Türkiye’de Eğitim Politikaları Alanındaki Güncel Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Profili

Öz

Eğitim politikaları, siyasi erklerin eğitim alanında yapmayı veya yapmamayı tercih ettiği kararlar ve uygulamaların tümünü tanımlayan kavramdır. Bu çalışmada 2015-2020 yılları arasında Türkiye’de eğitim politikaları alanında yapılan lisansüstü tezlerin çeşitli açılardan incelenmesi amaçlanmış ve bu doğrultuda bibliyometrik analiz yöntemi tercih edilmiştir. Belirtilen yıl aralığında eğitim politikaları alanında yapılan lisansüstü tezler Ulusal Tez Merkezi aracılığıyla belge incelemesi yöntemi ile taranmış; elde edilen veriler betimsel bibliyometrik ve içerik analizi yöntemleri ile analiz edilmiştir. Ulaşılan sonuçlara göre 2020 yılı hariç bu alanda yapılan çalışmaların yıllara göre artış gösterdiği, daha çok yüksek lisans düzeyinde yürütüldüğü ve Türkçe dilinde yazıldığı tespit edilmiştir. Araştırmaların çoğunda metodoloji bilgisine kısmen veya tamamen erişilememiştir. Metodoloji bilgisine erişilen çalışmalarda en çok nitel araştırma yaklaşımının ve durum çalışması deseninin tercih edildiği; veri toplama yöntemi olarak en çok belge incelemesi ve görüşme yönteminin, veri analiz yöntemi olarak da en çok betimsel analiz ve içerik analizi yöntemlerinin kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmaların konulara göre dağılılımda dönemsel eğitim politikaları, göçmen (mülteci) eğitimi politikaları, siyasi parti eğitim politikaları ve karşılaştırmalı eğitim politikaları başı çekmektedir. Bu türde çalışmaların gerek ilgili bilimsel alana katkıları gerekse araştırmacılar için yol gösterici niteliğinde olmalarından dolayı çeşitli aralıklarla tekrarlanması önerilir. Ayrıca bu araştırmada değinilmeyen ve araştırmanın bir sınırlılığını oluşturan, lisansüstü çalışmaların atıf ve kaynakça istatistiklerinin de dahil edildiği daha detaylı bibliyometrik bir çalışma yürütülebilir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim
• politika
• lisansüstü
• tez
• bibliyometri

Bibliometric Profiles of Current Postgraduate Theses in the Field of Educational Policies in Turkey

Abstract

Educational policy is the concept that defines the decisions political powers prefer to do or not to do in the field of education. This study aimed to examine various aspects of graduate theses between the years 2015-2020 in the field of educational policies in Turkey, and bibliometric analysis method is used accordingly. According to the results, Graduate theses in the field of education policies in the specified year were scanned by the document review method through the National Thesis Center. The obtained data were analyzed with descriptive bibliometric and content analysis methods. it has been determined that the studies in this field have increased over the years, and except for 2020, they are mostly carried out at the MA level and written in Turkish language. The methodology information was not partially or completely accessible in most of the studies. Qualitative research approach and case study design are preferred mostly in studies in which methodology knowledge is available. Document analysis and interview was used mostly as the data collection method, and descriptive & content analyses were used mostly as the data analysis method. Periodic educational policies, immigrant (refugee) educational policies, political party educational policies, and comparative educational policies take the lead in the distribution of studies by subject. It is recommended to repeat such studies at various intervals due to their contribution to the relevant scientific field and their guidance for researchers. In addition, more detailed bibliometric studies including the citation and bibliography statistics of graduate studies can be carried out, which is not mentioned in this study and which constitutes a limitation of the research.

Keywords

• Education
• policy
• postgraduate
• thesis
• bibliometry

References

1. Ak, M. ve Gülmez, A. (2006). Türkiye’nin uluslararası yayın performansının analizi. Akademik İncelemeler Dergisi (AID), 1(1), 22-49.
2. Ağıralıoğlu, N. (2013). Türkiye'de lisansüstü öğretim. Yüksekögretim ve Bilim Dergisi, 3(1).
3. Aköz, S. (2018). Politika kavramının siyaset kavramı yerine kullanılması ve bilimsellik tartışmaları bağlamında devlet olgusuyla ilişkisi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(5), 160-180.
4. Alpaydın, Y. ve Erol, İ. (2017). Türkiye’de eğitim ekonomisi alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 45(45), 23-41.
5. Arık, R. S. ve Türkmen, M. (2009, Mayıs). Eğitim bilimleri alanında yayınlanan bilimsel dergilerde yer alan makalelerin incelenmesi. Sözlü bildiri, Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Antalya.
6. Aydın, A. ve Uysal, Ş. (2014). Türkiye’de eğitim yönetimi teftişi planlaması ve ekonomisi alanındaki doktora tezlerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 177-201.
7. Bakioğlu A. ve Korumaz, M. (Ed.). Eğitim politikaları kuramlar, yöntemler, göstergeler, etkiler ve uygulamalar (1.baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
8. Başol, G. (2008). Bilimsel araştırma süreci ve yöntem. O. Kılıç ve M. Cinoğlu (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri (113-143). İstanbul: Lisans Yayıncılık.

9. Bıkmaz, F. H., Aksoy, E., Tatar, Ö. ve Altınyüzük, C. A. (2013). Eğitim programları ve öğretim alanında yapılan doktora tezlerine ait içerik çözümlemesi (1974-2009). Eğitim ve Bilim, 38(168).
10. Bozan, M. (2012). Lisansüstü eğitimde nitelik arayışları. Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 4(2), 177-187.
11. Coşkun, İ, Dündar, Ş. ve Parlak, C. (2014), “Türkiye’de Özel Eğitim Alanında Yapılmış Lisansüstü Tezlerin Çeşitli Değişkenler Açısından incelenmesi (2008-2013)”, Ege Eğitim Dergisi, 15(2), 375-396.
12. Creswell, J. W. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. CA: Sage Publications.
13. Dye, T. (2011). Understanding public policy. New York: Pearson Education Inc.
14. Fazlıoğulları, O. ve Kurul, N. (2012). Türkiyedeki eğitim bilimleri doktora tezlerinin karakteristikleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(24), 43-75.
15. Gümüş, A. (Ed.). (2015). Türkiye’de eğitim politikaları (1.baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
16. Günay, D. (2018). Türkiye’de lisansüstü eğitim ve lisansüstü eğitime felsefi bir bakış. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 1(2), 71-88.
17. Karadağ, E. (2010). Eğitim bilimleri doktora tezlerinde kullanılan araştırma modelleri: nitelik düzeyleri ve analitik hata tipleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 1(1), 49-71.
18. Miles, M. B., and Huberman, A. M. (1994). An Expanded Sourcebook: Qualitative Data Analysis (Second edition). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications, Inc.
19. Okutan, M. ve Ekşi, A. (2007, Eylül). 2000-2003 yılları arasında eğitim yönetimi teftişi planlaması ve ekonomisi alanında yapılmış olan yüksek lisans tez özetleri çalışması. Sözlü bildiri, 16. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Tokat.
20. Orer, H. S. (2011). Türkiye'nin bilimsel yayın performansı. Ankem Dergisi, 25, 134-8.
21. Ozan, C. ve Köse, E. (2014). Eğitim programları ve öğretim alanındaki araştırma eğilimleri. Sakarya University Journal of Education, 4(1), 116-136.
22. Özdem, G. (2015). Türkiye’de eğitim politikaları alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi (1989-2014) Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(3), 631-646.
23. Su, Ş. (2017). 2002-2012 Dönemi Hükümetlerindeki Eğitim Politikalarının İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
24. TÜBİTAK (2020). TÜBİTAK Ulakbim Cahit Arf Bilgi Merkezi Bibliyometrik Analiz. Erişim adresi: https://cabim.ulakbim.gov.tr/bibliyometrik-analiz/
25. TÜİK (2021). Türkiye İstatistik Kurumu İstatistik Veri Portalı. Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr/
26. WoS (2020). Clarivate Analytics Web of Science (WoS). Erişim adresi: https://incites.clarivate.com/
27. Yılmaz, M. (2019). Bibliyometriye eleştirel bir bakış. Türk Kütüphaneciliği, 33(1), 43-49. Doi: 10.24146/tkd.2019.47
28. YÖK (2020). Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi. Erişim adresi: https://istatistik.yok.gov.tr/