Bir Özgürleşme Sorunsalı Olarak Politik İktisadın Eleştirisi
Abstract
Politik iktisadın kategorilerinin gerçekliğinin nerede aranması gerektiği sorusu, kavramsal bir analizi
gerekli kılmaktadır. Bu kavramsal analiz yapılmadığında, bu kategoriler, “kendinde şeyler” olarak ele
alınmakta, bu kategorileri var eden toplumsal süreçler anlaşılamamaktadır. Bu tür bir yaklaşımın doğrudan
sonuçlarından biri, politik iktisadın kategorilerinin ebedileştirilmesi, bunları var eden tarihsel koşulların
özgüllüğünün göz ardı edilmesidir. Böylelikle, politik iktisadın konusunu oluşturan üretim ilişkileri, tek
toplumsal biçim olarak görülmektedir. Marx’ın politik iktisadın eleştirisi, bu kategorilere ilişkin kavramsal bir
analiz temelinde, bunların tarihsel niteliklerini ortaya koymaktadır. Ancak daha geniş bir çerçevede Marx,
konuyu, öz-biçim diyalektiği içinde ele almakta, bu kategorileri ortaya çıkaran üretim ilişkilerini analiz
etmektedir. Böylelikle, politik iktisadın kategorilerinin neyin biçimi olduğu sorusunu merkeze alarak, bu
biçimin ifade ettiği özü ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Marx’a göre, toplumsal kategoriler, kendinde
şeyler değildir ve belirli bir öznelliği, bu öznelliği ortaya çıkaran toplumsal ilişkileri varsayar. Mevcudiyetleri
bu öznellikle bağlantılı olarak tanımlı olan kategorilerin toplumsal süreçlerle bağıntısının kurulması, bu
öznelliklerce belirlenmiş çerçevenin dışına çıkılması demektir. Böylelikle bu eleştirel yaklaşım, özneyi kendi
tarihselliğinin ötesine taşınmasının aracı olmaktadır.
Keywords
References
- Referans 1 Althusser, Louis (1977), “From Capital to Marx’s Philosophy”, Althusser, Louis ve Etienne Balibar (Der.), Reading Capital (Londra: New Left Books) (Çev. Ben Brewster): 11-69.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 27, 2017
Submission Date
March 7, 2017
Acceptance Date
September 25, 2017
Published in Issue
Year 2017 Volume: 72 Number: 4