Hayvan Hastanelerinde Acil, Veteriner Klinik Hizmetleri ve Hasta Sahibi Memnuniyet Kriterleri Ölçekleri: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Veteriner klinikleri ve hayvan hastanelerinin hasta sahiplerine ait beklentileri en üst düzeyde karşılamaları ve memnuniyet

düzeylerini artırmaları hayvan sağlığı hizmeti veren kurumların kârlılık, verimlilik ve sürdürülebilirliğinde önemli bir rol

oynamaktadır. Bu kapsamda çalışmada amaç, hasta sahiplerinin memnuniyeti konusunda bir ölçme aracı geliştirmek ve bu ölçme

aracının geçerlilik ve güvenirlik çalışmasının yapılmasıdır. Çalışmada Hasta Sahibi Memnuniyet Kriterleri Ölçeği (HSMK-Ö), Hasta

Sahibi Memnuniyet Değerlendirme Ölçeği-Acil (HSMD-A), Veteriner Klinik Hizmet Memnuniyeti Ölçeği (VKHM-Ö) ölçme

araçlarının yapı geçerliliği yapılmıştır. Çalışmaya başlamadan önce yapılan güç analizi (%80.121 güçle) sonucu belirlenen, 212 hasta

sahibine uygulanmıştır. Yapı geçerliliği için; güvenirlik analizlerinde Cronbach Alfa ( ) katsayısı kullanılmıştır. Geçerlik analizi

için faktör analizi uygulanmıştır. HSMK-Ö; HSMD-A; VKHM-Ö maddeleri Varimax döndürme yöntemi sonucunda tek faktörlü bir

yapı olarak belirlenmiştir. Geliştirilen ölçeklerde HSMK-Ö’de 14 madde, HSMD-A’da 8 madde, VKHM-Ö’de 18 madde için

hesaplanan Cronbach Alfa ( ) güvenilirliği katsayıları sırasıyla 0.759; 0.936; 0.778 çıkmıştır. Açıklanan toplam varyans

incelendiğinde HSMK-Ö ve VKHM-Ö’de 4, HSMD-A’da tek faktörün bulunduğu ve bu ölçülen özelliğin her ölçek için sırasıyla

%58.06; %61.375; %70.39’ unun ölçüldüğü söylenebilir. HSMK-Ö, HSMD-A ve VKHM-Ö ölçme araçlarının geçerli ve güvenilir

olduğu söylenebilir. Türkiye’de yapılacak farklı örneklem gruplarındaki hasta sahibi memnuniyetine ait çalışmalarda kullanımının

yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Keywords

• Hayvan hastanesi,hasta sahibi,memnuniyet,ölçek geliştirme,geçerlik,güvenirlik

Emergency, veterinary clinical services and patient owners satisfaction criteria scales in animal hospitals: Validity and reliability study

Abstract

Veterinary clinics and animal hospitals need to be able to meet patient expectations at the highest level and increase

their level of satisfaction. It plays an important role in the profitability, productivity and sustainability of animal health service

providers. In this context, the aim of the study is to develop a measurement tool about the satisfaction of patient owners and to carry

out the validity and reliability study of this measurement tool. The construct validity of the Patient Ownership Satisfaction Criteria

Scale (HSMK-Ö), Patient Ownership Satisfaction Rating Scale (HSMD-A) and Veterinary Clinical Satisfaction Scale (VKHM-Ö).

The power analysis (80.121% strength) performed prior to starting the study was applied to 212 patients whose outcome was

determined. To ensure structural validity; Cronbach alpha (α) coefficient was used in reliability analyzes. Factor analysis was applied

for validity analysis. HSMK-Ö; HSMD-A; VKHM-Ö items were identified as a one-factor structure as a result of the Varimax rotation

method. In the developed scales, the cronbach alpha (α) reliability coefficients calculated for 14 items in HSMK-E, 8 items in HSMDA

and 18 items in VKHM-Ö were 0.759; 0.936; 0.778. When the total variance explained, there is only one factor in HSMK-Ö and

VKHM-Ö in HSMD-A, and this measured value is 58.06% for each scale; 61.375%; 70.39% can be said to be measured. It can be said

that HSMK-Ö, HSMD-A and VKHM-Ö measuring instruments are valid and reliable. Expanding the utilization of of satisfaction

studies in patients with different sample groups is proposed to be held in Turkey.

Keywords

• Animal Hospital,Patient Ownership,Satisfaction,Scale Development,Validity,Reliability

References

1. Aral Y, Cevger Y, Demir P ve ark. (2010): Ankara ili evcil hayvan veteriner kliniklerinin yönetimsel ve ekonomik açıdan değerlendirmesi. Kafkas Üniv Vet Fak Derg, 16, 503-508.
2. Baranyiová E, Holub A, Tyrlík M, Janáčková B, Ernstová M (2005): The influence of urbanization on the behaviour of dogs in the Czech Republic. Acta Veterinaria Brno, 74, 401-409.
3. Batmaz H, Bayram N, Kennerman E ve ark. (2014): Modern hayvan hastanesinin hasta profiline, eğitime ve hasta sahiplerinin memnuniyetine etkisi. Uludag Univ J Fac Vet Med, 31, 1-6.
4. Büyüköztürk Ş (2007): Sosyal Bilimler İçin Veri El Kitabı, İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum. Pegem Yayıncılık, Ankara.
5. Cevizci S, Erginöz E (2008): İnsan sağlığı ile veteriner hekimlik uygulamalarının ilişkisi: veteriner halk sağlığı. İstanbul Üniv Vet Fak Derg, 34, 49-62.
6. Çiçek H, Tandoğan M, Doğan İ (2017): Hayvan Sağlığı Hizmetlerinde Kalite Düzeyinin Belirlenmesi. 190-194. In: II. Ulusal Hayvancılık Ekonomisi Kongresi Özet Kitabı. Antalya, Türkiye.
7. Durutürk N, Özünlü Pekyavas N, Çaglar A ve ark. (2017): Reliability and validity of RT6 accelerometer withcomparing different walking self-selected speeds. PRR, 1, 2-5.
8. Durutürk N, Tonga E, Gabel PC, ve ark. (2015): Cross-cultural adaptation, reliability and validity of the Turkish version of the Lower Limb Functional Index. Disability and Rehabilitation, 37, 2439-2444.

9. Ercan İ, Ediz B, Kan İ (2004): Sağlık kurumlarında teknik olmayan boyut için hizmet memnuniyetini ölçebilmek amacıyla geliştirilen ölçek. Uludağ Üniv Tıp Fak Derg, 30, 151-157.
10. Eroğlu E (2005): Müşteri memnuniyeti ölçüm modeli. IUJSB, 34, 7-25.
11. Field A (2005): Discovering statistics using SPSS. Sage Publication, London.
12. IBM Corp. Released (2013): IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0. Armonk, NY: IBM Corp.
13. Kaiser HF (1958): The varimax criterion for analytic rotation in factor analysis. Psychometrika, 23, 187-200. Doi:10.1007/BF02289233.
14. Kaiser HF (1974): An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39, 31-36.
15. Karahan A, Toruner EK, Ceylan A, ve ark. (2014): Reliability and validity of a turkish language version of the bates-jensen wound assessment tool. J Wound Ostomy Continence Nurs, 41, 340-344.
16. Kırılmaz H (2013): Hasta memnuniyetini etkileyen faktörlerin sağlık hizmetlerinde performans yönetimi çerçevesinde incelenmesi: poliklinik hastaları üzerine bir alan araştırması. ACU Sağlık Bil Derg, 4, 13-20.
17. Öcal K, Sakallı D (2018): Sporda güdülenme ölçeği-II'nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. IJSETS, 4, 38-49.
18. Şahin AE (2009): Eğitim fakültesinde hizmet kalitesinin Eğitim Fakültesi öğrenci memnuniyet ölçeği (EF-ÖMÜ) ile değerlendirilmesi. HUJE, 37, 106-122.
19. Tuğut N, Gölbaşı Z (2010): Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kadın Türkçe Versiyonunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. CMJ, 32, 172-180.
20. TÜİK (2018): Basın odası haberleri. Türkiye İstatistik Kurumu. http://www.tuik.gov.tr/basinOdasi/haberler/ 2017_20_20170420.pdf. (01 Haziran 2018)
21. Ulaş Ö, Kızıldağ S (2018): Kariyer engelleri ölçeğinin (KEÖ) geliştirilmesi. HUJE, 34, 182-196. Doi: 10.16986/HUJE.2018037395
22. Yağcı Mİ, Duman T (2006): Hizmet kalitesi - müşteri memnuniyeti ilişkisinin hastane türlerine göre karşılaştırılması: devlet, özel ve üniversite hastaneleri uygulaması. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 7, 218-238.
23. Yeşil R (2018): Sivilleşme algısı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7, 77-88.