Research Article

Zorunluluk İle Gönüllülük Arasında: İklim Krizi Çağında Hareketlilik Rejimlerinin Kiriarşik Siyaseti

Volume: 24 Number: 2 October 30, 2026
TR EN

Zorunluluk İle Gönüllülük Arasında: İklim Krizi Çağında Hareketlilik Rejimlerinin Kiriarşik Siyaseti

Abstract

Bu çalışma, iklim kriziyle ilişkili hareketlilik, yerinden olma ve hareketsizlik olgularını, iklim ile göç arasında doğrudan bir nedensellik kuran çevresel belirlenimci açıklamalardan uzaklaşan eleştirel bir çerçevede; eleştirel anlatısal derleme ve kuramsal sentez yöntemiyle ele almaktadır. Çalışma iki analitik hattı bir araya getirir: Osborne’un (2015) iklim değişikliğine uyum tartışmalarına uyarladığı kiriarşi yaklaşımı ve Boas vd. (2019, 2022, 2025) tarafından geliştirilen iklim hareketlilik rejimleri alanyazını. Bu ikili mercek, iklim krizinin yoğunlaştığı sıcak noktaları yalnızca çevresel kategoriler olarak değil, tahakküm katmanlarının biriktiği ve devrilme noktalarına dönüşebilen politik eşikler olarak okumayı mümkün kılar. Sahra-altı Afrika, Güney Asya, Pasifik mikro ada devletleri ve Akdeniz havzasından örneklerle çalışma, zorunlu-gönüllü göç ayrımının hareketlilik deneyimlerini açıklamakta yetersiz kaldığını ileri sürmektedir. Hareket etme, yerinde kalma ya da hareket edememe kapasitesi, tarihsel olarak birikmiş güç ilişkileri içinde şekillenmektedir. Bu yaklaşım, iklim göçerini çevresel koşullarca belirlenen sabit bir özne değil, eşitsiz güç ilişkileri içinde konumlanan ilişkisel bir figür olarak ele alır.

Keywords

References

  1. Adger, W. N., Dessai, S., Goulden, M., Hulme, M., Lorenzoni, I., Nelson, D. R., Naess, L. O., Wolf, J., & Wreford, A. (2009). Are there social limits to adaptation to climate change? Climatic Change, 93(3-4), 335-354. https://doi.org/10.1007/s10584-008-9520-z
  2. Ahmad, D., & Afzal, M. (2021). Impact of climate change on pastoralists’ resilience and sustainable mitigation in Punjab, Pakistan. Environment, Development and Sustainability, 23(8), 11406-11426. https://doi.org/10.1007/s10668-020-01119-9
  3. Akdemir, İ. O., & Arslan, A. (2020). Yeni güvenlik epistemolojisi ve çevresel güvenlik paradigması. N. Algan, D. Özel Demiralp, & F. S. Çörtoğlu (Ed.), Küresel ekolojik güvenlik uluslararası sempozyumu bildiri kitabı içinde. Ankara Üniversitesi Yayınları.
  4. Ali, E., Cramer, W., Carnicer, J., Georgopoulou, E., Hilmi, N. J. M., Le Cozannet, G., & Lionello, P. (2022). Cross-Chapter Paper 4: Mediterranean Region. In H.-O. Pörtner, D. C. Roberts, M. Tignor, E. S. Poloczanska, K. Mintenbeck, A. Alegría, M. Craig, S. Langsdorf, S. Löschke, V. Möller, A. Okem, & B. Rama (Eds.), Climate change 2022: Impacts, adaptation and vulnerability. Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (pp. 2233-2272). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009325844.021
  5. Arslan, A. (2022). “İklim krizi ve kırsal dönüşüm” kıskacında mevsimlik tarım işçisi kadınlar: Şanlıurfa örneğinde bir inceleme. M. Demirel & C. Kaymaz (Ed.), Ekolojik kriz: Kuramsal ve güncel tartışmalar içinde (ss. 159-188). Paradigma Akademi Yayınları.
  6. Arslan, A. (2026). A kinopolitical view on the labour mobility of Kurdish seasonal agricultural workers amid rural transformation and climate change. Studies in Ethnicity and Nationalism, 1-11. https://doi.org/10.1111/sena.70045
  7. Arslan, A., & Şengül, M. (2021). Topraktan kopan küçük köylülerin kentte tutunma çabası açısından mevsimlik tarım işçiliği: Şanlıurfa örneği üzerinde bir inceleme. Çalışma ve Toplum, 2(69), 1233-1262.
  8. Ayeb-Karlsson, S., Baldwin, A. W., & Kniveton, D. (2022). Who is the climate-induced trapped figure? Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 13(6), e803. https://doi.org/10.1002/wcc.803

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental Geography, Political Geography

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 24, 2026

Publication Date

October 30, 2026

Submission Date

May 25, 2026

Acceptance Date

September 27, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 24 Number: 2

APA
Arslan, A., & Akdemir, İ. O. (2026). Zorunluluk İle Gönüllülük Arasında: İklim Krizi Çağında Hareketlilik Rejimlerinin Kiriarşik Siyaseti. Coğrafi Bilimler Dergisi, 24(2), 880-908. https://doi.org/10.33688/aucbd.1958552
AMA
1.Arslan A, Akdemir İO. Zorunluluk İle Gönüllülük Arasında: İklim Krizi Çağında Hareketlilik Rejimlerinin Kiriarşik Siyaseti. Coğrafi Bilimler Dergisi. 2026;24(2):880-908. doi:10.33688/aucbd.1958552
Chicago
Arslan, Ayşegül, and İlhan Oğuz Akdemir. 2026. “Zorunluluk İle Gönüllülük Arasında: İklim Krizi Çağında Hareketlilik Rejimlerinin Kiriarşik Siyaseti”. Coğrafi Bilimler Dergisi 24 (2): 880-908. https://doi.org/10.33688/aucbd.1958552.
EndNote
Arslan A, Akdemir İO (October 1, 2026) Zorunluluk İle Gönüllülük Arasında: İklim Krizi Çağında Hareketlilik Rejimlerinin Kiriarşik Siyaseti. Coğrafi Bilimler Dergisi 24 2 880–908.
IEEE
[1]A. Arslan and İ. O. Akdemir, “Zorunluluk İle Gönüllülük Arasında: İklim Krizi Çağında Hareketlilik Rejimlerinin Kiriarşik Siyaseti”, Coğrafi Bilimler Dergisi, vol. 24, no. 2, pp. 880–908, Oct. 2026, doi: 10.33688/aucbd.1958552.
ISNAD
Arslan, Ayşegül - Akdemir, İlhan Oğuz. “Zorunluluk İle Gönüllülük Arasında: İklim Krizi Çağında Hareketlilik Rejimlerinin Kiriarşik Siyaseti”. Coğrafi Bilimler Dergisi 24/2 (October 1, 2026): 880-908. https://doi.org/10.33688/aucbd.1958552.
JAMA
1.Arslan A, Akdemir İO. Zorunluluk İle Gönüllülük Arasında: İklim Krizi Çağında Hareketlilik Rejimlerinin Kiriarşik Siyaseti. Coğrafi Bilimler Dergisi. 2026;24:880–908.
MLA
Arslan, Ayşegül, and İlhan Oğuz Akdemir. “Zorunluluk İle Gönüllülük Arasında: İklim Krizi Çağında Hareketlilik Rejimlerinin Kiriarşik Siyaseti”. Coğrafi Bilimler Dergisi, vol. 24, no. 2, Oct. 2026, pp. 880-08, doi:10.33688/aucbd.1958552.
Vancouver
1.Ayşegül Arslan, İlhan Oğuz Akdemir. Zorunluluk İle Gönüllülük Arasında: İklim Krizi Çağında Hareketlilik Rejimlerinin Kiriarşik Siyaseti. Coğrafi Bilimler Dergisi. 2026 Oct. 1;24(2):880-908. doi:10.33688/aucbd.1958552