Research Article

Kur’an-ı Kerim’deki El İfadesinin Belâgatı: Üslûpbilimsel Analitik Bir İnceleme

Volume: 8 Number: 1 June 30, 2026
EN AR TR

Kur’an-ı Kerim’deki El İfadesinin Belâgatı: Üslûpbilimsel Analitik Bir İnceleme

Abstract

Özet: Bu araştırma, Kur’an’da sıkça geçen "el" ifadesini, kelam ve akaid ilimlerinin Allah’ın sıfatları üzerindeki geleneksel ve doktrinel tartışmalarından (teşbih, tecsim, te’vil) soyutlayarak, belâgat ilmi ve dilbilim açısından incelemeyi konu edinmektedir. Çalışmanın temel amacı ve problemi, bu kavramı yalnızca teolojik bir polemik alanı olmaktan çıkarıp, Arap dilinin ifade gücü, Cahiliye şiiri ve nüzûl ortamındaki kullanımları çerçevesinde edebî ve estetik boyutlarıyla ortaya koymaktır. Tefsir, lügat ve belâgat verilerini harmanlayan analitik bir yöntemin izlendiği araştırmada, ayetlerdeki mecâz ve kinayelerin doğru anlaşılması için klasik Arap şiiri ve hitâbetindeki kullanımlar temel referans noktası olarak kabul edilmiş, anlamın belirlenmesinde siyâk (bağlam) unsurunun belirleyiciliği vurgulanmıştır. Araştırmada ulaşılan bulgulara göre “el” kelimesi, Kur’an’da sadece fiziksel bir uzuv değil, kudret, mülk, nimet, cimrilik ve pişmanlık gibi soyut kavramları karşılayan yoğun bir anlamsal alan oluşturmaktadır,. Bu bağlamda, insana atfedilen “el çekmek” (barış), “el uzatmak” (saldırganlık), “el yummak” (cimrilik) veya “el ısırma” (pişmanlık) gibi eylemlerin derin psikolojik durumları betimleyen kinayeler olduğu tepit edilmiştir. Allah’a nispet edilen “iki elin açık olması” veya “Allah’ın elinin onların elleri üzerinde olması” gibi ifadelerin ise sonsuz cömertlik, lütuf, destek gibi manaları ifade ettiği sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Arap Dili, Kur’ân, Belâgat, El, Mecâz.

Keywords

References

  1. ابن الجوزي، عبد الرحمن. زاد المسير في علم التفسير. تح. عبد الرزاق المهدي. بيروت: دار الكتاب العربي، ط.1، 2001.
  2. ابن الجوزي، عبد الرحمن. ناسخ القرآن ومنسوخه. تح. محمد المليباري. المدينة المنوّرة: عمادة البحث العلمي بالجامعة الإسلامية، ط.2، 2003.
  3. ابن دُرُسْتَوَيْه، عبد الله بن جعفر. تصحيح الفصيح وشرحه. تح. محمد بدوي المختون. القاهرة: المجلس الأعلى للشؤون الإسلامية، ط.1، 1998.
  4. ابن سلام، يحيى بن أبي ثعلبة. تفسير يحيى بن سلام. تح. هند شلبي. بيروت: دار الكتب العلمية، ط.1، 2004.
  5. ابن سليمان، مُقاتل. تفسير مقاتل بن سليمان. تح. عبد الله شحاته. بيروت: دار إحياء التراث، ط.1، 2002.
  6. ابن عَرَفة، محمد. تفسير ابن عرفة. تح. جلال الأسيوطي. بيروت: دار الكتب العلمية، ط.1، 2008.
  7. ابن عطية، عبد الحقّ أبو محمد. المحرر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز. تح. عبد السلام محمد. بيروت: دار الكتب العلمية، ط.1، 2001.
  8. ابن الموصلّي، محمد بن محمد. مختصر الصواعق المرسلة على الجَهْميّة والمعطِّلة. تح. سيد إبراهيم. القاهرة: دار الحديث، ط.1، 2001.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Arabic Language, Literature and Culture

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

March 24, 2026

Acceptance Date

June 30, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 8 Number: 1

APA
Salih, S. (2026). Kur’an-ı Kerim’deki El İfadesinin Belâgatı: Üslûpbilimsel Analitik Bir İnceleme. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi, 8(1), 99-124. https://izlik.org/JA24XL99ZH
AMA
1.Salih S. Kur’an-ı Kerim’deki El İfadesinin Belâgatı: Üslûpbilimsel Analitik Bir İnceleme. AYAD. 2026;8(1):99-124. https://izlik.org/JA24XL99ZH
Chicago
Salih, Sacid. 2026. “Kur’an-ı Kerim’deki El İfadesinin Belâgatı: Üslûpbilimsel Analitik Bir İnceleme”. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi 8 (1): 99-124. https://izlik.org/JA24XL99ZH.
EndNote
Salih S (June 1, 2026) Kur’an-ı Kerim’deki El İfadesinin Belâgatı: Üslûpbilimsel Analitik Bir İnceleme. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi 8 1 99–124.
IEEE
[1]S. Salih, “Kur’an-ı Kerim’deki El İfadesinin Belâgatı: Üslûpbilimsel Analitik Bir İnceleme”, AYAD, vol. 8, no. 1, pp. 99–124, June 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA24XL99ZH
ISNAD
Salih, Sacid. “Kur’an-ı Kerim’deki El İfadesinin Belâgatı: Üslûpbilimsel Analitik Bir İnceleme”. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi 8/1 (June 1, 2026): 99-124. https://izlik.org/JA24XL99ZH.
JAMA
1.Salih S. Kur’an-ı Kerim’deki El İfadesinin Belâgatı: Üslûpbilimsel Analitik Bir İnceleme. AYAD. 2026;8:99–124.
MLA
Salih, Sacid. “Kur’an-ı Kerim’deki El İfadesinin Belâgatı: Üslûpbilimsel Analitik Bir İnceleme”. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 1, June 2026, pp. 99-124, https://izlik.org/JA24XL99ZH.
Vancouver
1.Sacid Salih. Kur’an-ı Kerim’deki El İfadesinin Belâgatı: Üslûpbilimsel Analitik Bir İnceleme. AYAD [Internet]. 2026 Jun. 1;8(1):99-124. Available from: https://izlik.org/JA24XL99ZH