Establishment of the Republic by Amending the Constitution: Revisiting the Theory of Constitutional Moment

The foundation of the republic in 1923 is a landmark in the history of modern Turkey. Yet, the nature of the constitutional amendment which created the hundred-year-old republic received less academic attention. Establishing the Turkish Republic is the legal outcome of the only amendment to the 1921 Constitution. This article argues that the legal text adopted by the Turkish National Assembly on 29 October 1923 is a constitutional amendment and a constitutional moment. The 1923 amendment, in other words, includes a founding role behind the formal change. This article re-examines the 1923 amendment and answers the following question: Can a constitutional amendment provide a constitutional moment, too? The article first explains the path toward the declaration of the republic from a historical perspective. Focusing on the events after winning the War of Independence will make the rationale behind the 1923 amendment easier to understand. The article covers the legal nature of the 1923 amendment by exploring its enactment process. For this, the historical records and parliamentary minutes are examined to reveal the causes and consequences of the amendment. Then, the article discusses the amendment in the context of revisiting the theory of the ‘constitutional moment’ and questions the republic's fate by explaining Turkey's ‘constitutional time’ from a critical perspective. The article concludes that the crucial episode in October 1923 that gave birth to a new constitutional order opens up novel points of discussion for constitutional theory.

Cumhuriyetin 1923'te kurulması, modern Türkiye tarihinde bir dönüm noktasıdır. Ancak yüz yıllık cumhuriyeti kuran anayasa değişikliğinin mahiyeti akademik alanda pek ilgi görmemiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması, 1921 Anayasasındaki tek değişikliğin hukuksal sonucudur. Bu makale, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 29 Ekim 1923'te kabul ettiği hukuksal metnin hem bir ‘anayasa değişikliği’ ve hem de bir ‘anayasal an’ olduğunu savunmaktadır. Başka bir deyişle, 1923 değişikliği, biçimsel değişikliğin arkasında bir kurucu bir rol içermektedir. Bu makale 1923 değişikliğini yeniden ele almakta ve şu soruyu yanıtlamaktadır: Anayasa değişikliği bir anayasal an da sağlayabilir mi? Makale, öncelikle cumhuriyetin ilanına giden yolu tarihsel bir perspektiften açıklamaktadır. Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasından sonraki olaylara odaklanmak, 1923 değişikliğinin arkasındaki mantığın anlaşılmasını kolaylaştıracaktır. Makale, 1923 değişikliğinin yürürlüğe girme sürecini inceleyerek hukuksal niteliğini ele almaktadır. Bunun için, değişikliğin nedenlerini ve sonuçlarını ortaya koyan tarihi kayıtlar ve parlamento tutanakları incelenmektedir. Daha sonra makale, Türkiye'nin 'anayasal zamanını' eleştirel bir bakış açısıyla açıklayarak cumhuriyetin kaderini sorgularken değişikliği 'anayasal an' teorisini yeniden gözden geçirme bağlamında ele almaktadır. Makale, Ekim 1923'te yeni bir anayasal düzenin doğuşuna yol açan kritik dönemin, anayasa teorisi için özgün tartışma noktaları açtığı sonucuna varmaktadır.