Research Article
BibTex RIS Cite

el-Üdfüvî’nin İ‘râb Yönteminde el-İstiğnâ’ Eseri Örneği

Year 2023, Volume: 5 Issue: 1, 213 - 243, 09.04.2025

Abstract

Ebu Bekr Muhammed b. Ali el-Üdfüvî’nin (ö. 388/998) el-İstiğnâ fî Ulûmi’l-Kur’an isimli eserinden Ebû’l-Hasen Hûfî (ö. 430/1039), Mekkî b. Ebî Tâlib (ö. 437/1045), Ebû Amr ed-Dânî (ö. 444/1053) gibi tefsir bilginlerinin yanı sıra Buhâri şârihlerinden İbn Battal (ö. 449/1057) gibi daha pek çok âlim istifade etmiştir.
Ebu Bekr el-Üdfüvî usta bir nahiv âlimidir. Tefsirinde Kur’ân’ın baştan sona irabını yapmıştır. Yine kendisi kıraat ilminde donanım sahibi olması hasebiyle tefsirinde kıraat vecihlerine ve bu farklı kıraat vecihlerinin yol açtığı anlam farklılıklarına yer vermiş, kıraatlerin tevcihlerini (anlam açısından gerekçelendirilmesini) yapmıştır. Bütün bu yönleriyle onun eseri çeşitli ilim alanlarını ihtiva eden zengin bir kaynak mahiyetindedir. Eserini “el-İstiğnâ fî Ulûmi’l-Kur’an” olarak isimlendirmiş olması da muhtemelen bu anlama, yani bu eserin okuyucuyu diğer her şeyden müstağni kılacak nitelikte olma özelliğine vurgu yapmak içindir.
Eserin iki yazma nüshası mevcuttur. Bunlardan biri Türkiye kütüphanelerinde diğeri ise İran’da bulunmaktadır. Yedi bölümden oluşan İran nüshası bu çalışma öncesinde tahkik edilmemiş veya basılmamıştır.

References

  • . ابن الجزري، شمس الدين، محمد بن محمد بن علي، غاية النهاية في طبقات القراء، )ب. تح( بيروت: دار الكتب العلمية، 2006 .
  • . ابن بشكوال، خلف بن عبد الملك، الصلة في تاريخ أئمة الأندلس، تح. عزت العطار الحسيني، مكتبة الخانجي، 1955 م.
  • . ابن تغري، يوسف، النجوم الزاهرة في ملوك مصر والقاهرة، )ب. تح( القاهرة: دار الكتب المصرية، وزارة الثقافة والإرشاد القومي، )ب.ت(.
  • . ابن فارس، أحمد بن فارس بن زكريا القزويني الرازي، معجم مقاييس اللغة، )ب. تح( بيروت: دار الفكر، 1979 م.
  • . أحمد بن عوف، أحوال مصر من عصر لعصر، القاهرة: العربي للنشر والتوزيع، )ب.ت(.
  • . الأدفوي، مخطوط الاستغناء في علوم القرآن، مكتبة السليمانية تركيا.
  • . الأدنهوي، أحمد بن محمد، طبقات المفسرين، تح: سليمان بن صالح الخزي، المدينة المنورة: مكتبة العلوم والحكم، 1997 م.
  • . الأزدي، ابن الفرضي، عبد الله بن محمد، تاريخ علماء الأندلس، القاهرة: مكتبة الخانجي، 1988 م.
  • . البخاري، محمد بن إسماعيل، صحيح البخاري، تح: محمد زه ير ب ن ن اصر الناصر، دار طوق النجاة، 2001 م.
  • . الداني، أبو عمرو، عثمان بن سعيد، الأحرف السبعة للقرآن، تح: د. عبد المهيمن طحان، مكة المكرمة: مكتبة المنارة، 1988 م.
There are 10 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Arabic Language, Literature and Culture
Journal Section Research Article
Authors

Muhammed Avnioğlu

Submission Date June 4, 2024
Acceptance Date July 19, 2024
Publication Date April 9, 2025
Published in Issue Year 2023 Volume: 5 Issue: 1

Cite

Chicago Avnioğlu, Muhammed. “El-Üdfüvî’nin İ‘râb Yönteminde El-İstiğnâ’ Eseri Örneği”. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi 5, no. 1 (April 2025): 213-43.