Sosyal Paradoks Bağlamında Bir Reklam Kampanyası Analizi

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 149 - 169, 31.12.2025

Burak Erhan Tarlakazan

https://doi.org/10.58608/augsfd.1659367

Öz

Bir kampanya nasıl dikkat çeker? Reklamcılık alanında cevaplanması gereken bu en önemli sorunun farklı yanıtlarını görmek mümkündür.
Bir reklamın-kampanyanın dikkat çekmesi, hedef kitlenin ilgisini uyandıracak yaratıcı ve stratejik unsurların bir araya getirilmesiyle mümkündür. Reklamcılıkta bu konuda farklı yaklaşımlar geliştirilmiştir. Duygusal bağ kuran hikâyeler, mizahi unsurlar, sıra dışı görseller ya da toplumsal meseleleri ele alan mesajlar kampanyaların öne çıkmasını sağlayabilir. Ayrıca, teknolojik unsurlar, doğru zamanlama, etkili mecra kullanımı ve sosyal medyanın gücünden faydalanmak da kampanyanın yayılımını artırır. Tüm bu etkenler, kampanyanın yalnızca fark edilmesini değil, aynı zamanda akılda kalmasını ve hedef kitlede etkileşim yaratmasını sağlamaktadır.
Günümüzde reklam kampanyaları, yalnızca ürün veya hizmet tanıtımından ibaret olmayıp, aynı zamanda toplumsal dinamikler, kültürel kodlar ve tüketici psikolojisi ile iç içe geçmiş bir yapıya sahiptir. Sosyal paradokslar, modern toplumların çelişkili beklentileri ve davranışları arasında sıkışan bireylerin karar alma süreçlerini etkiler. Bu bağlamda başarılı bir kampanya, hedef kitlenin ilgisini çekerken, onların içsel çelişkilerini de anlamalı ve bu çelişkiler üzerinden etkili bir mesaj üretmelidir.
Dikkat çeken bir reklam kampanyası, yenilikçi bir hikâye anlatımı, güçlü bir görsel dil, duygusal tetikleyiciler ve toplumsal eğilimlere duyarlılıkla şekillenmektedir. Bir kampanyanın unsurları arasında stratejik hedef belirleme, yaratıcı içerik geliştirme, doğru mecraların seçimi ve ölçümlenebilir geri dönüşler yer alır. Ancak, sosyal paradokslar çerçevesinde yapılan bir kampanya analizi, reklamların yalnızca tüketiciye yönelik değil, aynı zamanda topluma yönelik etkilerini de değerlendirmeyi gerektirir.
Bu çalışma, reklam kampanyalarının sosyal paradokslar ile nasıl şekillendiğini, tüketici davranışları üzerindeki etkilerini ve markaların bu çelişkili yapıyı nasıl avantaja çevirebileceğini örnek bir kampanya doğrultusunda irdelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Reklam , Kampanya , Grafik Tasarım , Paradoks

Etik Beyan

Çalışma Etik Beyan Gerektirmemektedir (Kamuya açık ve arşivlenmiş verilerle yapılan araştırmalar, yalnızca literatür taraması ve kuramsal analiz içeren çalışmalar, deney ve gözlem içermeyen istatistiksel analiz veya modelleme çalışmaları, kurumsal izinle yürütülen ve etik kurul izni gerektirmeyen araştırmalar, sosyal medya veya internet tabanlı kamuya açık verilerle yapılan çalışmalar kapsamındadır)

Kaynakça

• Ads of the World. (t.y.). Dodgeball kampanyası. Erişim tarihi: 8 Şubat 2025, https://www.adsoftheworld.com/campaigns/dodgeball-8e4e8820-40c0-4e08-9ce8-815b1825ff41.
• Ads of the World. (t.y.). Trainee. Erişim tarihi: 19 Şubat 2025, https://www.adsoftheworld.com/campaigns/trainee Algida. (2025, 17 Şubat). TikTok hesabı. TikTok. https://www.tiktok.com/@algida.
• Bauman, Z. (1998). Globalization: The human consequences. Columbia University Press.
• Bocardo, E. (2000). La trahison des images. Thémata: Revista de Filosofía, (23), 159–174.
• Campaign Live. (2025). No. 55: Think Small. https://www.campaignlive.co.uk/article/no-55-think-small/1172398.
• Çokokumuş, H. İ., & Türker, B. (2014). Gerçeküstücülük: René Magritte’den Jerry Uelsmann’a. Sanat ve Tasarım Dergisi, (1), 121–140.
• Elden, M., Ulukök, Ö., & Yeygel, S. (2005). Şimdi reklamlar. İletişim Yayınları.
• Elster, J. (1983). Sour grapes. Cambridge University Press.
• Foucault, M. (2010). Bu bir pipo değildir (S. Hilav, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
• Gülsoy, T. (1999). Reklam terimleri sözlüğü. Adam Yayınları.
• Gültekin, A. C. (2017). Michel Foucault’nun Magritte yorumu ve sözcük–nesne kopukluğu. Dört Öge, 6(12), 49–63.
• Hamer, R. D. (2024). The surreal art of René Magritte and visual processing: Analysis of two iconic paintings.
• Electronic Imaging, 36(11), 205-1–205-12. https://doi.org/10.2352/EI.2024.36.11.HVEI-205 Hançerlioğlu, O. (2000). Felsefe sözlüğü. Remzi Kitabevi.
• Hardin, G. (1968). The tragedy of the commons. Science, 162(3859), 1243–1248.
• Kalay, A., & Göksu, F. (2003). Reklam ve paradoks. Gazi Üniversitesi İletişim Dergisi, (18), 59–71.
• Lagnier, S. (2005). Maurizio Cattelan: La trahison des images. Histoire de l’Art, 57(1), 153–161. https://doi.org/10.3406/hista.2005.3118.
• Lipinski, L. (2022). The possible in the life and work of René Magritte. In V. P. Glăveanu (Ed.), The Palgrave encyclopedia of the possible (ss. 1267–1275). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-90913-0_151 No. 55: Think Small. (t.y.). Campaign Live. Erişim tarihi: 19 Şubat 2025.
• https://www.campaignlive.co.uk/article/no-55-think-small/1172398 Oral, B. (2019). Sanat yapıtında biçim, yazı ve içerik ilişkisi. Sanat Yazıları, (40), 215–250.
• Özkan, A. (2014). Reklam yönetimi. İTO Yayınları.
• Paradoks nedir? (t.y.). II Enstitü. Erişim tarihi: 15 Şubat 2025, https://www.iienstitu.com/blog/paradoks-nedir Peşinden koşturan o tat. (t.y.). MediaCat. Erişim tarihi: 17 Şubat 2025, https://mediacat.com/pesinden-kosturan-o-tat/
• Rose, G. (2016). Visual methodologies: An introduction to researching with visual materials (4th ed.).
• Sage Publications.
• Smith, W. K., & Lewis, M. W. (2011). Toward a theory of paradox: A dynamic equilibrium model of organizing.
• Academy of Management Review, 36(2), 381–403.
• Social paradox. (t.y.). In Get Idiom – English Dictionary. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2025, https://getidiom.com/dictionary/english/social-paradox Taş, O., & Şahım, T. Z. (1996). Reklamcılık ve siyasal reklamcılık. Aydoğdu Ofset.
• Türk Dil Kurumu. (2025). Güncel Türkçe sözlük. Erişim tarihi: 22 Şubat 2025, https://sozluk.gov.tr/ Think Small. (t.y.). Wikipedia. Erişim tarihi: 18 Şubat 2025, https://en.wikipedia.org/wiki/Think_Small TikTok. (2025, 17 Şubat). Algida video [Video]. https://www.tiktok.com/@algida/video/7469771095395159303