DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ VERGİ NİTELİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Erdem Ercan

doi:10.33629/auhfd.1615978

DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ VERGİ NİTELİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Gördüğü imar işlemi nedeniyle değeri artan arsa ve arazilerin bir kısmının artan değere karşılık olarak kamuya aktarılmasına ilişkin düzenlemeler ülkemizde 19. yüzyıldan bu yana bulunmaktadır. Bu düzenlemelerin günümüzdeki en önemli örneği İmar Kanunu’nun 18’inci maddesidir. Madde arsa veya arazisi işlem gören kimselerin işleme tabi tutulan bu gayrimenkullerinin belirli bir kısmının umumi hizmet ve kamu hizmeti alanlarında kullanılmak amacıyla yetkili kamu idaresi tarafından alınması şeklinde uygulanmaktadır. Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) adı verilen bu uygulama gerek 6785 sayılı mülga İmar Kanunu gerekse yürürlükteki 3194 sayılı İmar Kanunu döneminde Anayasa Mahkemesinde iptal davasına konu edilmiştir. İlk dönemdeki kararda ilgili hüküm dolaylı kamulaştırma mahiyetinde olduğu gerekçesiyle iptal edilmiş, ikinci dönem kararlarda DOP’un gayrimenkulün artan değeri karşılığında alınan ölçülü bir değerlenme resmi (şerefiye) olduğu gerekçesiyle iptal talebi reddedilmiştir. Çalışmada, DOP’un şerefiye niteliğinde bir vergi olduğu, ayni olarak alınmasının ve kimi kaynaklarda hukuka uygun kamulaştırmasız el atma olarak nitelendirilmesinin bu durumu ortadan kaldırmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca daha adil bir vergilendirme için değer esaslı DOP uygulamasına geçilmesi önerilmiştir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmada “Etik Kurul” izini alınmasını gerektiren bir yöntem kullanılmamıştır.

References

Aksoy, Şerafettin. Kamu Maliyesi (Kamu Harcamaları - Kamu Gelirleri - Devlet Borçları – Bütçe - Maliye Politikası). İstanbul: Filiz Kitabevi, 1998.
Aksoy, Şerafettin. Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi. İstanbul: Filiz Kitabevi, 1999.
Ayhan, Fatma. “Kamulaştırma Kanunu’nun Geçici 6. Maddesi ve Türk Hukukunda “Dolayısıyla Kamulaştırma” Uygulaması Üzerine Bir Deneme.” İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 69, sy. 1-2 (2011): 1125-1148.
Azak, Kerim. “Anayasa Mahkemesi Kararları Çerçevesinde İmar Planı Uygulamaları ile Mülkiyet Hakkının Sınırlanması.” SÜHFD (Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi) 31, sy. 4, (2023): 1561-1601.
Bilici, Nurettin ve Bilici, Adem. Kamu Maliyesi. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2011.
Bilici, Nurettin. Vergi Hukuku. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2008.
Birk, Dieter. Steuerrecht. Heidelberg: C. F. Müller Verlag, 2008.
Blumenstein, Ernst. System des Steuerrechts - Band I. Zurich: Polygraphischer Verlag A.G., 1945.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Legal Theory, Jurisprudence and Legal Interpretation

Journal Section

Research Article

Authors

Erdem Ercan ^*
0000-0002-1645-0394
Türkiye

Publication Date

March 11, 2025

Submission Date

January 8, 2025

Acceptance Date

February 4, 2025

Published in Issue

Year 2024 Volume: 73 Number: 4

DOI

https://doi.org/10.33629/auhfd.1615978

IZ

https://izlik.org/JA72KY64XZ

Cite

RIS / Bibtex

APA

Ercan, E. (2025). DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ VERGİ NİTELİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 73(4), 2485-2516. https://doi.org/10.33629/auhfd.1615978

AMA

1.Ercan E. DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ VERGİ NİTELİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;73(4):2485-2516. doi:10.33629/auhfd.1615978

Chicago

Ercan, Erdem. 2025. “DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ VERGİ NİTELİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73 (4): 2485-2516. https://doi.org/10.33629/auhfd.1615978.

EndNote

Ercan E (March 1, 2025) DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ VERGİ NİTELİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73 4 2485–2516.

IEEE

[1]E. Ercan, “DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ VERGİ NİTELİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 73, no. 4, pp. 2485–2516, Mar. 2025, doi: 10.33629/auhfd.1615978.

ISNAD

Ercan, Erdem. “DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ VERGİ NİTELİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73/4 (March 1, 2025): 2485-2516. https://doi.org/10.33629/auhfd.1615978.

JAMA

1.Ercan E. DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ VERGİ NİTELİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;73:2485–2516.

MLA

Ercan, Erdem. “DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ VERGİ NİTELİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 73, no. 4, Mar. 2025, pp. 2485-16, doi:10.33629/auhfd.1615978.

Vancouver

1.Erdem Ercan. DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ VERGİ NİTELİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025 Mar. 1;73(4):2485-516. doi:10.33629/auhfd.1615978