SAFKAN ARAP IRKI KISRAKLARDA OVULASYON ZAMANI VE ERKEN GEBELİĞİN ULTRASONOGRAFİ İLE İZLENEREK SAPTANMASI

Abstract

Bu çalzşmada real time ultrasonografi kullanılarak kısraklarda ovulasyon zamanının ve erken geheliğin saptanması ve izlenmesi amaçlanmıştır . Çahşmada Çifteler Anadolu Tarım İşletmesinde bulunan 45 saf kan Arap ırkı kısrak kullanılmıştır. Otuzüç kısrakta 15-45. gebelik giinleri arasında gebelik tayini uygulanmış, 12 kısrakta ise preovulatorik östrus .lallikülünün gelişimi ve ovulasyon zamanı saptanmıştır. Bütün muayenelerde 5.0 MHz Linear problu real time ultrasonogra.fi cihazı kullanılmıştır. Bu yöntemle gebelik muayenesi yapılan 33 kısraktan 23'ünün (%69.6) gebe, 10 'unun (%30.4) ise gebe olmadığı saptanmıştır. Gebeliği saptanan 23 kısrağın gebeliğinin devam ettiği, 2 (%8.7) kısrağın sonraki dönemlerde gebe olmadığı saptanmış ve embriyonik ölüm tanısı konmuştur. Gebe kalan kısraklarda 15-19 (n-5). 21-28 (n =5), 30-35 (n =5). 40-46 (n eec 6) gebelik günleri arasında oluşan ultrasonografik değişimler izlenmiştir. Ovulasyon kontrolleri 8 kısrakta hergün yapılmıştır. Folliküller 32-36 mm çapından. 43-52 mm çapına kadar gelişme göstermişler ve preovulatorik .lollikülleri oluşturmuşlardır. Bir gün sonra yapılan muayenelerde ya preovulatör j()llikiiller saptanamamış yada şekilleri tamamen bozulmuştur. Bu dönemde çifileştirilen kısraklardan 7'si (%87. 5) gebe kalmış, l'i ise (%/2.5) gebe kalmamıştır. Ovula.ıyon kontrolu yapılan 4 kısrakta ise ji:Jllikül çapı 35 mm'den daha biiyük yapıdayken aygır muayenesi ile çifileştinlmişler ve hu grupta %50 gehelik elde edilmiştir. Bu çalışmada ultrasonograjinin kısraklarda geheliğin saptanmasında 15. gehelik giinünden itibaren büyük güvenilirlikle kullanılahileceği, ovulmyonun takihinde preovulatör folliküllerin ovule olduğu saptandıktan sonra yapılan ç~fileşmelerde başarılı olunacağı ortaya konulmuştur. Folliküller belirli hir hüyüklüğe ulaştıktan sonra (> 35 mm) ultrasonagrafik kontrollerin /2 saat arayla günde 2 kez yapılmasının daha yararlı olacağı kanısına varılmıştır.

Keywords

• Kısrak
• ultrasonografi
• erken gebelik

References

1. Ankara Üniversitesi – Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi