Araştırma Makalesi

Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi

Cilt: 24 Sayı: 1 30 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi

Öz

Bu makale, 2003 Irak Savaşı’nın meşruiyetini kuran söylemleri eleştirel jeopolitik ve coğrafya çerçevesinde inceler. George W. Bush, Tony Blair ve dönemin kurumsal belgeleri tematik söylem analiziyle (Braun & Clarke) değerlendirilmiştir. 2002–2005 arasındaki konuşmalar, istihbarat raporları (NIE, Senato Raporu), İngiltere soruşturmaları (Butler, Chilcot) ve görselleştirmeler (uydu görüntüleri, hedef haritaları) kodlanmıştır. Bulgular, “aciliyet–kesinlik–teknikleşme” üçlemesinin önleyici savaşı teknik bir zorunluluk gibi sunduğunu; “ölçek kaydırma”nın alternatifsizlik hissi ürettiğini; “kurumsal teyit zinciri”nin meşruiyeti pekiştirdiğini, ancak savaş sonrası sessizliklerin çözülmesiyle bu meşruiyetin sarsıldığını göstermektedir. Kitle imha silahları ve Irak–El Kaide bağlantısı söylemleri kalıcılaşmazken, demokrasi söylemi güvenlik mimarileri içinde parçalı egemenlik üretmiştir. Çalışma, jeopolitik söylemin yalnızca dünyayı temsil etmediğini, aynı zamanda karar ve mekân üretim süreçlerini şekillendirdiğini vurgular

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acharya, A. & Katsumata, H. (2011). Beyond Iraq: The Future of World Order. New York: World Scientific.
  2. Agnew, J. (1994). The Territorial Trap: The Geographical Assumptions of International Relations Theory. Review of International Political Economy, 1(1), 53-80. https://doi.org/10.1080/09692299408434268
  3. Agnew, J. (2003). Geopolitics: Re-visioning World Politics. New York: Routledge. Agnew, J., & Ó Tuathail, G. (1992). Geopolitics and Discourse:Practical Geopolitical Reasoning in American Foreign Policy. Political Geography, 11(2), 190-204. https://doi.org/10.1016/0962-6298(92)90048-X
  4. Bacevich, A. J. (2013). The New American Militarism: How Americans Are Seduced by War (Updated Edition, Updated Edition). Oxford, New York: Oxford University Press.
  5. Bassin, M. (2004). The Two Faces of Contemporary Geopolitics. Progress in Human Geography, 28, 620-626. Erişim adresi: https://research.birmingham.ac.uk/en/publications/the-two-faces-of-contemporary-geopolitics/
  6. Bayrakcı Gün, E. (2019). Klasik Jeopolitik Perspektifinden ABD’nin Irak Müdahaleleri (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  7. BBC News. (2005a). God told me to invade Iraq, Bush tells Palestinian ministers. Erişim adresi; https://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2005/10_october/06/bush.shtml
  8. BBC News. (2005b). US gives up search for Iraq WMD. BBC. Erişim adresi: http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4169107.stm

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyasi Coğrafya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

23 Nisan 2026

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

16 Kasım 2025

Kabul Tarihi

10 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bayrakcı Gün, E. (2026). Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 24(1), 357-385. https://doi.org/10.33688/aucbd.1825059
AMA
1.Bayrakcı Gün E. Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi. CBD. 2026;24(1):357-385. doi:10.33688/aucbd.1825059
Chicago
Bayrakcı Gün, Elif. 2026. “Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi”. Coğrafi Bilimler Dergisi 24 (1): 357-85. https://doi.org/10.33688/aucbd.1825059.
EndNote
Bayrakcı Gün E (01 Nisan 2026) Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi. Coğrafi Bilimler Dergisi 24 1 357–385.
IEEE
[1]E. Bayrakcı Gün, “Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi”, CBD, c. 24, sy 1, ss. 357–385, Nis. 2026, doi: 10.33688/aucbd.1825059.
ISNAD
Bayrakcı Gün, Elif. “Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi”. Coğrafi Bilimler Dergisi 24/1 (01 Nisan 2026): 357-385. https://doi.org/10.33688/aucbd.1825059.
JAMA
1.Bayrakcı Gün E. Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi. CBD. 2026;24:357–385.
MLA
Bayrakcı Gün, Elif. “Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi”. Coğrafi Bilimler Dergisi, c. 24, sy 1, Nisan 2026, ss. 357-85, doi:10.33688/aucbd.1825059.
Vancouver
1.Elif Bayrakcı Gün. Söylem, Mekân, Meşruiyet: 2003 Irak Savaşı’nın Eleştirel Jeopolitik Analizi. CBD. 01 Nisan 2026;24(1):357-85. doi:10.33688/aucbd.1825059

Coğrafi Bilimler Dergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial-Non-Derivatives 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) altında lisanslanmıştır.

The Turkish Journal of Geographical Sciences is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-No-Derivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0).by-nc-nd.svg