Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi

Zeynep Erdinç; Gökçen Aydınbaş

doi:10.18037/ausbd.902602

Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı, seçilmiş 20 ülkenin Dünya Bankası ve Dünya Genelinde Yönetişim Göstergeleri sitelerinden elde edilen 2000-2018 dönemine ait yıllık verileriyle tarımsal katma değer ve belirleyicilerinin panel veri analiz yöntemi kullanılarak incelenmesidir. Analizde; sabit etkiler modeli, rassal (tesadüfi) etkiler modeli, genelleştirilmiş momentler yöntemi (GMM), sistem GMM ve robust (dirençli hata) tahmincileri ekonometrik modelleri kullanılmıştır. Panel veri yöntemi kapsamındaki analiz sonuçlarına göre bağımlı değişken olan tarımsal katma değer ile arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanan bağımsız değişkenler; kişi başına GSYH, brüt sabit sermaye oluşumu, tarımsal işgücü oranı (toplam işgücü %) ve kentleşme oranı (toplam nüfus %) olmuştur. Tarımsal katma değer ile arasında anlamlı fakat negatif yönde bir ilişki tespit edilen bağımsız değişken ise hukukun üstünlüğü endeksi olmuştur. Ayrıca tarımsal katma değer ile bağımsız değişkenlerden politik istikrar endeksi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanamamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Acemoglu, D. ve Robinson, J. A. (2010). The role of institutions in growth and development. Review of Economics and Institutions, 1(2), 1-33. doi:10.5202/rei.v1i2.1.
Akay, Ç. E. (2015). Dinamik panel veri modelleri, stata ile panel veri modelleri. İstanbul: Der Yayınları.
Akyol, M. (2018). Tarımsal teşviklerle tarımsal katma değer arasındaki ilişkinin incelenmesi: Yeni endüstrileşen ülkeler için panel eşanlı denklemler sistemi analizi. The Journal of International Scientific Researches, 3(3), 226-236. doi:10.23834/isrjournal.456791.
Asom, S. T. ve Ijirshar, V. U. (2016). Impact of agriculture value added on the growth of Nigerian economy. Nigerian Journal of Management Sciences, 5(1), 239-245. Erişim adresi:https://www.researchgate.net/publication/331843284_Impact_of_Agriculture_Value_Added_on_the_Growth_of_Nigerian_Economy.
Bal, H. ve Özdemir, P. (2017). Kurumlar ve ekonomik gelişme: Panel veri analizi ile bir değerlendirme. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(9), 80-104. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/gusbd/issue/29519/316843.
Baltagi, B., Feng, Q. ve Kao, C. (2011). Testing for sphericity in a fixed effects panel data model. Econometrics Journal, 14, 25-47. doi: 10.1111/j.1368-423X.2010.00331.x.
Bilgen, U. ve Çılbant, C. (2015). Manisa Gördes’de 2008-2014 yılları arasında tarımsal üretim-fiyat ilişkisi. Yönetim ve Ekonomi Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 685-697. doi: 10.18657/yecbu.06527.
Ceylan, F. ve Ozkan B. (2013). Agricultural value added and economic growth in European Union accession process. Mediterranean Journal of Economics, Agriculture and Environment, 12(4), 62-71. Erişim adresi: https://newmedit.iamb.it/2013/10/10/agricultural-value-added-and-economic-growthin-the-european-union-accession-process.

Çetin, B. (2010). Tarım ekonomisi. Bursa: Dora Yayınları.
Çuhadar, P. (2020). Gelişmekte olan ülkelerde politik ekonomi, iklim değişikliği ve tarım ilişkisinin dinamik panel veri analizi. Tarım Ekonomisi Dergisi, 26(1), 41-50. doi:10.24181/tarekoder.697179.
Doğan, Z. ve Berkman, A. N. ve Arslan, S. (2015). Türkiye’de tarım sektörünün iktisadi gelişimi ve sorunları. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 29-41. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/niguiibfd/issue.
Dünya Ticaret Örgütü. (2019). Merchandise world exports by major product groups. Erişim adresi: https://www.wto.org/english/res_e/statis_e/wts2019_e/wts2019_e.pdf.
Erçakar, M. E. ve Taşçı, M. H. (2011). Tarım ürünlerinde verimlilik-fiyat ilişkisi: Türkiye üzerine ampirik bir uygulama. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (elektronik), 10(36), 171-186. Erişim adresi: https://app.trdizin.gov.tr/publication/paper/detail.
Erkuş, A., Bülbül, M., Kıral, T., Açıl, F. ve Demirci, R. (2005). Tarım ekonomisi. Ankara: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Vakfı Yayınları.
Garcia, G. J. (1981). The effects of exchange rates and commercial policy on agricultural incentives in Colombia: 1953-1978. (Rapor No. 24). Colombia: International Food Policy Research Institute.
Gardner, B. L. (2005). Causes of rural economic development. Agricultural Economics, International Association of Agricultural Economists, 32(1), 21-41. doi: 10.1111/j.0169-5150.2004.00012.x.
Gökırmaklı, Ç. ve Bayram, M. (2018). Gıda için gelecek öngörüleri: Yıl 2050. Akademik Gıda, 16(3), 351-360. doi: 10.24323/akademik-gida.475396.
Gündüz, A.Y. ve Kaya, M. (2007). Avrupa Birliği tarım politikası ve Türkiye’de organik tarımın geliştirilmesi üzerine olası etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(21), 305-330. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6135/82289.
Jebli, M. B. ve Youssef, S. B. (2015). The environmental Kuznets curve, economic growth, renewable and non-renewable energy, and trade in Tunisia. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 47, 173-185. doi: 10.1016/j.rser.2015.02.049.
Kan, A. (2019). Türkiye’de bölgesel düzeyde tarımsal üretim değeri, kadınların işgücüne katılımı ve sermaye stoku arasındaki ilişkinin panel veri analizi ile karşılaştırması. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6(1), 52-63. doi: 10.30910/turkjans.515347.
Kılavuz, E. ve Erdem, İ. (2019). Dünyada tarım 4.0 uygulamaları ve Türk tarımının dönüşümü. Social Sciences, 14(4), 133-157. doi:10.12739/NWSA.2019.14.4.3C0189.
Lambert, D.K., Lim, S.H., Tweeten, K., Leistritz, F.L., Wilson, W.W., G.J. McKee, W.E., … Saxowsky, D.M. (2006). An overview of agricultural value added in agricultural value added: Prospects for North Dakota. (Rapor No. AAE06008). North Dakota State University: Department of Agribusiness and Applied Economics.
Lampkin, N. (1990). Organic farming. Ipswich: Farming Press.
Lio, M., ve Liu, M-C. (2008). Governance and agricultural productivity: A cross-national analysis. Food Policy, 33(6), 504-512. doi:10.1016/j.foodpol.2008.06.003.
Lu, R. ve Dudensing, R. (2015). What do we mean by value-added agriculture?. Choices, Agricultural & Applied Economics Association, 30(4), 1-8. doi:10.22004/ag.econ.229438
Menalled, F., Bass, T., Buschena, D., Cash, D., Malone, M., Maxwell, B., McVay, K., …Weaver, D. (2008). An introduction to the principles and practices of sustainable farming. (Rapor No. MT200813AG). Montana State University: Agriculture and Natural Resources.
Olalı, H. ve Duymaz, İ. (1987). Tarımın Türk ekonomisindeki yeri ve ekonomik gelişmeye katkısı. İzmir: İzmir Ticaret Borsası Yayınları.
Olgun, A., Işın, Ş. ve Işın, F. (2018). Türkiye’de tarımsal GSYH ile tarımsal yatırımlar arasında nedensellik ilişkisi. Tarım Ekonomisi Dergisi, 4(1), 63-76. doi: 10.24181/tarekoder.450004.
Petek, A. ve Şanlı, O. (2019). Türkiye’de gayrisafi yurtiçi hasıla, döviz kurları ve sanayi üretim endeksinin kapasite kullanım oranları üzerine etkileri: Zaman serileri analizi. International Review of Economics and Management, 7(1), 49-73. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iremjournal/issue/43337/435735.
Rizov, M., Pokrivcak, J. ve Ciaian, P. (2013). CAP (Common Agricultural Policy) subsidies and the productivity of EU farms. Journal of Agricultural Economics, 64(3), 537-557, doi: 10.1111/1477-9552.12030.
Soyyiğit, S. ve Yavuzaslan, K. (2019). Tarımsal katma değeri etkileyen faktörler üzerine bir inceleme: E7 ülkeleri örneği. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (KAÜİİBFD), 10(19), 403-429. doi: 10.9775/kauiibfd.2019.017.
Torres-Reyna, O. (2007). Panel data analysis fixed and random effects using stata. [Ders notları]. Data & Statistical Services, Priceton University. Erişim adresi: https://www.academia.edu/34441090/Panel_Data_Analysis_Fixed_and_Random_Effects_using_Stata_v_4_2.
Torun, İ. (2003). Endüstri toplumunun oluşmasında etkili olan iktisadi ve sina-i faktörler. Cumhuriyet Üniversitesi (C.Ü.) İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 4(1), 181-196. Erişim adresi: http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/175.pdf.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zeynep Erdinç
Türkiye

Gökçen Aydınbaş
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

24 Aralık 2020

Kabul Tarihi

5 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 21 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.18037/ausbd.902602

IZ

https://izlik.org/JA53WY54ZU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Erdinç, Z., & Aydınbaş, G. (2021). Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 213-232. https://doi.org/10.18037/ausbd.902602

AMA

1.Erdinç Z, Aydınbaş G. Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi. AÜSBD. 2021;21(1):213-232. doi:10.18037/ausbd.902602

Chicago

Erdinç, Zeynep, ve Gökçen Aydınbaş. 2021. “Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (1): 213-32. https://doi.org/10.18037/ausbd.902602.

EndNote

Erdinç Z, Aydınbaş G (01 Mart 2021) Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 1 213–232.

IEEE

[1]Z. Erdinç ve G. Aydınbaş, “Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi”, AÜSBD, c. 21, sy 1, ss. 213–232, Mar. 2021, doi: 10.18037/ausbd.902602.

ISNAD

Erdinç, Zeynep - Aydınbaş, Gökçen. “Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21/1 (01 Mart 2021): 213-232. https://doi.org/10.18037/ausbd.902602.

JAMA

1.Erdinç Z, Aydınbaş G. Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi. AÜSBD. 2021;21:213–232.

MLA

Erdinç, Zeynep, ve Gökçen Aydınbaş. “Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 1, Mart 2021, ss. 213-32, doi:10.18037/ausbd.902602.

Vancouver

1.Zeynep Erdinç, Gökçen Aydınbaş. Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi. AÜSBD. 01 Mart 2021;21(1):213-32. doi:10.18037/ausbd.902602

Tarım Destekleri ve Hükümet İstikrarının Tarımsal Katma Değer Üzerine Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi

Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.30910/turkjans.1272944

The Impact of Climate Change and Environmental Degradation on Agricultural Credit Usage: Evidence from Türkiye with Fourier Approximations

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1652184

Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi

Tarımsal Katma Değer Belirleyicilerinin Panel Veri Analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

THE IMPACT OF AGRICULTURAL SUPPORT ON AGRICULTURAL OUTPUT: AN EMPIRICAL ANALYSIS FOR TURKEY

Faizsiz Banka ve Konvansiyonel Bankaların Performanslarının Belirlenmesi: 2005-2020 Dönemi Türkiye Örneği

Orta Gelir Grubu Ülkelerdeki Ekonomik Göstergelerin Enflasyon Üzerine Etkisinin Panel Veri Analizi ile İncelenmesi

OECD Ülkelerinde Tarımsal İşgücü Verimliliğinin Yakınsama Dinamikleri

Tarım Destekleri ve Hükümet İstikrarının Tarımsal Katma Değer Üzerine Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi

Türkiye'de Sanayileşme, CO2 Emisyonu, Ekonomik Büyüme ve Tarımsal Üretim İlişkisi: Ampirik Bir Uygulama

Determinants of Rural Development in European Union Countries and Türkiye

KURUMSAL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN İŞLETME PERFORMANSINA ETKİSİ: BİST 30 ENDEKSİNDE AMPİRİK BİR ANALİZ

Tarımsal Verimlilik ile İlişkili Faktörlerin Tespiti: BRICS-T Ülkeleri Örneği

ULUSLARARASI TURİZM GELİRLERİ, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME: DİNAMİK PANEL VERİ ANALİZİ

Endüstri 4.0 Kapsamında Çay Ekonomisi Üzerine Bir Değerlendirme

Azerbaycan ve Seçilmiş Diğer BDT Üyesi Ülkelerde Tarımsal Katma Değeri Etkileyen Faktörlerin Panel Veri Analizi

Toplam Tarımsal Destek ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Panel Nedensellik Analizi: Seçili OECD Ülkeleri Örneği

TARIMSAL İHRACATIN EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİSİ: AZERBAYCAN ÖRNEĞİ

The Impact of Climate Change and Environmental Degradation on Agricultural Credit Usage: Evidence from Türkiye with Fourier Approximations

İşsizlik Oranlarının Sosyal Koruma Harcamalarına Etkisi: AB Ülkeleri Panel Veri Analizi

TARIMIN KATMA DEĞERİ ÜZERİNDE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARIN ETKİLERİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDEN KANITLAR

Agriculture and environmental pressure in Türkiye: The role of economic growth and CO₂ emissions