Doğal Din Tasavvuru Üzerinden Hıristiyanlık Okuması: John Toland’ın Tanrı, Din ve Vahiy Anlayışı
Abstract
Bugün “Aydınlanma” olarak nitelendirdiğimiz 18. yüzyıl Batı düşüncesine temel karakteristiğini veren hususlardan biri doğa felsefesinden “bilime” doğru yaşanan sıçramadır. 17. yüzyılda Newton’la özdeşleşen doğa felsefesinin matematiksel yasalarının tespitine yönelik teşebbüsle Tanrı’ya, evrene ve insana yönelik bakış açısı da değişmiştir. Bu süreçte Hıristiyanlığın akıl ve doğa ile uyumlu hale getirilme çabalarının arttığı görülür. Doğa ve akıl ile uyumlu din arzusu Hıristiyanlık içerisinde dinî rasyonalistler başlığı altında değerlendirilen çeşitli yaklaşımlar doğurmuştur. Bu dönemde ayrıca ağırlıklı olarak deistler tarafından dile getirilen “doğal din” söylemi ile karşılaşılır. Yaşadığı zaman diliminde entelektüel kimliği ve çok sayıda eseriyle fikirleri takip edilmiş bir isim olan John Toland da doğal din anlayışını savunanlardan biridir. Bu çalışmada Tanrı, din ve vahiy hakkındaki görüşlerinden hareketle, Toland’ın sahip olduğu doğal din perspektifi açısından Hıristiyanlığın geleneksel yapısına yönelik değerlendirmeleri ele alınacaktır.
Keywords
References
- [Aquinas, Thomas]. The Summa Contra Gentiles of Saint Thomas Aquinas. İng. terc. The English Dominican Fathers. Londra: Burns Oates & Washburne Ltd., 1924.
- Bradlaugh, Charles. Biographies of Ancient and Modern Celebrated Freethinkers. Boston: J. P. Mednum, 1858.
- Bredin, Hugh. “No Man’s Follower: John Toland,” The Maynooth Review 12 (1985), ss.13-23.
- Byrne, Peter. Natural Religion and the Nature of Religion: The Legacy of Deism. Londra: Routledge, 2013.
- Champion, Justin. Republican Learning: John Toland and the Crisis of Christian Culture (1696-1722). Manchester & New York: Manchester University Press, 2003.
- Daniel, Stephen H. John Toland: His Methods, Manners, and Mind. Montreal: McGill-Queen’s University Press, 1984.
- Des Maizeaux. The Miscellaneous Works of Mr. John Toland. Londra, 1747.
- Doko, Enis. Dahi ve Dindar Isaac Newton. İstanbul: İstanbul Yayınevi, 2011.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Philosophy
Journal Section
Research Article
Authors
Meryem Kardaş
*
0000-0003-1493-3402
Türkiye
Publication Date
November 30, 2019
Submission Date
April 8, 2019
Acceptance Date
October 10, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 60 Number: 2
Cited By
Ahiret İnancının Temel Dinamikleri Açısından Deizm Eleştirisi
Kocatepe İslami İlimler Dergisi
https://doi.org/10.52637/kiid.1731936
