Research Article

Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları ve Psikolojik Uyum: Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sosyal Medya Bağımlılığının Aracı Rolü

Volume: 13 Number: 1 January 31, 2026
EN TR

Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları ve Psikolojik Uyum: Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sosyal Medya Bağımlılığının Aracı Rolü

Abstract

Ruh sağlığı ve yaşam kalitesinin temel taşlarından biri psikolojik uyumdur. Çocukluk döneminde yaşanan olumsuz deneyimler ise bu uyumu tehdit eden başlıca risk etmenlerinden biridir. Söz konusu yaşantılar bireylerin duygu düzenleme kapasitelerini zayıflatarak beraberinde çeşitli davranışsal bağımlılıkların ortaya çıkışını tetikleyebilmektedir. Bu, çocukluk döneminde yaşanan olumsuz deneyimlerin psikolojik uyumla olan bağlantısını daha karmaşık ve çok katmanlı bir hale getirebilmektedir. Dolayısıyla bu araştırmada, çocukluk çağı olumsuz yaşantıları ve psikolojik uyum ilişkisi, duygu düzenleme güçlüğü üzerinden başlayıp sosyal medya bağımlılığı aracılığıyla devam eden seri aracılık modeli çerçevesinde incelenmiştir. Araştırmaya 306 (207 kadın, 99 erkek; Ort.yaş = 27.33 ± 9.45) gönüllü yetişkin katılmıştır. Analiz sonuçları seri aracı modelin doğrulandığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar çocukluk çağı olumsuz yaşantıları ve psikolojik uyum arasındaki ilişkiyi derinlemesine anlamaya yönelik katkılar sunmaktadır. Ayrıca tam aracı model hem duygu düzenleme güçlüğünün hem de sosyal medya bağımlılığının söz konusu ilişkide kritik mekanizmalar olduklarını göstermektedir. Dolayısıyla çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının yol açtığı etkilerin hafifletilmesine, duygu düzenleme becerilerini güçlendirmeye ve dijital bağımlılıkları en aza indirmeye dair uygulamaların psikolojik uyumu destekleyebileceği söylenebilir.

Keywords

Supporting Institution

The authors declared that no financial support was received for this study.

Ethical Statement

This study was approved by the Yıldız Technical University Social and Human Sciences Ethics Committee (decision dated 01/04/2024; decision no. 2024.04).

References

  1. Aldea, M. A. ve Rice, K. G. (2006). The role of emotional dysregulation in perfectionism and psychological distress. Journal of Counseling Psychology, 53(4), 498-510. https://doi.org/10.1037/0022-0167.53.4.498
  2. Altunten, İ. (2019). Ergenlerde algılanan duygusal istismar ile problemli internet kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayın No. 547326) [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  3. Andreassen, C. S. (2015). Online social network site addiction: A comprehensive review. Current Addiction Reports, 2(2), 175-184. https://doi.org/10.1007/s40429-015-0056-9
  4. Andreassen, C. S., Billieux, J., Griffiths, M. D., Kuss, D. J., Demetrovics, Z., Mazzoni, E. ve Pallesen, S. (2016). The relationship between addictive use of social media and video games and symptoms of psychiatric disorders: A large-scale cross-sectional study. Psychology of Addictive Behaviors, 30(2), 252-262. https://doi.org/10.1037/adb0000160
  5. Arslan, G., Yıldırım, M. ve Zangeneh, M. (2022). Coronavirus anxiety and psychological adjustment in college students: Exploring the role of college belongingness and social media addiction. International Journal of Mental Health and Addiction, 20(3), 1546-1559. https://doi.org/10.1007/s11469-020-00460-4
  6. Bender, M., van Osch, Y., Sleegers, W. ve Ye, M. (2019). Social support benefits psychological adjustment of international students: Evidence from a meta-analysis. Journal of Cross-Cultural Psychology, 50(7), 827-847. https://doi.org/10.1177/0022022119861151
  7. Bjureberg, J., Ljótsson, B., Tull, M. T., Hedman, E., Sahlin, H., Lundh, L. G., Bjärehed, J., DiLillo, D., Messman-Moore, T., Gumpert, C. H. ve Gratz, K. L. (2016). Development and validation of a brief version of the difficulties in emotion regulation scale: The DERS-16. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 38(2), 284-296. https://doi.org/10.1007/s10862-015-9514-x
  8. Brown, D. W., Anda, R. F., Tiemeier, H., Felitti, V. J., Edwards, V. J., Croft, J. B. ve Giles, W. H. (2009). Adverse childhood experiences and the risk of premature mortality. American Journal of Preventive Medicine, 37(5), 389-396. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2009.06.021

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Counselling Psychology, Trauma Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 31, 2026

Submission Date

April 11, 2025

Acceptance Date

October 21, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 1

APA
Doğru, M. C., & Turk, F. (2026). Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları ve Psikolojik Uyum: Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sosyal Medya Bağımlılığının Aracı Rolü. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 13(1), 136-155. https://doi.org/10.31682/ayna.1674334
AMA
1.Doğru MC, Turk F. Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları ve Psikolojik Uyum: Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sosyal Medya Bağımlılığının Aracı Rolü. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026;13(1):136-155. doi:10.31682/ayna.1674334
Chicago
Doğru, Muhammet Can, and Fulya Turk. 2026. “Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları Ve Psikolojik Uyum: Duygu Düzenleme Güçlüğü Ve Sosyal Medya Bağımlılığının Aracı Rolü”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13 (1): 136-55. https://doi.org/10.31682/ayna.1674334.
EndNote
Doğru MC, Turk F (January 1, 2026) Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları ve Psikolojik Uyum: Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sosyal Medya Bağımlılığının Aracı Rolü. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13 1 136–155.
IEEE
[1]M. C. Doğru and F. Turk, “Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları ve Psikolojik Uyum: Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sosyal Medya Bağımlılığının Aracı Rolü”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 13, no. 1, pp. 136–155, Jan. 2026, doi: 10.31682/ayna.1674334.
ISNAD
Doğru, Muhammet Can - Turk, Fulya. “Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları Ve Psikolojik Uyum: Duygu Düzenleme Güçlüğü Ve Sosyal Medya Bağımlılığının Aracı Rolü”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 13/1 (January 1, 2026): 136-155. https://doi.org/10.31682/ayna.1674334.
JAMA
1.Doğru MC, Turk F. Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları ve Psikolojik Uyum: Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sosyal Medya Bağımlılığının Aracı Rolü. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026;13:136–155.
MLA
Doğru, Muhammet Can, and Fulya Turk. “Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları Ve Psikolojik Uyum: Duygu Düzenleme Güçlüğü Ve Sosyal Medya Bağımlılığının Aracı Rolü”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 13, no. 1, Jan. 2026, pp. 136-55, doi:10.31682/ayna.1674334.
Vancouver
1.Muhammet Can Doğru, Fulya Turk. Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantıları ve Psikolojik Uyum: Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Sosyal Medya Bağımlılığının Aracı Rolü. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2026 Jan. 1;13(1):136-55. doi:10.31682/ayna.1674334