Review

İnsan Eylemlerini Algılama, Önemi ve Nöral Temelleri

Volume: 10 Number: 3 September 30, 2023
TR EN

İnsan Eylemlerini Algılama, Önemi ve Nöral Temelleri

Abstract

İnsanlar dahil olmak üzere tüm hayvanların sahip olduğu temel bir beceri, çevredeki diğer canlıların hareket ve eylemlerini algılama ve tanıma yeteneğidir. Günümüze kadar yapılan nörofizyolojik ve nörogörüntüleme çalışmaları, çevremizdeki diğer canlıların eylemlerini algılamak için önemli ve gerekli olan beyin bölgelerini büyük ölçüde tanımlamıştır. Ancak bu çalışmaların büyük bir çoğunluğu, eylemlerin algılanmasını seçici dikkat görevleri altında incelemiştir. Başka bir deyişle, bu çalışmalarda insan eylemlerini gösteren uyaranlar dikkatin odağı olmuş ve katılımcılar izledikleri hareket ve eylemlerle ilgili görevler yapmışlardır. Ancak günlük yaşamda, dikkatimizin odağı olmayan insan hareketleri de sosyal ya da hayati önemlerinden dolayı dikkatimizi çekebilirler ve seçici dikkat dışında otomatik olarak algılanabilirler. Bu derleme makalede, insan hareketlerinin dikkatin odağı olmadığı durumlarda beyin tarafından nasıl işlendiğini inceleyen çalışmalar ele alınmış ve alandaki yeni bilimsel sorulara ışık tutulmuştur. Bu sorular arasında, insan hareketlerinin dikkatin odağı olmadığında nasıl işleneceğinin zamansal boyutları, farklı insan hareketlerinin farklı dikkat çekme kapasitelerine sahip olup olmadıkları, ekolojik geçerlilikleri yüksek doğal düzeneklerde yapılan insan hareketi çalışmalarının laboratuvar ortamında yapılan çalışmalardan farklı sonuçlar doğurup doğurmadığı ve insan hareketlerini algılamada güçlük yaşayan klinik popülasyonlarda dikkat süreçleri de dikkate alındığında ne gibi tablolar çıkacağı soruları yer almaktadır.

Keywords

References

  1. Abdollahi, R. O., Jastorff, J. ve Orban, G. A. (2013). Common and segregated processing of observed actions in human SPL. Cerebral cortex, 23(11), 2734-2753. https://doi.org/10.1093/cercor/bhs264
  2. Arnstein, D., Cui, F., Keysers, C., Maurits, N. M. ve Gazzola, V. (2011). μ-suppression during action observation and execution correlates with BOLD in dorsal premotor, inferior parietal, and SI cortices. Journal of Neuroscience, 31(40), 14243-14249. https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.0963-11.2011
  3. Blake, R. ve Shiffrar, M. (2007). Perception of human motion. Annu. Rev. Psychol., 58, 47-73. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.57.102904.190152
  4. Bruckmaier, M., Tachtsidis, I., Phan, P. ve Lavie, N. (2020). Attention and capacity limits in perception: A cellular metabolism account. Journal of Neuroscience, 40(35), 6801-6811. https://doi.org/10.1523/jneurosci.2368-19.2020
  5. Caspers, S., Zilles, K., Laird, A. R. ve Eickhoff, S. B. (2010). ALE meta-analysis of action observation and imitation in the human brain. Neuroimage, 50(3), 1148-1167. https://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2009.12.112
  6. Corbo, D. ve Orban, G. A. (2017). Observing others speak or sing activates Spt and neighboring parietal cortex. Journal of Cognitive Neuroscience, 29(6), 1002-1021. https://doi.org/10.1162/jocn_a_01103
  7. Çalışkan Nizamoğlu, H. (2022). Neural Underpinnings of Biological Motion Perception Under Attentional Load [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi.
  8. Desseilles, M., Balteau, E., Sterpenich, V., Dang-Vu, T. T., Darsaud, A., Vandewalle, G., Albouy, G., Salmon, E., Peters, F., Schmidt, C., Schabus, M., Gais, S., Degueldre, C., Phillips, C., Luxen, A., Ansseau, M., Maquet, P. ve Schwartz, S. (2009). Abnormal neural filtering of irrelevant visual information in depression. Journal of Neuroscience, 29(5), 1395-1403. https://doi.org/10.1523/jneurosci.3341-08.2009

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cognitive and Computational Psychology (Other), Biological Psychology (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

September 30, 2023

Submission Date

August 15, 2023

Acceptance Date

September 29, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 10 Number: 3

APA
Ürgen, B. A., & Nizamoğlu, H. (2023). İnsan Eylemlerini Algılama, Önemi ve Nöral Temelleri. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 10(3), 636-654. https://doi.org/10.31682/ayna.1343796
AMA
1.Ürgen BA, Nizamoğlu H. İnsan Eylemlerini Algılama, Önemi ve Nöral Temelleri. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2023;10(3):636-654. doi:10.31682/ayna.1343796
Chicago
Ürgen, Burcu A., and Hilal Nizamoğlu. 2023. “İnsan Eylemlerini Algılama, Önemi Ve Nöral Temelleri”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 10 (3): 636-54. https://doi.org/10.31682/ayna.1343796.
EndNote
Ürgen BA, Nizamoğlu H (September 1, 2023) İnsan Eylemlerini Algılama, Önemi ve Nöral Temelleri. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 10 3 636–654.
IEEE
[1]B. A. Ürgen and H. Nizamoğlu, “İnsan Eylemlerini Algılama, Önemi ve Nöral Temelleri”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 10, no. 3, pp. 636–654, Sept. 2023, doi: 10.31682/ayna.1343796.
ISNAD
Ürgen, Burcu A. - Nizamoğlu, Hilal. “İnsan Eylemlerini Algılama, Önemi Ve Nöral Temelleri”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 10/3 (September 1, 2023): 636-654. https://doi.org/10.31682/ayna.1343796.
JAMA
1.Ürgen BA, Nizamoğlu H. İnsan Eylemlerini Algılama, Önemi ve Nöral Temelleri. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2023;10:636–654.
MLA
Ürgen, Burcu A., and Hilal Nizamoğlu. “İnsan Eylemlerini Algılama, Önemi Ve Nöral Temelleri”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 10, no. 3, Sept. 2023, pp. 636-54, doi:10.31682/ayna.1343796.
Vancouver
1.Burcu A. Ürgen, Hilal Nizamoğlu. İnsan Eylemlerini Algılama, Önemi ve Nöral Temelleri. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2023 Sep. 1;10(3):636-54. doi:10.31682/ayna.1343796