ÇANKIRI, KURŞUNLU İLÇESİ DEVREZ YÖRESİNDE FASCİ- OLA HEPATİCA'NIN EPİDEMİYOLOJİSİ ve EKOLOJİSİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR

Abstract

Çankırı ilinin Devrez çayı vadisindeki koyunlarda fascioliasis uzun bir süredir ölümlerle seyretmektedir. Bu çalışma Devrez vadisinde F. hepatica'nın arakonakcılarını tesbit etmek, sümüklü ve koyunlarda Fasciola hepatica insidansının mevsimlerle ilgisini açıklamak ve fascioliasise karşı savaş tedbirlerinin neler olabileceğini saptamak üzere ı977 yılında yapıldı. L. truncatula, L. peregre, P. planorbis ve S. putris bölgede tatlı su sümüklü faunası olarak tesbit edildi. Bunlardan L. truncatula'nın F. hepatica'ya atakonakçılık gö'revi yaptığı saptandı. L. truncatula'nın Devrez çayından alınan ve sulama amacıyla bahçelere gelen su arklarında çoğaldığı ve buralardan bahçelere ve tarlal'J,ra yayıldığı tesbit edildi. Bu su arkları sulama zamanı dışında kuru veya çamurlu olarak görüldü. L. truncatula'nın bulunduğu sularda pH 7.25 - 7.90 arasında ölçüldü. Sümüklülerde yaz ve kış enfeksiyonu tesbit edildi. Kuzularda ise aylık kesimlerle enfeksiyonun sonbahar aylarında görüldüğü saptandı. Gözlemler yaz enfeksiyonunun hastalığın yayılışında önemli bir yer aldığını göstermiştir. Devrez vadisinde fascioliasise karşı savaş metodları da önerildi. Bulaşık bölgede direna} ve meralarda otlama padokları düzenlenmesi bölge ve arazi şartlarına göre pratik görülmedi. Sulama kanalları, sümüklü mücadelesine uygun bulundu. Hayvanlar Eylül sonu-Ekim başı ve Kasım-Aralık arası akut fascioliasise karşı yılda en az iki kez devamlı ilaçlanmalıdır. Bulaşık bölgelerde su arklarının kenarlarında, bahçe aralarında ve küçük mer' alarla tarlalarda hayvan otlatılmamalı, buralardan kesilen otlar kuru olarak hayvanlara yedirilmeyip, silô.} yapılarak verilmelidir.

Keywords

• FASCİ- OLA HEPATİCA
• EPİDEMİYOLOJİ
• EKOLOJİ

References

1. Ankara Üniversitesi – Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi