Research Article

Hayırseverliğin Ötesi: Türkiye’de Nüfus ve Tarım Politikalarında Rockefeller Etkisi

Volume: 75 Number: 4 December 15, 2020
EN TR

Hayırseverliğin Ötesi: Türkiye’de Nüfus ve Tarım Politikalarında Rockefeller Etkisi

Abstract

Kamu politikalarının geliştirilmesinde veya reforma tabi tutulmasında hayırseverler, politika ağı aktörleri olarak önemli bir rol oynamaktadırlar. 1913 yılında kurulan Rockefeller Vakfı da geliştirdiği ‘bilimsel hayırseverlik’ yaklaşımı ile birçok alanda kamu politikası sürecinin önemli bir aktörüdür. İkinci Dünya Savaşı sonrası, nüfus artışı ve açlıkla mücadele sorunlarına Vakfın yaklaşımı, nüfus planlaması ve tarımsal üretim artışı stratejilerini hayata geçirmek olmuştur. Bu amaçla, bir yandan gıda üretiminde yeşil devrim olarak bilinen Meksika Tarım Programı başlatılmış, diğer yandan çeşitli ülkelerde nüfus araştırma merkezi kurularak nüfus planlaması programları hayata geçirilmiştir. Böylece Vakıf, Soğuk Savaş hegemonya mücadelesi bağlamında özellikle üçüncü dünya ülkelerinde tarımı metalaştırma ve nüfus planlaması yoluyla nüfus sorunu ve gıda arzını güvenceye almayı hedeflemiştir. Bu çalışma, Rockefeller Vakfı’nın 1950 sonrası Türkiye’de tıbbi eğitim, nüfus kontrol ve tarım politikalarının dönüşümünde oynadığı rolü incelemektedir. Vakfın Neo-maltusyen ideoloji ile desteklenen bu hayırseverliğinin, Amerikan kapitalizminin ekonomik ve siyasi çıkarlarını arttırma çabasının bir ürünü olduğu ileri sürülmektedir. Bu açıdan Vakfın, nüfus ve tarım gibi özel amaçlı bazı politikaları finansal araçlarla desteklemesi, “stratejik hayırsever yatırım” olarak da değerlendirilebilir.

Keywords

References

  1. Referans 1 Adalet, Begüm (2017), Wheat, Land, and Politics in Cold War Turkey, Research Reports, (New York: Rockefeller Archive Center).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 15, 2020

Submission Date

November 9, 2018

Acceptance Date

May 13, 2019

Published in Issue

Year 2020 Volume: 75 Number: 4

APA
Küçük, A. (2020). Hayırseverliğin Ötesi: Türkiye’de Nüfus ve Tarım Politikalarında Rockefeller Etkisi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 75(4), 1491-1516. https://doi.org/10.33630/ausbf.593708
AMA
1.Küçük A. Hayırseverliğin Ötesi: Türkiye’de Nüfus ve Tarım Politikalarında Rockefeller Etkisi. SBF Dergisi. 2020;75(4):1491-1516. doi:10.33630/ausbf.593708
Chicago
Küçük, Aziz. 2020. “Hayırseverliğin Ötesi: Türkiye’de Nüfus Ve Tarım Politikalarında Rockefeller Etkisi”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 75 (4): 1491-1516. https://doi.org/10.33630/ausbf.593708.
EndNote
Küçük A (December 1, 2020) Hayırseverliğin Ötesi: Türkiye’de Nüfus ve Tarım Politikalarında Rockefeller Etkisi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 75 4 1491–1516.
IEEE
[1]A. Küçük, “Hayırseverliğin Ötesi: Türkiye’de Nüfus ve Tarım Politikalarında Rockefeller Etkisi”, SBF Dergisi, vol. 75, no. 4, pp. 1491–1516, Dec. 2020, doi: 10.33630/ausbf.593708.
ISNAD
Küçük, Aziz. “Hayırseverliğin Ötesi: Türkiye’de Nüfus Ve Tarım Politikalarında Rockefeller Etkisi”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 75/4 (December 1, 2020): 1491-1516. https://doi.org/10.33630/ausbf.593708.
JAMA
1.Küçük A. Hayırseverliğin Ötesi: Türkiye’de Nüfus ve Tarım Politikalarında Rockefeller Etkisi. SBF Dergisi. 2020;75:1491–1516.
MLA
Küçük, Aziz. “Hayırseverliğin Ötesi: Türkiye’de Nüfus Ve Tarım Politikalarında Rockefeller Etkisi”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, vol. 75, no. 4, Dec. 2020, pp. 1491-16, doi:10.33630/ausbf.593708.
Vancouver
1.Aziz Küçük. Hayırseverliğin Ötesi: Türkiye’de Nüfus ve Tarım Politikalarında Rockefeller Etkisi. SBF Dergisi. 2020 Dec. 1;75(4):1491-516. doi:10.33630/ausbf.593708

Cited By