İNSAN VE HAYVANLARDA AĞRI İLİ DOĞUBAYAZIT İLÇESİ KÖYLERİNDE GÖRÜLEN FLOR ZEHİRLENMESİ VE BUNU VAN İLİ MURADİYE İLÇESİ KÖYLERİNDE DE SAPTAMAMIZLA İLGİLİ İLK TEBLİĞ

Abstract

Ağrı ili Doğubayazıt ilçesinde görüldüğü bilinen rıor zehirlenmesini, insan ve hayvanlarda Van ili Muradiye ilçesi Çaldıran nahiyesi köylerinde de ilk kez saptadık. Hastalığın görüldüğü hcl' iki yöre, Tendürek dağının kuzey ve güney yamaçlarında volkaııik arazi üzerinde bulunmaktadır. Bu bölgelerin pekçok yerinde doğal su kaynakları olup, köylülerin ~:oğu bu suları i~:mektedirler. Hayvanların ise tümü bu suları içmekte ve bu suların suladıkları mer'alardan yararlanmaktadırlar. Her iki ilde ,koyun, sığır, manda ve atların bazılarında dişlerde lekeler ve aşınma, geçici topallık görülmüş ve bazı koyun ve sığırlarda ishal, yün ve kıllarda kabalaşma da gidenmiştir. Koyunların i - 2 yıl içinde, sığırların ise 3-4 yılda dişleri aşınıp döküldüğünden gıda alamaz duruma gelip elden çıkarıldıkları bildirilmiştir. İnsanlarda da diş lekeleri ve bozuklukları, yürüyüş te tutukluk ,'e eklemICI'de arthrose saptanmıştır. Van'ın köylerine ait yedi su örneğindeki flor miktarları 5.7015.20 mgJlt. arasında; Ağrı'da ise altı su örneğindeki flor konsantrasyonları 10.26 - i 2.54 mg /lt. arasında bulunmuştur. Van-Muradiye ilçesi köylerine ait dört koyunun idrarında rıor konsantrasyonu 3.lJo30.61 mg/lt., Ağrı-Doğubayazıt ilçesi köylerine ait beş koyun idrarında ise 3.80 - 26.61 mg/lt. arasında tesbit edilmiştir. Ayrıca, Doğubayazıt köylerinde çeşitli yaştaki altı erkekte bulduğumuz idrardaki flor miktarlarını 5.70 - 22.81 mg/lt., Van köylerinde oniki insanda 3.80-26.61 mg/lt. arasında saptadık. Kesin olmamakla beraber insanlarda yaş artışına paralelolarak idrardaki flor konsantrasyonunun da arttığını gözledik.

Keywords

• doğubeyazıt
• flor zehirlenmesi
• tebliğ

References

1. Ankara Üniversitesi- Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi