KARADENİz HAMSİLERİNDE (ENGRAULIS ENCRASICHOLUS) GÖRÜLEN NEMATODLAR VE GIDA KoNTROLÜ YÖNÜNDEN KARŞıLAŞıLAN PROBLEMLER

Abstract

İki yıldanberi Karadenizde avlanmakta olan hamsilerde görülen nematodlar dolayısıyle Türkiye balıkçılığını tehdit eden bir problemin ortaya çıkması üzerine bu konuyu önemle ele almak mecburiyeti hasıl olmuştur. Bilindiği üzere, Türkiyede .yıllık balık istihsalinin ortalama olarak yarısını hamsi teşkil etmektedir. Karadeniz bölgesinde geniş bir halk toplumunun beslenmesinde hayvansal protein olarak hamsinin önemi büyuktür. Bahis konusu olan balıkların "kurtlu" oluşları ileri sürülerek yapılan mü~acaatlar üzerine, ilk defa A. Ü. Veteriner Fakültesi Helmintoloji Kürsüsü tarafından yapılan muayene sonucu tanzim edilen 25/1/1964 tarihli raporda aynen şöyle yazılmıştır: "% LO formal içinde bulunan balıkların mikroskopik muayeneleri yapılmış olup, bazılarının derileri üzerinde, patlamatl ve zedelenmiı karın ve gögüs yüzgeçlerinde 8- 13 mm. uzun ve O, 163-0. 264 mm. kalın, kıl kadar ince beyaz nematodların bulundukları görülmüştür. Bunlar serbest bir halde olup deri içerisine veya diğer organlaranüfuz etmemiılerdir. Yapılan mikroskopik muayenede bu nematodların genital organları tam gelişmemiş olduklarından, larva safhasında bulunmaktadırlar. Hamsi balıklatının konakçı görevini gördükleri, bunları canlı olarak yiyen başka hayvanların, belki su. kuşlarında erişkin şekillerini kazanarak tam gelişecekleri anlaşılmaktadır. Görülen nematodlar insanlarda geliıen ve hastalık J'apan lürlerden değildir. Esasen hamsi balıklarının iç organları atılıp temizlendikten ve su ile iyice yıkandıktan sonra pişirilerek yenildiklerinden insan gıdası olarak kullapılmalarında bir sakınca bahis konusu olamayacağı sonucuna varılmıştır.

Keywords

• hamsi
• nematod
• gıda kontrolü

References

1. Ankara Üniversitesi- Ankara Üniversitesi Veterinerlik Dergisi