Halk Sağlığı Açısından Endemik Guatr ve Coğrafi Dağılışı

Year 1975, Volume: 28 Issue: 3-4 , 781 - 792 , 30.09.1975

Celal Sungur

https://izlik.org/JA63AD96FJ

Abstract

Endemik guatr, gelişmekte olan ülkelerde ve bu arada memleketimizde bir halk sağlığı sorunu olarak mevcut bulunmaktadır. Dünya'da 200 milyon, Türkiye'de de 1 milyon civarında guvatr'lı mevcuttur. Guvatr diye tanımlanan tiroid glandmın iltihabi olmayan hiperp1azileri, endemik bölgeler halkında çeşitli derecelerde görülmektedir, Bu hiperplaziler, sekonder tiro toksikoz, tiroid kanseri, giandm diğer organlara baskısı: kistik guvatr ve benzeri komplikasyonlara yol açmaktadır.
Guvatr'ın endemik olarak bulunduğu ülkelerde, özellikle guvatr'ın orta ve ağır şekill erinin mevcut olduğu toplumlarda I dereceden daha büyük tiroidi bulunanların % 20 den daha yüksek oranda olması halinde endemik kretinizm sorunu ile de karşılaşılmaktadır. Gelişmiş ülkelerde son dekadlarda başarı ile uygulanan profilaktik tedbirler sayesinde guvatr, halk sağhğl için bir sorun olmaktan çıkmş ise de gelişmekte olan ülkelerde halâ ciddiyetini korumaktadır.

Keywords

toplum sağlığı , guatr , tiroid

Endemic Goiter in Terms of Public Health and Its Geographical Distribution

https://izlik.org/JA63AD96FJ

Abstract

Endemic goiter is still a public Health probžem in under developed countries as well as in our country. Two Hundred million people in -all over the world suffer from goiter. One million of this number is belong to Turkey •Goiter •which is a non inflam matory hyperplasia of thyroide, can observe at different degrees among the people of endemic regions, This Kind of thyroide hyperplasia can cause some serious complications such as secondary thyreotoxicosis, throide cancer, compression of the other organs and cystic degeneration.
Those countries in which endemic is present and the percent of medium and large size of goiter is higher than 20 % then it would be logical to accept an endemic cretinism problem in the same regions. During last couple of decades, the frequency of endemic goiter became decrease in well developed countries because of the well planned prophylactic precautions. Hoever, this disease is still a serious problem-for under developed countries.

Keywords

public health , goiter , thyroid

References

• 1 — David P. Barr. Thyroid Guddeginin •Hastallkian. iÇ Hastallklarh Cecil - ismail Akgtin :Matbaas1. 1950, istanbul. (sayfa: 515-532)
• 2 — Le -Goitre Endémiqe O. -M. 'S. Cenève. 1962.
• 3 — KoloÉlu, S. Koložlu. B. 'Türkiyede Endemik Guvatr, Ìyod Yetersizliäinin Ïyod Metabolizrnasl Üzerindeki Akisleri. AM. TIP FaküLtesi Mecmuasl Vol. XX Sayl 2, 1967 den ayrl baski. Güzel istanbul Matbaası.
• 4 — Nevin S. Scrimshaw : Îyod Yetersizliži (Guvatr) insanda Beslenme Hastallklarmm Kontrolu (Çeviren. Ttirkvan, M.) S. ve S.Y.Bakanllšl Hlfzassihha Okulu yayln: N. 39 Alan MaLbaa.s1. Ankara 1969. (sayfa 117-120)
• 5 — Gida Maddelerlnin ve Umumi Saž11šL ilgilendiren Esya ve Levazımın Husisi Vasıflarını Gösteren Tüzüğün bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkında tüzük. S. ve Sosyal Y. bakanlığı Sağlık İşyerleri Genel Müdürlüğü Yayın No.60. (25-51968 gün ve 12904sayılı Resmi Gazatede yayınlanmıştır.) 6 — Derrick B. Jetliffe ; Infant nutrition in the subtrcpics tropies. WHO. Cenova 1968.
• 7 Kaloğlu, S., Koloğlu, B. Doğu Karadeniz Bölgesi Guvart Endemi„ sinde Tabii Guvatrojenlerin Rolü Üzerinde İncereme. A, Ü. Tıp Fak. Mecmuası Vol. XXI Sayı 2. 1968 den ayrı baskı. G. İ. M.
• 8 W. H. Trotter : Simple Goitar. Current Therapy 1969 (page 445 448).
• 9 — Dursan, A. : Tosya Merkez Köylerinde Goitre Taraması. S. ve S. Y. Bakanlığı Sağlık İşleri Genel Müdürlüğünün 23-VI-1960 tarih ve 4417 saytlı amri üzerine hazırlanmıştır. Neşredilmemiştir,
• 10 — John B. Sanbury Research on endemîc goiter in Latin America. WHO. vol. 24, No. 12. 1970. Geneva.
• 11 — Koloğlu, S., Uzunalimoğlu, Koloğlu. B., Erdoğan, G., Şafak M.. Akgül) * C. Modern Tiroid Fonksiyon Testlerinin Türkiye'de, Endemik Guatrın Teşhisi Yönünden Değerlendirilınesi. Throid Bezi ve Hastalıkları Simpozyumu. Ayyıldlz matbaası. Ankara. 1972.
• 12 — Koloğlu, S., İmamoğlu, İ, Uzunalimoğlu, A., Ertuğ, E. : Endemik Guatrın Tiroid Kanseri ile İrgisi ve Patolojik Özelikleri. Ayyıldız Ankara. 1972,
• 13 — Koloğlu, S.,KoloğIu, B, :Ttirkiye'de Endemik Guvatr Etiyopaiogenezi Ayyıldız Matbaası. 1972. Ankara
• 14 WHO. clıronicle, VOL 26, N. 4. 1972. (NutFition ; a review of •thB W. H. O. programme I) Geneva.
• 15 — Aras, K„ Erşen, C.; Tıbbi Biokimya, Hormonlar. A. Ü. Tıp Fak. yayını sayı: 307. Ankara 1974.
• 16 — J. B. AM. Ermons., B. S. Hetzel., E. A. hetell., A. Queridet Endemic goitre and cretinism: puplEc health significance und preveniion. WHO. chronicle. -Voli 28. May 1074. Geneva.
• 17 — Akata, O : Tiroid Bezi Hastalıkları. Cerrahi, Ü. Tıp ırak. YaymTarından Sayı; 318. A. Ü. Matbaası. Ankara - 1975 (Sayfa: 21-43]