Halk Sağlığı Açısından Endemik Guatr ve Coğrafi Dağılışı
Abstract
Endemik guatr, gelişmekte olan ülkelerde ve bu arada memleketimizde bir halk sağlığı sorunu olarak mevcut bulunmaktadır. Dünya'da 200 milyon, Türkiye'de de 1 milyon civarında guvatr'lı mevcuttur. Guvatr diye tanımlanan tiroid glandmın iltihabi olmayan hiperp1azileri, endemik bölgeler halkında çeşitli derecelerde görülmektedir, Bu hiperplaziler, sekonder tiro toksikoz, tiroid kanseri, giandm diğer organlara baskısı: kistik guvatr ve benzeri komplikasyonlara yol açmaktadır.
Guvatr'ın endemik olarak bulunduğu ülkelerde, özellikle guvatr'ın orta ve ağır şekill erinin mevcut olduğu toplumlarda I dereceden daha büyük tiroidi bulunanların % 20 den daha yüksek oranda olması halinde endemik kretinizm sorunu ile de karşılaşılmaktadır. Gelişmiş ülkelerde son dekadlarda başarı ile uygulanan profilaktik tedbirler sayesinde guvatr, halk sağhğl için bir sorun olmaktan çıkmş ise de gelişmekte olan ülkelerde halâ ciddiyetini korumaktadır.
Keywords
References
- 1 — David P. Barr. Thyroid Guddeginin •Hastallkian. iÇ Hastallklarh Cecil - ismail Akgtin :Matbaas1. 1950, istanbul. (sayfa: 515-532)
- 2 — Le -Goitre Endémiqe O. -M. 'S. Cenève. 1962.
- 3 — KoloÉlu, S. Koložlu. B. 'Türkiyede Endemik Guvatr, Ìyod Yetersizliäinin Ïyod Metabolizrnasl Üzerindeki Akisleri. AM. TIP FaküLtesi Mecmuasl Vol. XX Sayl 2, 1967 den ayrl baski. Güzel istanbul Matbaası.
- 4 — Nevin S. Scrimshaw : Îyod Yetersizliži (Guvatr) insanda Beslenme Hastallklarmm Kontrolu (Çeviren. Ttirkvan, M.) S. ve S.Y.Bakanllšl Hlfzassihha Okulu yayln: N. 39 Alan MaLbaa.s1. Ankara 1969. (sayfa 117-120)
- 5 — Gida Maddelerlnin ve Umumi Saž11šL ilgilendiren Esya ve Levazımın Husisi Vasıflarını Gösteren Tüzüğün bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkında tüzük. S. ve Sosyal Y. bakanlığı Sağlık İşyerleri Genel Müdürlüğü Yayın No.60. (25-51968 gün ve 12904sayılı Resmi Gazatede yayınlanmıştır.) 6 — Derrick B. Jetliffe ; Infant nutrition in the subtrcpics tropies. WHO. Cenova 1968.
- 7 Kaloğlu, S., Koloğlu, B. Doğu Karadeniz Bölgesi Guvart Endemi„ sinde Tabii Guvatrojenlerin Rolü Üzerinde İncereme. A, Ü. Tıp Fak. Mecmuası Vol. XXI Sayı 2. 1968 den ayrı baskı. G. İ. M.
- 8 W. H. Trotter : Simple Goitar. Current Therapy 1969 (page 445 448).
- 9 — Dursan, A. : Tosya Merkez Köylerinde Goitre Taraması. S. ve S. Y. Bakanlığı Sağlık İşleri Genel Müdürlüğünün 23-VI-1960 tarih ve 4417 saytlı amri üzerine hazırlanmıştır. Neşredilmemiştir,
- 10 — John B. Sanbury Research on endemîc goiter in Latin America. WHO. vol. 24, No. 12. 1970. Geneva.
- 11 — Koloğlu, S., Uzunalimoğlu, Koloğlu. B., Erdoğan, G., Şafak M.. Akgül) * C. Modern Tiroid Fonksiyon Testlerinin Türkiye'de, Endemik Guatrın Teşhisi Yönünden Değerlendirilınesi. Throid Bezi ve Hastalıkları Simpozyumu. Ayyıldlz matbaası. Ankara. 1972.