EN
TR
Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi
Öz
Bozulmuş yeme tutumları, uyumsuz yeme davranışlarını tetikleyebilmekte ve yeme bozuklukları için bir yatkınlık oluşturabilmektedir. Beliren yetişkinlik döneminde yaygın olarak gözlenen yeme ile ilgili sorunlarda, çocukluk dönemindeki örseleyici yaşantıların rolü ortaya koyulmuş olmakta birlikte, bu ilişkide açıklayıcı duygusal mekanizmalara dair bilgi ihtiyacı devam etmektedir. Bu çalışmada, çocukluk travmaları ile bozuk yeme tutumu arasındaki ilişkide öz tiksinme ve beden utancının aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, yaşları 18 ile 25 (Ort. = 21.89, SS = 2.11) arasında değişen 397 gönüllü kadın katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışmanın verisi Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Öz Tiksinme-Revize Formu, Nesneleştirilmiş Beden Bilinci Ölçeği ve Yeme Tutum Testi kullanılarak çevrimiçi toplanmıştır. Korelasyon analizi sonuçları çocukluk travmaları, benliğe yönelik tiksinme, beden utancı ve yeme tutumunda bozulmanın birbirleri ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Seri aracılık modeli de öz tiksinme ve beden utancının hem bağımsız olarak hem de bir arada çocukluk travması ile yeme tutumu arasında tam aracı rolünün olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, yeme ile ilgili sorunların kavramsallaştırılmasına katkı sunmakta; önleyici ve sağaltıma yönelik uygulamaların etkililiği için çocukluk dönemindeki travmatik deneyimlerin ve sürdürücü duygusal mekanizmaların değerlendirilmesinin önemine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Mevcut çalışma için bir finansal destek alınmamıştır.
Etik Beyan
Mevcut çalışma için T.C. Maltepe Üniversitesi Etik Kurulu tarafından, 2021/03-02 protokol numarası ile etik izin alınmıştır
Kaynakça
- Allen, B., Cramer, R. J., Harris, P. B. ve Rufino, K. A. (2013). Borderline personality symptomatology as a mediator of the link between child maltreatment and adult suicide potential. Archives of Suicide Research, 17(1), 41-51. https://doi.org/10.1080/13811118.2013.748413
- Arnett, J. J. (2000). Emerging adults: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469-480. https://doi.org/10.1037//0003-066X.55.5.469
- Andrews, B. (1997). Bodily shame in relation to abuse in childhood and bulimia: A preliminary investigation. British Journal of Clinical Psychology, 36(1), 41–49. https://doi.org/10.1111/j.2044-8260.1997.tb01229.x
- Armour, C., Elklit, A. ve Christoffersen, M. N. (2014). A latent class analysis of childhood maltreatment: Identifying abuse typologies. Journal of Loss and Trauma, 19(1), 23-39. https://doi.org/10.1080/15325024.2012.734205
- Bahtiyar, B. ve Yıldırım, A. (2019). Öz Tiksinme Ölçeği-Revize Formu: Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Klinik Psikiyatri Dergisi, 22(3), 304-315. https://doi.org/10.5505/ kpd.2019.72692
- Bektas, S., Keeler, J. L., Anderson, L. M., Mutwalli, H., Himmerich, H. ve Treasure, J. (2022). Disgust and self-disgust in eating disorders: A systematic review and meta-analysis. Nutrients, 14(9), 1728. https://doi.org/10.3390/nu14091728
- Bell, B. T., Cassarly, J. A. ve Dunbar, L. (2018). Selfie-objectification: Self-objectification and positive feedback (“likes”) are associated with frequency of posting sexually objectifying self-images on social media. Body Image, 26, 83-89. https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2018.06.005
- Bell, K., Coulthard, H. ve Wildbur, D. (2017). Self‐disgust within eating disordered groups: Associations with anxiety, disgust sensitivity and sensory processing. European Eating Disorders Review, 25(5), 373-380. https://doi.org/10.1002/erv.2529
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Psikoloji, Travma Psikolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2024
Gönderilme Tarihi
5 Şubat 2024
Kabul Tarihi
2 Eylül 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 3
APA
Ekşi, E. F., & Bahtiyar, B. (2024). Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 11(3), 676-699. https://doi.org/10.31682/ayna.1430619
AMA
1.Ekşi EF, Bahtiyar B. Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2024;11(3):676-699. doi:10.31682/ayna.1430619
Chicago
Ekşi, Eslem Fulya, ve Basak Bahtiyar. 2024. “Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11 (3): 676-99. https://doi.org/10.31682/ayna.1430619.
EndNote
Ekşi EF, Bahtiyar B (01 Eylül 2024) Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11 3 676–699.
IEEE
[1]E. F. Ekşi ve B. Bahtiyar, “Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 11, sy 3, ss. 676–699, Eyl. 2024, doi: 10.31682/ayna.1430619.
ISNAD
Ekşi, Eslem Fulya - Bahtiyar, Basak. “Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11/3 (01 Eylül 2024): 676-699. https://doi.org/10.31682/ayna.1430619.
JAMA
1.Ekşi EF, Bahtiyar B. Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2024;11:676–699.
MLA
Ekşi, Eslem Fulya, ve Basak Bahtiyar. “Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2024, ss. 676-99, doi:10.31682/ayna.1430619.
Vancouver
1.Eslem Fulya Ekşi, Basak Bahtiyar. Kadınlarda Çocukluk Çağı Travmaları ile Bozuk Yeme Tutumu Arasındaki İlişkide Öz Tiksinme ve Beden Utancının Rolü: Bir Seri Aracılık Modeli İncelemesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 01 Eylül 2024;11(3):676-99. doi:10.31682/ayna.1430619