updated Edition, Updated Edition). Oxford, New York: Oxford University Press.
- Bassin, M. (2004). The Two Faces of Contemporary Geopolitics. Progress in Human Geography, 28, 620-626. Erişim adresi: https://research.birmingham.ac.uk/en/publications/the-two-faces-of-contemporary-geopolitics/
- Bayrakcı Gün, E. (2019). Klasik Jeopolitik Perspektifinden ABD’nin Irak Müdahaleleri (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- BBC News. (2005a). God told me to invade Iraq, Bush tells Palestinian ministers. Erişim adresi; https://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2005/10_october/06/bush.shtml
- BBC News. (2005b). US gives up search for Iraq WMD. BBC. Erişim adresi: http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4169107.stm
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Siyasi Coğrafya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
23 Nisan 2026
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
16 Kasım 2025
Kabul Tarihi
10 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 1