Research Article

Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri

Volume: 8 Number: 1 June 30, 2026
EN AR TR

Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri

Abstract

Dilsel çift dillilik (diglossia) olgusu, dilbilimsel çalışmalarda geniş yer bulan önemli bir olgudur ve dünyanın birçok dilinde görülmektedir. Arapça da bu olgunun açık biçimde gözlemlendiği dillerden biridir. Bu çalışma, Arapçada diglossia olgusunu ve lehçe çeşitliliğini ele almakta; bu bağlamda olgunun kavramı, tarihi, ortaya çıkış nedenleri ve gelişimi üzerinde durmaktadır. Ayrıca bazı dilbilimcilerin diglossia kavramına ilişkin görüşleri tartışılmakta ve standart Arapça (fusha) ile konuşma dili (ammiye) arasındaki ilişki açıklanmaktadır. Çalışmada ayrıca, Arapçayı yabancı dil olarak öğrenenlere yönelik hazırlanmış iki metin sunulmuştur. Bu metinlerden biri standart Arapçaya dayanırken, diğeri Şam lehçesini (konuşma dili) kullanmaktadır. Ardından bu metinlere ilişkin bir değerlendirme yapılmış; her bir metinde kullanılan dil, kullanım özellikleri, dilbilgisi (nahiv) ve biçimbilim (sarf) açısından karşılaştırılmıştır. Ayrıca her metnin kültürel içeriği incelenmiş ve Arapçanın yabancı dil olarak öğretimi bağlamında, hangi metnin kültürel unsurları daha etkili biçimde aktardığı tartışılmıştır. Bu araştırma kapsamında şu sorulara yanıt aranmıştır: • Diglossia nedir ve standart dil ile konuşma dili arasındaki ilişki nasıl ortaya çıkmaktadır? • Arap dünyasında kullanılan dilin farklı düzeyleri var mıdır? • Arapçayı yabancı dil olarak öğreten ders serileri, dilin kültürünü öğrenenlere ne ölçüde yansıtmaktadır? Bu çalışma, Arapçanın yabancı dil olarak öğretimi alanına ışık tutmayı amaçlamakta; ayrıca aşağıdaki sorulara yönelik yeni araştırmalar için bir zemin hazırlamaktadır: • Doğu Arapları ile Mağrip Arapları hangi düzeyde karşılıklı anlaşabilmektedir? • Arapçayı yabancı dil olarak öğretme materyallerinde standart dil ile konuşma dili nasıl bütünleştirilebilir?

Keywords

References

  1. ابن خلدون، عبد الرحمن بن محمد. مقدمة ابن خلدون. بيروت: دار الكتب العلمية، ط4، 1978.
  2. بركات، ديما. ياسمين الشام. الولايات المتحدة الأمريكية: مجلس تعليم اللغة العربية لغة أجنبية «كافل»، ط1، 2009.
  3. بسيوني، ريم. علم اللغة الاجتماعي العربي. إدنبرة: دار نشر جامعة إدنبرة، 2009.
  4. خسارة، ممدوح محمد. «معاجم فصاح العامية وأثرها في التجديد اللغوي». مجلة مجمع اللغة العربية بدمشق، مج84، ج3 (2009)..
  5. الزغول، محمد راجي. «ازدواجية اللغة: نظرة في حاضرة العربية وتطلع نحو مستقبلها في ضوء الدراسات اللغوية». مجلة مجمع اللغة العربية الأردني، السنة الثالثة، العدد المزدوج 9-10 (1980).
  6. لسيد ماضي، عمرو عبد الهادي. تعلم العربية كلغة ثانية/أجنبية. د.م: د.ن، 2024.
  7. الفاسي الفهري، عبد القادر. السياسة اللغوية في البلاد العربية. بنغازي: دار الكتاب الجديد المتحدة، 2013.
  8. الفوزان، عبد الرحمن بن إبراهيم وآخرون. العربية بين يديك. الرياض: مؤسسة العربية للجميع، د.ت.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

World Languages, Literature and Culture (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

March 25, 2026

Acceptance Date

June 30, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 8 Number: 1

APA
Almohammad, M. (2026). Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi, 8(1), 333-350. https://izlik.org/JA79NW22JG
AMA
1.Almohammad M. Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri. AYAD. 2026;8(1):333-350. https://izlik.org/JA79NW22JG
Chicago
Almohammad, Mahmoud. 2026. “Arapçada Diglossia Ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri”. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi 8 (1): 333-50. https://izlik.org/JA79NW22JG.
EndNote
Almohammad M (June 1, 2026) Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi 8 1 333–350.
IEEE
[1]M. Almohammad, “Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri”, AYAD, vol. 8, no. 1, pp. 333–350, June 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA79NW22JG
ISNAD
Almohammad, Mahmoud. “Arapçada Diglossia Ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri”. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi 8/1 (June 1, 2026): 333-350. https://izlik.org/JA79NW22JG.
JAMA
1.Almohammad M. Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri. AYAD. 2026;8:333–350.
MLA
Almohammad, Mahmoud. “Arapçada Diglossia Ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri”. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 1, June 2026, pp. 333-50, https://izlik.org/JA79NW22JG.
Vancouver
1.Mahmoud Almohammad. Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri. AYAD [Internet]. 2026 Jun. 1;8(1):333-50. Available from: https://izlik.org/JA79NW22JG