Research Article

BRIC Ülkeleri ve Türkiye’de 1992-2018 Dönemi İçin Ekolojik Ayak İzi Dinamikleri: Ekolojik Denge ve Ayrıştırma Faktörü Analizleri

Volume: 23 Number: 1 May 2, 2023
EN TR

BRIC Ülkeleri ve Türkiye’de 1992-2018 Dönemi İçin Ekolojik Ayak İzi Dinamikleri: Ekolojik Denge ve Ayrıştırma Faktörü Analizleri

Abstract

Bu çalışmada amaçlanan BRIC (Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin) ülkeleri ve Türkiye için 1992 ile 2018 arası dönemde ekolojik denge analizi gerçekleştirmek ve ekolojik ayak izi ile ekonomik büyüme arasındaki olası ayrışmayı irdelemektir. Ekolojik denge analizi için fert başına düşen biyokapasite ile ekolojik ayak izi karşılaştırılmıştır. İkinci analizde ise fert başına düşen ekolojik ayak izi ile yine fert başına düşen reel GSYİH arasındaki potansiyel ayrışma mevzubahis ülkeler için ayrışma faktörü yardımıyla araştırılmıştır. Çalışma bulguları, Brezilya ve Rusya’nın ekolojik fazlaya, Çin, Hindistan ve Türkiye’ninse ekolojik açığa sahip olduğunu vurgulamaktadır. Ayrışma faktörü bulguları ise Brezilya ve Rusya’da fert başına düşen ekolojik ayak izi ile fert başına düşen GSYİH arasında mutlak ayrışmaya, diğer üç ülkede ise kısmi ayrışmaya işaret etmektedir. Her ne kadar ayrışma faktörü sonuçları iyimser olsa da ekolojik denge analizinin ortaya koyduğu Brezilya’da sürekli azalan biyokapasite, Çin ve Hindistan’da sürekli artan ekolojik ayak izi kaygı verici olmaya devam etmektedir. Türkiye’de ise hem biyolojik kapasite azalmakta hem de ekolojik ayak izi artmaktadır. Rusya dışındaki diğer dört gelişmekte olan ülkede çevre kalitesinin giderek düşmesi endişe vericidir. Çevresel sürdürebilirliğin sağlanması için ivedi tedbirler önem kazanmaktadır.

Keywords

References

  1. Afshan, S., & Tanzeela, Y. (2022). The Potency of Eco-innovation, Natural Resource and Financial Development on Ecological Footprint: A Quantile-ARDL-based Evidence from China. Environmental Science and Pollution Research, 29: 50675-50685.
  2. Akbostancı, E., Türüt-Aşık, S., Tunç, G. İ. (2018). Drivers of fuel-based carbon dioxide emissions: The case of Turkey. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 81(2): 2599-2608.
  3. Akıllı, H., Kemahlı, F., Okudan, K., Polat, F. (2008). Ekolojik Ayak İzinin Kavramsal İçeriği ve Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde Bireysel Ekolojik Ayak İzi Hesaplaması. Akdeniz Üniversitesi, İİBF dergisi, 8 (15), 1-25.
  4. Altıparmak, A., Avcı, Z. (2011). Uluslararası Ticaret, Ekolojik Ayak İzi ve Türkiye. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 3(2): 35-45.
  5. Apaydın, Ş. (2020). Küreselleşmenin Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 5(1): 23-42.
  6. Balezantis, T., Siksnelyte-Butkiene, I., Ramanauske, N., Streimikiene, D., Coluccia, B. (2022). Disentangling the sources of Dynamics in the agricultural output of the BRIICS and EU countries: The ecological footprint perspective with Shapley value decomposition. Journal of Cleaner Production, 346: 131198.
  7. Coşkun, I. Ç., Sarıkaya, R. (2014). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Düzeylerinin Belirlenmesi, Turkish Studies, 9(5): 1761-1787.
  8. Durukaya, F. (2022). Ekolojik Ayak İzi Konusunda Yapılan Lisansüstü Tezlerin Analizi. Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 5(2): 166-184.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economics

Journal Section

Research Article

Authors

Hasan Rüstemoğlu *
0000-0003-1089-2121
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Publication Date

May 2, 2023

Submission Date

September 7, 2022

Acceptance Date

October 24, 2022

Published in Issue

Year 2023 Volume: 23 Number: 1

APA
Rüstemoğlu, H. (2023). BRIC Ülkeleri ve Türkiye’de 1992-2018 Dönemi İçin Ekolojik Ayak İzi Dinamikleri: Ekolojik Denge ve Ayrıştırma Faktörü Analizleri. Akdeniz İİBF Dergisi, 23(1), 137-151. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1172012
AMA
1.Rüstemoğlu H. BRIC Ülkeleri ve Türkiye’de 1992-2018 Dönemi İçin Ekolojik Ayak İzi Dinamikleri: Ekolojik Denge ve Ayrıştırma Faktörü Analizleri. Akdeniz İİBF Dergisi. 2023;23(1):137-151. doi:10.25294/auiibfd.1172012
Chicago
Rüstemoğlu, Hasan. 2023. “BRIC Ülkeleri Ve Türkiye’de 1992-2018 Dönemi İçin Ekolojik Ayak İzi Dinamikleri: Ekolojik Denge Ve Ayrıştırma Faktörü Analizleri”. Akdeniz İİBF Dergisi 23 (1): 137-51. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1172012.
EndNote
Rüstemoğlu H (May 1, 2023) BRIC Ülkeleri ve Türkiye’de 1992-2018 Dönemi İçin Ekolojik Ayak İzi Dinamikleri: Ekolojik Denge ve Ayrıştırma Faktörü Analizleri. Akdeniz İİBF Dergisi 23 1 137–151.
IEEE
[1]H. Rüstemoğlu, “BRIC Ülkeleri ve Türkiye’de 1992-2018 Dönemi İçin Ekolojik Ayak İzi Dinamikleri: Ekolojik Denge ve Ayrıştırma Faktörü Analizleri”, Akdeniz İİBF Dergisi, vol. 23, no. 1, pp. 137–151, May 2023, doi: 10.25294/auiibfd.1172012.
ISNAD
Rüstemoğlu, Hasan. “BRIC Ülkeleri Ve Türkiye’de 1992-2018 Dönemi İçin Ekolojik Ayak İzi Dinamikleri: Ekolojik Denge Ve Ayrıştırma Faktörü Analizleri”. Akdeniz İİBF Dergisi 23/1 (May 1, 2023): 137-151. https://doi.org/10.25294/auiibfd.1172012.
JAMA
1.Rüstemoğlu H. BRIC Ülkeleri ve Türkiye’de 1992-2018 Dönemi İçin Ekolojik Ayak İzi Dinamikleri: Ekolojik Denge ve Ayrıştırma Faktörü Analizleri. Akdeniz İİBF Dergisi. 2023;23:137–151.
MLA
Rüstemoğlu, Hasan. “BRIC Ülkeleri Ve Türkiye’de 1992-2018 Dönemi İçin Ekolojik Ayak İzi Dinamikleri: Ekolojik Denge Ve Ayrıştırma Faktörü Analizleri”. Akdeniz İİBF Dergisi, vol. 23, no. 1, May 2023, pp. 137-51, doi:10.25294/auiibfd.1172012.
Vancouver
1.Hasan Rüstemoğlu. BRIC Ülkeleri ve Türkiye’de 1992-2018 Dönemi İçin Ekolojik Ayak İzi Dinamikleri: Ekolojik Denge ve Ayrıştırma Faktörü Analizleri. Akdeniz İİBF Dergisi. 2023 May 1;23(1):137-51. doi:10.25294/auiibfd.1172012

Cited By