DAMIZLIĞA AYRILAN SPOR ATLARINDA ENDOMETRİUMUN ULTRASONOGRAFİK, HİSTOPATOLOJİK, MİKROBİYOLOJİK İNCELENMESİ VE REPRODÜKTİF PERFORMANSIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Sunulan çalrşmada değişik nedenlere bağ/t olarak (yaşlanma, yaralanma, ortopedik problemler, vb.) yartşlardan damız/tğa ayrtlan spor atlarımn 3 aşım sezonu süresince reprodükt!! perjôrmanslart11ln araştırılması amaçlanmıştır. ÇalIşmada yaşlart 5 ila 19 yaş arasında değişen daha önce hiç doğum yapmamış 12 kısrak materyalolarak kullamldı. Çalışma süresince uterus mikrobiyolojik. histopatolojik ve ultrasonografik muayene yöntemleri ile değerlendirilirken; ovulasyon ve gebelikler ultrasonogra.fik görüııtüleme yö/ltemi ile takip edildi. Endometrial biyopsi örnekleri histopatolojik olarak Kenney ve DoiR 'e ( 14) g6re derecelendirildi. Bu muayeneler sonrast, uterus ve ovaryumda patolojik bulgular sap/anaıı ki.~raklara güncel/edavi girişimleri uygulandt. Çalişmaya alman 12 kısraktan 8'i gebeliklerini doğuma kadar sürdüremezken, 4'ünden en az hirer canII yavru almdı. Yavru almamayan ktsraklarda ortalama yaş 14.1, yavru alman ktsraklarda ise 9.2 olarak belirlendi. Bu ktsraklarm uteruslarınm histopatolojik muayenelerinde kategori ilA 'dan Ill'e kadar değişen histopatolojik bir tablo izlenmesine rağmen. kategori lIB stklıkla rastlanılan histopatolojik değişim idi. Subfertil kısraklarda, yapılan ultrasonografik takiplerde, uterusta kistik odaklar (iF 3) ve pyometra (n=2) olguları belirlenirken. ovaryum patolojisine rastlamlmadt. Antlaıı sublertil kısraklarm büyük bir kısmında ilk sezon ovulasyonu izleyen 35-45. günler arasında embriyonik rezOl-bsiyon (n=5) ve ikinci sezon gebeliklerinin yaklaşık 7. ayt civarında abortus (n=4) gözlenirken: bu grupta üçüncü sezonda çalrşmaya dahil olan 8 kısraktan 4'ünden gebelik elde edilemedi. Çalişma süresince, en az bir canlı yavru veren 4 kısraktan birinde ilk sezon gebeliğinin 6. ayı civarında abortus şekillenirken (ikizlik nedeniyle), diğer bir kısrak ilk sezon yavru verirken, son iki sezonda sırasıyla embriyonik rezarpsiyon ve abortus şekillendi. Bu kısrağın son iki sezon alman endometrial biyopsi örneklerinin incelemesinde sırasıyla kategori IlA ve llB düzeyinde histopatolojik değişimlerin şekillendiği belirlendi. Sonuç olarak, sunulan çalışma ile, damızlığa ayrılan spor atlarında reprodüktif peı/ormans üzerinde yaş ve uterusun histopatolojik durumunun önemli etkisi olduğu belirlenmiştir.

Keywords

• DAMIZLIK
• SPOR ATLARI
• ENDOMETRİUMUN ULTRASONOGRAFİK
• HİSTOPATOLOJİK
• MİKROBİYOLOJİK

References

1. Ankara Üniversitesi – Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi