Systematic Reviews and Meta Analysis

Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme

Volume: 14 Number: 2 December 29, 2025
TR EN

Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme

Abstract

Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarda vestibüler, propriyoseptif, taktil, görsel ve işitsel duyusal işlemleme bozuklukları sıklıkla görülmekte ve bu durum günlük yaşam aktivitelerini olumsuz etkileyebilmektedir. Vestibüler sistemden gelen duyusal bilgi; denge, göz hareketleri, postüral kontrol ve uzaysal farkındalık için kritik öneme sahiptir. Bu sistematik derleme, otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuklarda vestibüler fonksiyonların objektif ölçüm yöntemleriyle değerlendirildiği 2000–2025 yılları arasındaki çalışmaları kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. PRISMA yönergelerine uygun olarak Web of Science ve PubMed veri tabanları “autism”, “vestibular” ve “children” anahtar kelimeleri kullanılarak taranmış, belirtilen yıllar arasında yayımlanan ve vestibüler fonksiyonları objektif yöntemlerle değerlendiren İngilizce çalışmalar dahil edilmiştir. Seçilen çalışmalar iki bağımsız araştırmacı tarafından değerlendirilmiş ve metodolojik kalite Newcastle-Ottawa Ölçeği kullanılarak incelenmiştir. Bulgular, otizm spektrum bozukluğu olan çocukların vestibüler sistem işlevselliğinde bazı alanlarda tipik gelişim gösteren akranlarıyla benzerlikler sergilerken, diğer alanlarda belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Rotasyonel vestibülo-oküler refleks testlerinde çelişkili sonuçlar bildirilmiş; bazı çalışmalarda refleks kazancında artış ve düzensiz göz hareketleri gözlemlenirken, bazılarında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Video head impulse testleri yüksek frekanslı yarım daire kanalı fonksiyonunun çoğunlukla korunduğunu gösterirken, fonksiyonel head impulse testleri vestibülo-oküler refleks fonksiyonunda bozulmaya işaret etmiştir. Vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyel testleri otolit fonksiyonları açısından tutarsız sonuçlar sunmuştur. Göz hareketi değerlendirmelerinde sakkadik latansın arttığı, denge ve postüral kontrol değerlendirmelerinde ise özellikle görsel ipuçları ortadan kaldırıldığında postüral kontrol güçlüklerinin belirginleştiği bildirilmiştir. Sonuç olarak, otizm spektrum bozukluğunda vestibüler fonksiyonlar heterojen bir doğa sergilemekte olup, bu farklılıklar otizm spektrum bozukluğunun alt gruplarındaki değişkenliklerle ilişkili olabilir. Vestibüler değerlendirme ve müdahale uygulamaları, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda denge, motor planlama, koordinasyon ve duyusal modülasyon becerilerinin desteklenmesinde umut vaat eden bir alan olarak görülmektedir. Vestibüler sistemin objektif değerlendirilmesi, otizm spektrum bozukluğunun patofizyolojisinin daha iyi anlaşılmasına, erken tanı biyobelirteçlerinin geliştirilmesine ve kanıta dayalı tedavi yaklaşımlarının oluşturulmasına katkı sağlama potansiyeline sahiptir.

Keywords

Supporting Institution

This research did not receive support from any funding agency/industry.

Ethical Statement

This is a review article.

References

  1. Abdel Ghafar, M. A., Abdelraouf, O. R., Abdelgalil, A. A., Seyam, M. K., Radwan, R. E., & El-Bagalaty, A. E. (2022). Quantitative assessment of sensory integration and balance in children with autism spectrum disorders: Cross-sectional study. Children, 9(3), 353. https://doi.org/10.3390/children9030353
  2. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.) [Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayısal el kitabı (5. baskı)]. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
  3. Caldani, S., Baghdadi, M., Moscoso, A., Acquaviva, E., Gerard, C.-L., Marcelli, V., Peyre, H., Atzori, P., Delorme, R., & Bucci, M. P. (2020). Vestibular functioning in children with neurodevelopmental disorders using the functional head impulse test. Brain Sciences, 10(11), 887. https://doi.org/10.3390/brainsci10110887
  4. Carson, T. B., Wilkes, B. J., Patel, K., Pineda, J. L., Ko, J. H., Newell, K. M., Bodfish, J. W., Schubert, M. C., Radonovich, K., White, K. D., & Lewis, M. H. (2017). Vestibulo-ocular reflex function in children with high-functioning autism spectrum disorders. Autism Research, 10(2), 251-266. https://doi.org/10.1002/aur.1642
  5. Chisari, D., Vitkovic, J., Clark, R., & Rance, G. (2024). Vestibular function and postural control in children with autism spectrum disorder. Journal of Clinical Medicine, 13(17), 5323. https://doi.org/10.3390/jcm13175323
  6. Cullen K. E. (2012). The vestibular system: multimodal integration and encoding of self-motion for motor control. Trends in Neurosciences, 35(3), 185-196. https://doi.org/10.1016/j.tins.2011.12.001
  7. Deng, J., Lei, T., & Du, X. (2023). Effects of sensory integration training on balance function and executive function in children with autism spectrum disorder: Evidence from Footscan and fNIRS. Frontiers in Psychology, 14, 1269462. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1269462
  8. Ferrè, E. R., Walther, L. E., & Haggard, P. (2015). Multisensory interactions between vestibular, visual and somatosensory signals. PLoS ONE, 10(4), e0124573. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0124573

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Allied Health and Rehabilitation Science (Other)

Journal Section

Systematic Reviews and Meta Analysis

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

June 3, 2025

Acceptance Date

December 26, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 14 Number: 2

APA
Baş, B., Güven, B., & Sarıyıldız, B. (2025). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(2), 144-162. https://doi.org/10.46971/ausbid.1712689
AMA
1.Baş B, Güven B, Sarıyıldız B. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;14(2):144-162. doi:10.46971/ausbid.1712689
Chicago
Baş, Banu, Bayram Güven, and Beyza Sarıyıldız. 2025. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 14 (2): 144-62. https://doi.org/10.46971/ausbid.1712689.
EndNote
Baş B, Güven B, Sarıyıldız B (December 1, 2025) Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 14 2 144–162.
IEEE
[1]B. Baş, B. Güven, and B. Sarıyıldız, “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme”, Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 2, pp. 144–162, Dec. 2025, doi: 10.46971/ausbid.1712689.
ISNAD
Baş, Banu - Güven, Bayram - Sarıyıldız, Beyza. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 14/2 (December 1, 2025): 144-162. https://doi.org/10.46971/ausbid.1712689.
JAMA
1.Baş B, Güven B, Sarıyıldız B. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;14:144–162.
MLA
Baş, Banu, et al. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme”. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 2, Dec. 2025, pp. 144-62, doi:10.46971/ausbid.1712689.
Vancouver
1.Banu Baş, Bayram Güven, Beyza Sarıyıldız. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025 Dec. 1;14(2):144-62. doi:10.46971/ausbid.1712689

2560px-CC_BY-NC-ND.svg.png

Studies published in our journal are published as open access under CC BY-NC-ND 4.0 license.

Click here to get help about article submission processes and "Copyright Notice Form".