Research Article

Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi

Volume: 11 Number: 3 September 30, 2024
EN TR

Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi

Abstract

Bozulmuş yeme tutumları, uyumsuz yeme davranışlarını tetikleyebilmekte ve yeme bozuklukları için bir yatkınlık oluşturabilmektedir. Beliren yetişkinlik döneminde yaygın olarak gözlenen yeme ile ilgili sorunlarda, çocukluk dönemindeki örseleyici yaşantıların rolü ortaya koyulmuş olmakta birlikte, bu ilişkide açıklayıcı duygusal mekanizmalara dair bilgi ihtiyacı devam etmektedir. Bu çalışmada, çocukluk travmaları ile bozuk yeme tutumu arasındaki ilişkide öz tiksinme ve beden utancının aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, yaşları 18 ile 25 (Ort. = 21.89, SS = 2.11) arasında değişen 397 gönüllü kadın katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışmanın verisi Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Öz Tiksinme-Revize Formu, Nesneleştirilmiş Beden Bilinci Ölçeği ve Yeme Tutum Testi kullanılarak çevrimiçi toplanmıştır. Korelasyon analizi sonuçları çocukluk travmaları, benliğe yönelik tiksinme, beden utancı ve yeme tutumunda bozulmanın birbirleri ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Seri aracılık modeli de öz tiksinme ve beden utancının hem bağımsız olarak hem de bir arada çocukluk travması ile yeme tutumu arasında tam aracı rolünün olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, yeme ile ilgili sorunların kavramsallaştırılmasına katkı sunmakta; önleyici ve sağaltıma yönelik uygulamaların etkililiği için çocukluk dönemindeki travmatik deneyimlerin ve sürdürücü duygusal mekanizmaların değerlendirilmesinin önemine işaret etmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Mevcut çalışma için bir finansal destek alınmamıştır.

Ethical Statement

Mevcut çalışma için T.C. Maltepe Üniversitesi Etik Kurulu tarafından, 2021/03-02 protokol numarası ile etik izin alınmıştır

References

  1. Allen, B., Cramer, R. J., Harris, P. B. ve Rufino, K. A. (2013). Borderline personality symptomatology as a mediator of the link between child maltreatment and adult suicide potential. Archives of Suicide Research, 17(1), 41-51. https://doi.org/10.1080/13811118.2013.748413
  2. Arnett, J. J. (2000). Emerging adults: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469-480. https://doi.org/10.1037//0003-066X.55.5.469
  3. Andrews, B. (1997). Bodily shame in relation to abuse in childhood and bulimia: A preliminary investigation. British Journal of Clinical Psychology, 36(1), 41–49. https://doi.org/10.1111/j.2044-8260.1997.tb01229.x
  4. Armour, C., Elklit, A. ve Christoffersen, M. N. (2014). A latent class analysis of childhood maltreatment: Identifying abuse typologies. Journal of Loss and Trauma, 19(1), 23-39. https://doi.org/10.1080/15325024.2012.734205
  5. Bahtiyar, B. ve Yıldırım, A. (2019). Öz Tiksinme Ölçeği-Revize Formu: Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Klinik Psikiyatri Dergisi, 22(3), 304-315. https://doi.org/10.5505/ kpd.2019.72692
  6. Bektas, S., Keeler, J. L., Anderson, L. M., Mutwalli, H., Himmerich, H. ve Treasure, J. (2022). Disgust and self-disgust in eating disorders: A systematic review and meta-analysis. Nutrients, 14(9), 1728. https://doi.org/10.3390/nu14091728
  7. Bell, B. T., Cassarly, J. A. ve Dunbar, L. (2018). Selfie-objectification: Self-objectification and positive feedback (“likes”) are associated with frequency of posting sexually objectifying self-images on social media. Body Image, 26, 83-89. https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2018.06.005
  8. Bell, K., Coulthard, H. ve Wildbur, D. (2017). Self‐disgust within eating disordered groups: Associations with anxiety, disgust sensitivity and sensory processing. European Eating Disorders Review, 25(5), 373-380. https://doi.org/10.1002/erv.2529

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Psychology, Trauma Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2024

Submission Date

February 5, 2024

Acceptance Date

September 2, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 11 Number: 3

APA
Ekşi, E. F., & Bahtiyar, B. (2024). Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 11(3), 676-699. https://doi.org/10.31682/ayna.1430619
AMA
1.Ekşi EF, Bahtiyar B. Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2024;11(3):676-699. doi:10.31682/ayna.1430619
Chicago
Ekşi, Eslem Fulya, and Basak Bahtiyar. 2024. “Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları Ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme Ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11 (3): 676-99. https://doi.org/10.31682/ayna.1430619.
EndNote
Ekşi EF, Bahtiyar B (September 1, 2024) Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11 3 676–699.
IEEE
[1]E. F. Ekşi and B. Bahtiyar, “Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 11, no. 3, pp. 676–699, Sept. 2024, doi: 10.31682/ayna.1430619.
ISNAD
Ekşi, Eslem Fulya - Bahtiyar, Basak. “Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları Ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme Ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11/3 (September 1, 2024): 676-699. https://doi.org/10.31682/ayna.1430619.
JAMA
1.Ekşi EF, Bahtiyar B. Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2024;11:676–699.
MLA
Ekşi, Eslem Fulya, and Basak Bahtiyar. “Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları Ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme Ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 11, no. 3, Sept. 2024, pp. 676-99, doi:10.31682/ayna.1430619.
Vancouver
1.Eslem Fulya Ekşi, Basak Bahtiyar. Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2024 Sep. 1;11(3):676-99. doi:10.31682/ayna.1430619