Araştırma Makalesi

Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN AR TR

Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri

Öz

Dilsel çift dillilik (diglossia) olgusu, dilbilimsel çalışmalarda geniş yer bulan önemli bir olgudur ve dünyanın birçok dilinde görülmektedir. Arapça da bu olgunun açık biçimde gözlemlendiği dillerden biridir. Bu çalışma, Arapçada diglossia olgusunu ve lehçe çeşitliliğini ele almakta; bu bağlamda olgunun kavramı, tarihi, ortaya çıkış nedenleri ve gelişimi üzerinde durmaktadır. Ayrıca bazı dilbilimcilerin diglossia kavramına ilişkin görüşleri tartışılmakta ve standart Arapça (fusha) ile konuşma dili (ammiye) arasındaki ilişki açıklanmaktadır. Çalışmada ayrıca, Arapçayı yabancı dil olarak öğrenenlere yönelik hazırlanmış iki metin sunulmuştur. Bu metinlerden biri standart Arapçaya dayanırken, diğeri Şam lehçesini (konuşma dili) kullanmaktadır. Ardından bu metinlere ilişkin bir değerlendirme yapılmış; her bir metinde kullanılan dil, kullanım özellikleri, dilbilgisi (nahiv) ve biçimbilim (sarf) açısından karşılaştırılmıştır. Ayrıca her metnin kültürel içeriği incelenmiş ve Arapçanın yabancı dil olarak öğretimi bağlamında, hangi metnin kültürel unsurları daha etkili biçimde aktardığı tartışılmıştır. Bu araştırma kapsamında şu sorulara yanıt aranmıştır: • Diglossia nedir ve standart dil ile konuşma dili arasındaki ilişki nasıl ortaya çıkmaktadır? • Arap dünyasında kullanılan dilin farklı düzeyleri var mıdır? • Arapçayı yabancı dil olarak öğreten ders serileri, dilin kültürünü öğrenenlere ne ölçüde yansıtmaktadır? Bu çalışma, Arapçanın yabancı dil olarak öğretimi alanına ışık tutmayı amaçlamakta; ayrıca aşağıdaki sorulara yönelik yeni araştırmalar için bir zemin hazırlamaktadır: • Doğu Arapları ile Mağrip Arapları hangi düzeyde karşılıklı anlaşabilmektedir? • Arapçayı yabancı dil olarak öğretme materyallerinde standart dil ile konuşma dili nasıl bütünleştirilebilir?

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ابن خلدون، عبد الرحمن بن محمد. مقدمة ابن خلدون. بيروت: دار الكتب العلمية، ط4، 1978.
  2. بركات، ديما. ياسمين الشام. الولايات المتحدة الأمريكية: مجلس تعليم اللغة العربية لغة أجنبية «كافل»، ط1، 2009.
  3. بسيوني، ريم. علم اللغة الاجتماعي العربي. إدنبرة: دار نشر جامعة إدنبرة، 2009.
  4. خسارة، ممدوح محمد. «معاجم فصاح العامية وأثرها في التجديد اللغوي». مجلة مجمع اللغة العربية بدمشق، مج84، ج3 (2009)..
  5. الزغول، محمد راجي. «ازدواجية اللغة: نظرة في حاضرة العربية وتطلع نحو مستقبلها في ضوء الدراسات اللغوية». مجلة مجمع اللغة العربية الأردني، السنة الثالثة، العدد المزدوج 9-10 (1980).
  6. لسيد ماضي، عمرو عبد الهادي. تعلم العربية كلغة ثانية/أجنبية. د.م: د.ن، 2024.
  7. الفاسي الفهري، عبد القادر. السياسة اللغوية في البلاد العربية. بنغازي: دار الكتاب الجديد المتحدة، 2013.
  8. الفوزان، عبد الرحمن بن إبراهيم وآخرون. العربية بين يديك. الرياض: مؤسسة العربية للجميع، د.ت.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dünya Dilleri, Edebiyatı ve Kültürü (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

25 Mart 2026

Kabul Tarihi

30 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Almohammad, M. (2026). Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi, 8(1), 333-350. https://izlik.org/JA79NW22JG
AMA
1.Almohammad M. Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri. AYAD. 2026;8(1):333-350. https://izlik.org/JA79NW22JG
Chicago
Almohammad, Mahmoud. 2026. “Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri”. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi 8 (1): 333-50. https://izlik.org/JA79NW22JG.
EndNote
Almohammad M (01 Haziran 2026) Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi 8 1 333–350.
IEEE
[1]M. Almohammad, “Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri”, AYAD, c. 8, sy 1, ss. 333–350, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79NW22JG
ISNAD
Almohammad, Mahmoud. “Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri”. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi 8/1 (01 Haziran 2026): 333-350. https://izlik.org/JA79NW22JG.
JAMA
1.Almohammad M. Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri. AYAD. 2026;8:333–350.
MLA
Almohammad, Mahmoud. “Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri”. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2026, ss. 333-50, https://izlik.org/JA79NW22JG.
Vancouver
1.Mahmoud Almohammad. Arapçada Diglossia ve Lehçe Çeşitliliği: Bunların Arapçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimine Etkileri. AYAD [Internet]. 01 Haziran 2026;8(1):333-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79NW22JG

All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)

by-nc.png