FROM BLACKBOARD TO SCREEN, FROM MEMORIZATION TO INTERACTION: TEACHERS' PERCEPTIONS OF DIGITALIZATION AND ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN VOCATIONAL ACCOUNTING EDUCATION

Year 2025, Volume: 16 Issue: 2, 969 - 1004, 29.12.2025

İsa Şahin Betül Açıkgöz

https://doi.org/10.54688/ayd.1765350

Abstract

This study examines the perceptions and experiences of accounting teachers regarding digital tools and artificial intelligence in Vocational and Technical Anatolian High Schools. The rapid digitalization of education has increased the significance of integrating AI-supported applications into teaching. Employing a qualitative phenomenological design, data were collected through semi-structured interviews with 12 teachers from both central and district schools in the Central Anatolia Region. Thematic analysis, interpreted through the Technological Pedagogical Content Knowledge framework, revealed generally positive attitudes toward digital tools, with teachers emphasizing their potential to enrich learning processes. However, participants demonstrated limited awareness and knowledge of AI technologies. While acknowledging AI’s ability to enhance efficiency and personalization in accounting education, teachers also expressed concerns about reduced teacher-student interaction and the necessity of ethical guidelines. The study contributes to understanding the digital transformation of accounting education and offers recommendations for teacher training, digital content development, and improvements in technology infrastructure.

Keywords

Artificial Intelligence , Digitalization , Accounting Education , Technological Pedagogical Content Knowledge

TAHTADAN EKRANA, EZBERDEN ETKİLEŞİME: MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSELERİNDE MUHASEBE ÖĞRETİMİNDE DİJİTALLEŞME VE YAPAY ZEKAYA YÖNELİK ÖĞRETMEN ALGILARI

Abstract

Bu araştırma, Mesleki ve Teknik Anadolu liselerinde görev yapan muhasebe öğretmenlerinin dijital araçlar ve yapay zeka teknolojilerine ilişkin algı ve deneyimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Dijitalleşmenin eğitimde yarattığı köklü dönüşüm, özellikle yapay zeka destekli uygulamaların öğretim süreçlerine entegrasyonunu önemli hâle getirmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseniyle yürütülmüş; İç Anadolu Bölgesi’ndeki bir ilin merkez ve ilçelerinde yer alan Mesleki ve Teknik Anadolu liselerinde görev yapan 12 muhasebe öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi kuramsal çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin dijital araçlara karşı genel olarak olumlu bir tutum geliştirdiklerini; ancak yapay zeka teknolojilerine yönelik bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının sınırlı olduğunu ortaya koymuştur. Katılımcılar, yapay zeka uygulamalarının muhasebe öğretiminde öğrenme sürecini destekleyebileceğini belirtmiş; ancak bu teknolojilerin öğretmen-öğrenci etkileşimini azaltabileceğine dair endişelerini de dile getirmiştir. Bu çalışma, muhasebe öğretiminde dijitalleşme sürecine öğretmen perspektifinden ışık tutmakta; öğretmen eğitimi, dijital içerik geliştirme ve teknolojik altyapı politikalarına yönelik öneriler sunmaktadır.

Keywords

Yapay Zeka , Dijitalleşme , Muhasebe Eğitimi , Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi

Ethical Statement

Bu araştırma için Yozgat Bozok Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’ndan 19 Aralık 2024 tarihli ve 20/17 sayılı karar ile etik kurul onayı alınmıştır. Çalışma sürecinde bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine titizlikle uyulmuş, intihal yapılmamış ve herhangi bir çıkar çatışmasına yer verilmemiştir. Makale, daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere başka bir dergiye gönderilmemiştir.

Thanks

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde değerli görüş ve önerileriyle katkı sağlayan Prof. Dr. Hikmet Ulusan, Doç. Dr. Mehmet Tursun ve Dr. Öğr. Üyesi Nurettin Özdemir’e; veri toplama aşamasında mülakatlarımıza katılım gösteren Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde görev yapan Muhasebe ve Finansman öğretmenlerine teşekkür ederiz.

References

• Akgun, S., & Greenhow, C. (2022). Artificial intelligence in education: Addressing ethical challenges in K-12 settings. AI and Ethics, 2(3), 431-440.
• Aksakal, Ş., Emre, İ., & Özbek, M. (2024). Sınıf öğretmenlerinin yapay zekaya ilişkin tutumlarının belirlenmesi. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 7(1), 1-13.
• AlGerafi, M. A., Zhou, Y., Oubibi, M., & Wijaya, T. T. (2023). Unlocking the potential: A comprehensive evaluation of augmented reality and virtual reality in education. Electronics, 12(18), 3953.
• Akpınar, Y., Kaya, H., & Tursun, M. (2024). Muhasebe eğitimi alan öğrencilerin bilgi iletişim teknolojileri kullanım düzeyinin belirlenmesi: Adıyaman üniversitesi örneği. Business & Management Studies: An International Journal, 12(4), 748.
• Aksu, İ., & Tursun, M. (2019). Ticaret ve turizm eğitim fakültesi’nin Türkiye muhasebe eğitimi tarihindeki yeri ve önemi. I. Uluslararası Türkiye Muhasebe ve Finans Tarihi Kongresi (s. 362-369). Malatya: Medipres.
• Ala, T., Kahraman, T., & Sümer, E. (2024). Türkiye’de muhasebe eğitiminin diğer disiplin dallarındaki yeri ve lisans düzeyinde müfredat incelenmesi. Denetim ve Güvence Hizmetleri Dergisi, 4(2), 104-117.
• Ayboğa, H. (2002). Globalleşme sürecinde muhasebe alanındaki gelişmelere ülkemizin uyumu. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(8), 40-55.
• Bayraktar, B., Gülderen, S., Akça, S., & Serin, E. (2023). Yapay zeka teknolojilerinin eğitimde kullanımına yönelik öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(11), 2012-2030.
• Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.
• Büyük, U., & Çetingüney, H. (2025). Eğitimde yapay zeka kullanımına yönelik öğretmenlerin öz yeterlik inancı: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 1422-1445.
• Carland, J., Carland, J. C., & Dye, J. L. (1994). Accounting education: A cooperative learning strategy. Accounting Education, 3(3), 232-236.
• Cattaneo, A. A., Antonietti, C., & Rauseo, M. (2022). How digitalised are vocational teachers? Assessing digital competence in vocational education and looking at its underlying factors. Computers & education, 176, 104358.
• Chan, C. K. Y., & Hu, W. (2023). Students’ voices on generative AI: Perceptions, benefits, and challenges in higher education. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 20(1), 43.
• Chassignol, M., Khoroshavin, A., Klimova, A. & Bilyatdinova, A. (2018). Artificial intelligence trends in education: A narrative overview. In Procedia Computer Science, 136, 16-24.
• Creswell JW., (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. 3rd ed. SAGE Publications.
• Celik, I., Dindar, M., Muukkonen, H., & Järvelä, S. (2022). The promises and challenges of artificial intelligence for teachers: A systematic review of research. TechTrends, 66(4), 616-630.
• Çiğilli, E., & Eryaman, M. Y. (2023). Sınıf öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi ile 21. yüzyıl öğreten becerileri algı düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Mediterranean Educational Research Journal/Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 17(44).
• Çukacı, Y. C., & Elagöz, İ. (2006). Muhasebe derslerinde kullanılan öğretı̇m yöntemlerı̇ ile öğrenme stı̇llerı̇nı̇n ilı̇şkı̇sı̇nı̇n ortaya konulması ve dokuz eylül ünı̇versı̇tesı̇ iktı̇sadı̇ ve idarı̇ bı̇lı̇mler fakültesı̇’nde bı̇r uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (21)1, 147-164.
• Ellis, C. (1986). Fisher folk: Two communities on Chesapeake Bay.
• Ellis, C. (1995). Emotional and ethical quagmires in returning to the field. Journal of contemporary ethnography, 24(1), 68-98.
• Eren, T., Salur, M. N., & İyibildiren, M. (2020). Muhasebe eğitiminde bilgi teknolojisi kullanımı: Türkiye’deki üniversiteler üzerine bir araştırma. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(4), 648-668.
• Ertmer, P. A. (1999). Addressing first-and second-order barriers to change: Strategies for technology integration. Educational technology research and development, 47(4), 47-61.
• Ertmer, P. A., & Ottenbreit-Leftwich, A. T. (2010). Teacher technology change: How knowledge, confidence, beliefs, and culture intersect. Journal of Research on Technology in Education, 42(3), 255–284.
• Eskin, İ., & Sarısoy, Ö. (2023). Muhasebe eğitiminde dijital yetkinlikler: Türk muhasebe müfredatı üzerine bir inceleme. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (58), 169-192.
• Fidan, M., & Yeleğen, H. C. (2022). Öğretmenlerin dijital yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ve dijital yeterlik gereksinimleri. Ege Eğitim Dergisi, 23(2), 150-170.
• Gacar, A. (2019). Yapay zeka ve yapay zekanın muhasebe mesleğine olan etkileri: Türkiye’ye yönelik fırsat ve tehditler. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 389-394.
• Gök, N., Uğraş, G., & Bilgin, E. A. (2025). Öğretmenlerin eğitim teknolojisi yeterliliklerinin değerlendirilmesi: Demografik faktörlerin rolü. Eğitim Bilim ve Araştırma Dergisi, 6(1), 54-96.
• Gürbüz, C. (2024). Mesleki ve teknik eğitim beceri sistemlerinin dijitalleşmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 15(29), 199-222.
• Güvemli, O. (2001). Türk devletleri muhasebe tarihi cumhuriyet dönemi xx. yüzyıl (Cilt 4). İstanbul: Proje Danış A.Ş. Basın Yayın.
• Güven, E. G., Akbaş, Y. & Kaymakçı, S., (2012). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bakış açısıyla ideal öğretmenin özellikleri, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12 (2), ss. 1559-1572.
• Hatunoğlu, Z., & İnciroğlu, T. (2020). Mesleki ve teknik anadolu liseleri ile meslek yüksekokullarında muhasebe eğitimi: Kahramanmaraş’ta bir alan çalışması. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (4)1, 87-110.
• Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign.
• Kaiser, K. (2009). Protecting respondent confidentiality in qualitative research. Qualitative Health Research, 19(11), 1632-1641.
• Karakuş, G., & Ocak, G. (2019). Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık öz-yeterlilik becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 129-147.
• Karcıoğlu, R., & Kılıçarslan, Ş. (2023). Muhasebe eğitimi veren akademisyenlerin öğrenci becerilerine yönelik düşüncelerinin belirlenmesi. Journal of Accounting and Taxation Studies, 16(2), 331-353.
• Kaya, Y. (2019). Lisans düzeyinde verilen muhasebe eğitiminin uluslararası muhasebe eğitim standartlarını karşılama düzeyine yönelik bir araştırma. Muhasebe Bilim Dünyası, (21)2, 482-507.
• Kişi, İ., Yıldırım, K., & Gök, S. (2024). Sınıf öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri bağlamında teknolojik pedagojik alan bilgisi (tpab) yeterlilik algılarının incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(2), 112-129.
• Koehler, M. J., Mishra, P., & Cain, W. (2013). What is technological pedagogical content knowledge (tpack)?. Journal of education, 193(3), 13-19.
• Köksal, D., & Canlı, S. (2024). Öğretmenlerin dijital yeterliliklerinin incelenmesi. Bilim Eğitim Sanat ve Teknoloji Dergisi, 8(1), 1-21.
• König, J., Jäger-Biela, D. J., & Glutsch, N. (2020). Adapting to online teaching during COVID-19 school closure: teacher education and teacher competence effects among early career teachers in Germany. European Journal of Teacher Education, 43(4), 608-622.
• Kurnaz, E., Tekbaş, İ., Bozdoğan, T., & Çetin, Ö. O. (2020). Di̇ji̇talleşmeyle bi̇rli̇kte muhasebe eği̇ti̇mi̇ni̇n muhasebe meslek mensupları açısından değerlendirilmesi̇. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22, 81-96.
• Kurtdaş, E. M. (2021). Dijital çağda uzaktan eğitim: Umutlar, hayaller ve gerçekler. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 2347-2378. https://doi.org/10.17679/inuefd.1006089
• Kutlu, H.A. (2008). Muhasebe meslek mensupları ve çalışanlarının etik ikilemleri: Kars ve Erzurum illerinde bir araştırma. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 63(2), 143-170.
• Kutlu, H. A. (2010). Muhasebe eğitiminin, nitelikli işgücü yetiştirme açısından değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (46), 232-246.
• Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M. & Forcier, L. B. (2016). Intelligence unleashed: An argument for ai in education. London: Pearson Education.
• McCarthy, J., Minsky, M. L., Rochester, N., & Shannon, C. E. (2006). A proposal for the dartmouth summer research project on artificial intelligence, august 31, 1955. AI magazine, 27(4), 12-12.
• MEB, 2017. “Öğretmenlik mesleği genel yeterlilikleri”, Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, Ankara.
• Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers college record, 108(6), 1017-1054.
• Moll, J., & Yigitbasioglu, O. (2019). The role of internet-related technologies in shaping the work of accountants: New directions for accounting research. The British accounting review, 51(6), 100833.
• Ormanlı, O. (2012), “Dijitalleşme ve Türk sineması”, The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication – TOJDAC, Cilt 2, No 2, ss. 32-38.
• Özdemir, T. Y., (2018). “Öğretmenlik mesleği ve Türkiye’de öğretmen yetiştirme”, Eğitim Bilimine Giriş, Ed.: M. B. Özan ve T. Y. Özdemir, Asos Yayınları, Ankara, ss. 202-228.
• Özer, S., Sancar Yazıcı, A., Akgül, S., & Yıldırım, A. (2023). Okullarda yapay zeka kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(10), 1776-1794.
• Pekmez, S., Çoban, T. C., Kılıç, M., & Duman, Y. M. (2024). Eğitimde yapay zeka teknolojilerinin kullanımına yönelik öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 4(2), 601-619.
• Popenici, S. A. D. & Kerr, S. (2017). Exploring the impact of artificial intelligence on teaching and learning in higher education. Research and Practice in Technology Enhanced Learning, 12(22), 1-13.
• Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants part 2: Do they really think differently?. On the horizon, 9(6), 1-6.
• Saykal, A., & Sağır, Ş. U. (2021). Türkiye'de öğretmen yeterlikleri ve teknolojik pedagojik alan bilgisi araştırmaları. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 115-137.
• Scherer, R., Siddiq, F., & Tondeur, J. (2019). The technology acceptance model (TAM): A meta-analytic structural equation modeling approach to explaining teachers’ adoption of digital technology in education. Computers & education, 128, 13-35.
• Seferoğlu, S.S. (2015), Okullarda teknoloji kullanımı ve uygulamalar: Gözlemler, sorunlar ve çözüm önerileri, Artı Eğitim, Sayı 123, ss. 90-91.
• Selwyn, N. (2016). Is technology good for education?. John Wiley & Sons.
• Selwyn, N. (2021). Education and technology: Key issues and debates. Bloomsbury Publishing.
• Sevilengül, O. (2016). Genel muhasebe (18.Baskı). Ankara: Gazi Kitabevi.
• Seyrek, M., Yıldız, S., Emeksiz, H., Şahin, A., & Türkmen, M. T. (2024). Öğretmenlerin eğitimde yapay zeka kullanımına yönelik algıları. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 11(106), 845-856.
• Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4-14.
• Şahin, L., Aydın, E. ve Güler, M. (2015), Teknolojik gelişmelerin işin yapısı ve işgücünün nitelikleri üzerine etkileri: Hastane çalışanlarının algılarına yönelik bir araştırma, İş ve Hayat Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, ss. 97-130.
• Şen, İ. K., & Terzi, S. (2022). Yapay zeka ve dijital muhasebe trendlerinde muhasebe eğitimine ilişkin öneriler. Journal of Business in The Digital Age, 5(2), 105-113.
• Şengel, S. (2011). Türkiye’de muhasebe meslek elemanı talebi üzerine bir araştırma, Muhasebe ve Finansman Dergisi, S:50, ss. 167-180.
• Şimşek, Ö., & Yazar, T. (2018). Öğretmen adaylarının eğitimde teknoloji entegrasyon öz-yeterliklerinin incelenmesi: Türkiye örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(66), 744-765.
• Tondeur, J., Van Braak, J., Ertmer, P. A., & Ottenbreit-Leftwich, A. (2017). Understanding the relationship between teachers’ pedagogical beliefs and technology use in education: A systematic review of qualitative evidence. Educational technology research and development, 65(3), 555-575.
• Tondeur, J., Scherer, R., Siddiq, F., & Baran, E. (2020). Enhancing pre-service teachers’ technological pedagogical content knowledge (TPACK): A mixed-method study. Educational Technology Research and Development, 68(1), 319-343.
• Toker, T., Akgün, E., Cömert, Z., & Edip, S. (2021). Eğitimciler için dijital yeterlilik ölçeği: Uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalişmasi. Milli Eğitim Dergisi, 50(230), 301-328.
• Tolich, M. (2004). Internal confidentiality: When confidentiality assurances fail relational informants. Qualitative Sociology, 27(1), 101-106.
• Whalen, J. (2020). Should teachers be trained in emergency remote teaching? Lessons learned from the COVID-19 pandemic. Journal of technology and teacher education, 28(2), 189-199.
• Wiles, R., Crow, G., Heath, S., & Charles, V. (2008). The management of confidentiality and anonymity in social research. International Journal of Social Research Methodology, 11(5), 417-428.
• Uğurlu, C. T., & Usta, H. G. (2025). Yapay zekanın eğitime yansımaları: Yönetici ve öğretmenlerin bakış açıları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 1350-1374.
• Varol, N. (2023). Dijital dönüşüm ve yapay zeka: muhasebenin ve denetimin geleceği. Denetim ve güvence hizmetleri dergisi, 3(2), 162-184.
• Yakut Özek, B., & Sincer, S. (2024). Yükseköğretimde dijital dönüşüm: Çevrimiçi ve hibrit uygulamaların geleneksel eğitim sistemine entegrasyonu. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi (14), 1170-1193. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1426337.
• Yayla, O.T. (2015), Dijitalleşme çağında eşitsizlik ve ayrımcılık, Liberal Düşünce, Sayı 79, ss. 43-53.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, 12 baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
• Yıldız, G. (2017). Muhasebe meslek mensuplarının meslek yüksekokulu muhasebe programı öğrencilerinden beklentileri: Kayseri ilinde bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 169-184.
• Yılmaz, H., & Kaymakçı, T. (2021). Finansal davranışlar ve finansal okuryazarlık ilişkisi. Akademik Hassasiyetler, 8(15), 141-164.
• Yiğitbaş, Ş., Temeloğlu, E., & Şimşek, A. (2020). Ortaöğretim çağındaki gençlerde finansal eğitimin finansal okuryazarlık üzerindeki etkisi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 411-432.
• Yurdakul, İ. K. (2011). Öğretmen adaylarının teknopedagojik eğitim yeterliklerinin bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanımları açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(40), 397-408.
• Yükçü, S. (1999). Yönetim açısından maliyet muhasebesi, 4. Baskı, Anadolu Matbaacılık.
• Zaif, F., & Ayanoğlu, Y. (2007). Muhasebe eğitiminde kalitenin arttırılmasında ders programlarının önemi: Türkiye’de bir inceleme. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (9)1, 115-136.
• Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education–where are the educators?. International journal of educational technology in higher education, 16(1), 1-27.
• Zeytin, M. (2016). Lisans düzeyinde muhasebe eğitimi. A. Gökgöz içinde, Türkiye'de Muhasebe Eğitimi (s. 107-156). Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.