Review

AFETLERİN KADIN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI

Volume: 7 Number: 1 June 23, 2025
EN TR

AFETLERİN KADIN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI

Abstract

Afetler, toplumları derinden etkileyerek özellikle kadınlar için ciddi sağlık ve güvenlik sorunlarına yol açabilen olaylardır. Afet dönemlerinde kadınlar; fiziksel, psikolojik, üreme ve cinsel sağlık açısından önemli risklere maruz kalmaktadır. Afet dönemlerinde kadınlar, artan kırılganlıkları nedeniyle cinsiyete dayalı şiddet, cinsel saldırı ve insan ticareti gibi tehditlerle karşı karşıya kalmaktadır. Afet sonrası toplumsal yapının çökmesi ve kaynakların sınırlı olması, kadınların sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırarak, bu süreçte sağlık ihtiyaçlarını karşılamalarını büyük ölçüde güçleştirir. Kadınların sağlık hizmetlerine, eğitim ve bilgiye erişimi kısıtlanırken, özellikle üreme sağlığı, gebelik, doğum ve menstrual sağlık gibi sorunlar daha da artar. Doğum kontrol hizmetlerine erişim eksikliği ve hijyenik koşulların bozulması, kadınların üreme sağlığını tehlikeye atmaktadır. Kadınlar, afetlerdeki bakım sorumlulukları ve ev içindeki roller nedeniyle sağlık açısından olumsuz etkilenir. Kadınların, afetlere karşı daha savunmasız olmaları, toplumsal ve kültürel normlardan kaynaklanan sınırlamalar ve karar alma süreçlerine katılım eksiklikleriyle birleşerek afet yönetiminde kadınların ihtiyaçlarının göz ardı edilmesine neden olmaktadır. Bu nedenle, afet yönetimi süreçlerinde kadınların sağlığına yönelik daha fazla dikkat gösterilmeli, ihtiyaçları doğru şekilde belirlenmeli ve sağlık hizmetleri, eğitim, güvenlik ve destek sistemleri güçlendirilmelidir. Afet döneminde kadın sağlığını iyileştirmek için bu döneme uygun toplumsal cinsiyet duyarlı sağlık politikaları geliştirilmelidir. Afetlere yönelik özel sağlık hizmetleri sunulmalı, özellikle cinsel ve üreme sağlığına öncelik verilmelidir. Afet öncesi eğitim ve farkındalık artırılmalı, iyileşme sürecinde kadınların katılımı desteklenmelidir. Ayrıca, kadınlar için psikolojik destek ve rehabilitasyon süreçleri güçlendirilmeli, cinsiyet eşitliğini teşvik eden politikalar uygulanmalıdır.

Keywords

Supporting Institution

Destekleyen kurum yoktur.

Ethical Statement

Bu derleme çalışması, literatürde yer alan daha önce yapılmış araştırmalara dayanmaktadır.

References

  1. AFAD. Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü. AFAD; 2023 (2024, 15 Ekim). https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu
  2. Akpınar, N.B., & Ceran, M. (2020). Afetlerle ilgili güncel yaklaşımlar ve afet hemşiresinin rol ve sorumlulukları. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi, 1(1), 28-40.
  3. Alkan, R., & Tandoğan, Ö. (2023). Türkiye’deki doğal afetlerin kadın sağlığı üzerindeki etkileri: Doğal afet ve kadın sağlığı. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 121-130. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1389064
  4. Altun, B. (2024). 6 Şubat depremini yaşamış depremzede kadınlardaki deprem sonrası menstrual değişiklik ve kontrasepsiyon durumunun değerlendirilmesi (Tez No: 875748). [Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Tıpta Uzmanlık Tezi]. YÖK Tez Merkezi.
  5. Amarpoor Mesrkanlou, H., Ghaemmaghami Hezaveh, S., Tahmasebi, S., Nikniaz, Z., & Nikniaz, L. (2023). The effect of an earthquake experienced during pregnancy on maternal health and birth outcomes. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 17, E157. https://doi.org/10.1017/dmp.2022.132
  6. Amiri, R., & Heydari, A. (2017). Nurses’ experiences of caring for patients with different cultures in Mashhad, Iran. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 22(3), 232-236. https://doi.org/10.4103/1735-9066.208156
  7. Behrman, J.A., & Weitzman, A. (2016). Effects of the 2010 Haiti earthquake on women’s reproductive health. Stud Fam Plann, 47(1), 3-17. https://doi.org/10.1111/j.17284465.2016.00045.x
  8. Bilge, Ç., & Şahin, N.H. (2018). Afetler ve perinatal sağlık. Türkiye Klinikleri Surgical Nursing-Special Topics, 4(3), 97-100.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Women's Studies

Journal Section

Review

Early Pub Date

June 23, 2025

Publication Date

June 23, 2025

Submission Date

January 31, 2025

Acceptance Date

April 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 1

APA
Gülçelik, F., & Kırca, N. (2025). AFETLERİN KADIN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI. Advances in Women’s Studies, 7(1), 21-30. https://doi.org/10.51621/aws.1630298
AMA
1.Gülçelik F, Kırca N. AFETLERİN KADIN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI. Advances in Women’s Studies. 2025;7(1):21-30. doi:10.51621/aws.1630298
Chicago
Gülçelik, Feyzanur, and Nurcan Kırca. 2025. “AFETLERİN KADIN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI”. Advances in Women’s Studies 7 (1): 21-30. https://doi.org/10.51621/aws.1630298.
EndNote
Gülçelik F, Kırca N (June 1, 2025) AFETLERİN KADIN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI. Advances in Women’s Studies 7 1 21–30.
IEEE
[1]F. Gülçelik and N. Kırca, “AFETLERİN KADIN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI”, Advances in Women’s Studies, vol. 7, no. 1, pp. 21–30, June 2025, doi: 10.51621/aws.1630298.
ISNAD
Gülçelik, Feyzanur - Kırca, Nurcan. “AFETLERİN KADIN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI”. Advances in Women’s Studies 7/1 (June 1, 2025): 21-30. https://doi.org/10.51621/aws.1630298.
JAMA
1.Gülçelik F, Kırca N. AFETLERİN KADIN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI. Advances in Women’s Studies. 2025;7:21–30.
MLA
Gülçelik, Feyzanur, and Nurcan Kırca. “AFETLERİN KADIN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI”. Advances in Women’s Studies, vol. 7, no. 1, June 2025, pp. 21-30, doi:10.51621/aws.1630298.
Vancouver
1.Feyzanur Gülçelik, Nurcan Kırca. AFETLERİN KADIN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ YANSIMALARI. Advances in Women’s Studies. 2025 Jun. 1;7(1):21-30. doi:10.51621/aws.1630298

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

26051