Kitlesel Prestijli Markalara Yönelik Tüketici Motivasyonlarının Marka Mutluluğu ve Markaya Bağlanmaya Etkisi
Abstract
Bu çalışma, kitlesel prestijli markalara yönelik tüketici motivasyonlarını inceleyerek, literatürde içsel ve dışsal faktörlerin birlikte ele alınmamasından kaynaklanan boşluğu gidermeyi amaçlamaktadır. Araştırma, öz-belirleme teorisi çerçevesinde kitlesel prestijli marka tüketimindeki motivasyon–sonuç ilişkilerini bütünsel bir yaklaşımla değerlendirmektedir. Araştırmada nicel bir yöntem benimsenmiş, 308 katılımcıdan elde edilen anket verisi yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Bulgulara göre, ayrıcalıklı olma arzusu ve estetik çekicilik, kendini ifade isteği ve toplumsal benlik bilinci üzerinde doğrudan anlamlı etkilere sahiptir; nadirlikte ise böyle bir anlamlı bir etki görülmemiştir. Kendini ifade etme isteği ve toplumsal benlik bilinci hazcı alışverişi; hazcı alışveriş ise markaya bağlanma ve marka mutluluğunu doğrudan etkilemektedir. Ayrıca, seri aracılık analizleri ayrıcalık ve estetik motivasyonlarının hazcı alışveriş ve bağlanma aracılığıyla mutluluğa uzanan dolaylı etkilerini doğrulamaktadır. Çalışma, kitlesel prestijli markalar bağlamında motivasyon–sonuç ilişkilerini açıklığa kavuşturarak literatüre katkı sağlamakta; işletmelere ise tüketici mutluluğu ve bağlanmayı artırmaya yönelik stratejiler geliştirmede yol göstermektedir.
Keywords
Ethical Statement
References
- Ahuvia, A. C. (2005). Beyond the extended self: Loved objects and consumers' identity narratives. Journal of Consumer Research, 32(1), 171-184.
- Alba, B. (2015). Status consciousness: Individual differences in how people think about social status (Doctoral dissertation, Macquarie University).
- Amaldoss, W., & Jain, S. (2005). Pricing of conspicuous goods: A competitive analysis of social effects. Journal of Marketing Research, 42(1), 30-42.
- Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach. Psychological Bulletin, 103(3), 411.
- Anderson, C., Hildreth, J. A. D., & Howland, L. (2015). Is the desire for status a fundamental human motive? A review of the empirical literature. Psychological Bulletin, 141(3), 574–601.
- Arnold, M. J., & Reynolds, K. E. (2003). Hedonic shopping motivations. Journal of Retailing, 79(2), 77-95.
- Bagozzi, R. P. & Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74–94.
- Bairrada, C. M., Coelho, F. & Coelho, A. (2018). Antecedents and Outcomes of Brand Love: Utilitarian and Symbolic Brand Qualities. European Journal of Marketing, 52(3–4), 656–682.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Finance and Investment (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Mehmet Özer
*
0000-0002-5777-3165
Türkiye
Özge Dinçer
0000-0002-9804-0451
Türkiye
Esra Genç
0000-0001-5999-8053
Türkiye
İrem Buran
0000-0002-4241-6122
Türkiye
Early Pub Date
June 19, 2026
Publication Date
September 14, 2026
Submission Date
November 2, 2025
Acceptance Date
May 4, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 81 Number: 3