Research Article

Covid-19 Sürecinde Depresyon, Stres, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ve Zorlayıcı Sosyal Medya Kullanımı Arasındaki İlişkiler

Volume: 8 Number: 1 February 23, 2021
EN TR

Covid-19 Sürecinde Depresyon, Stres, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ve Zorlayıcı Sosyal Medya Kullanımı Arasındaki İlişkiler

Abstract

Aralık 2019’da Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan yeni tip Koronavirüs (Covid-19) hızlı bir şekilde dünyanın birçok yerine yayılmış ve binlerce kişinin yaşamını yitirmesine yol açmıştır. Bu virüsün fiziksel ve biyolojik etkisinin yanı sıra, önemli psikolojik etkileri de ortaya çıkmıştır. Bu etkilerin başında, depresyon, stres ve kaygı gibi bazı psikolojik rahatsızlıklar gelmektedir. Bu süreçte, insanlar özellikle bilgi edinme ve sosyal destek ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sosyal medya platformlarını daha çok kullanmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı, Covid-19 sürecinde insanların depresyon ve stres yaşantıları ile zorlayıcı sosyal medya kullanımları (ZSMK) arasındaki ilişkide gelişmeleri kaçırma korkusunun (GKK) aracılık rolünü bir yapısal eşitlik modellemesi (YEM) çalışmasıyla incelemektir. Bunun için Türkiye genelinde (N = 871, %60,7 kadın, Ortyaş = 28.70, S.S. = 9.99), 14-20 Haziran 2020 tarihleri arasında kolayda örneklem yöntemi kullanılarak verilerin toplandığı çevrimiçi bir anket gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, depresyonun ZSMK ile pozitif yönde doğrudan bir ilişkisi varken, stres ile ZSMK arasında bir ilişki tespit edilememiştir. Öte yandan, depresyon ve stres ile GKK arasında ve GKK ile ZSMK arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca depresyon ve stres ile ZSMK arasındaki ilişkide GKK’nin aracılık rolünün olduğu araştırmada belirlenmiştir. Araştırma bulgularının, Covid-19 ile ilgili kriz yönetimini gerçekleştiren resmî kurumların, sosyal medya üzerinden kamuoyu ile gerçekleştirdiği etkin iletişime katkı sağlaması beklenmektedir.

Keywords

References

  1. Altunışık, R. (2008). Anketlerde veri kalitesinin iyileştirilmesi için öntest (pilot test) yöntemleri. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 1(2), 1-17.
  2. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı (7. Baskı). Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
  3. Apaolaza, V., Hartmann, P., D'Souza, C. ve Gilsanz, A. (2019). Mindfulness, compulsive mobile social media use, and derived stress: The mediating roles of self-esteem and social anxiety. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 22(6), 388-396. https://doi.org/10.1089/cyber.2018.0681
  4. Aslan, A. A., Sarı, B. A. ve Kuruoğlu, A. (2012). Depresif duygudurumdan major depresyona klinik spektrum. Klinik Psikiyatri Dergisi, 15 (1), 56-64.
  5. Ball-Rokeach, S. J. ve DeFleur, M. L. (1976). A dependency model of mass-media effects. Communication Research, 3(1), 3-21. https://doi.org/10.1177/009365027600300101
  6. Baltaş, A. ve Baltaş, Z. (2008). Stres ve başaçıkma yolları. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  7. Bao, Y., Sun, Y., Meng, S., Shi, J. ve Lu, L. (2020). 2019-ncov epidemic: Address mental health care to empower society. Lancet (London, England), 395(10224), e37-e38. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30309-3
  8. Barry, J. M. (2009). Pandemics: Avoiding the mistakes of 1918. Nature, 459(7245), 324-325. https://doi.org/10.1038/459324a

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

February 23, 2021

Submission Date

August 21, 2020

Acceptance Date

December 18, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 8 Number: 1

APA
Çelik, F., & Diker, E. (2021). Covid-19 Sürecinde Depresyon, Stres, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ve Zorlayıcı Sosyal Medya Kullanımı Arasındaki İlişkiler. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 8(1), 17-43. https://doi.org/10.31682/ayna.783472
AMA
1.Çelik F, Diker E. Covid-19 Sürecinde Depresyon, Stres, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ve Zorlayıcı Sosyal Medya Kullanımı Arasındaki İlişkiler. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2021;8(1):17-43. doi:10.31682/ayna.783472
Chicago
Çelik, Fatih, and Ersin Diker. 2021. “Covid-19 Sürecinde Depresyon, Stres, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ve Zorlayıcı Sosyal Medya Kullanımı Arasındaki İlişkiler”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 8 (1): 17-43. https://doi.org/10.31682/ayna.783472.
EndNote
Çelik F, Diker E (February 1, 2021) Covid-19 Sürecinde Depresyon, Stres, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ve Zorlayıcı Sosyal Medya Kullanımı Arasındaki İlişkiler. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 8 1 17–43.
IEEE
[1]F. Çelik and E. Diker, “Covid-19 Sürecinde Depresyon, Stres, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ve Zorlayıcı Sosyal Medya Kullanımı Arasındaki İlişkiler”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 8, no. 1, pp. 17–43, Feb. 2021, doi: 10.31682/ayna.783472.
ISNAD
Çelik, Fatih - Diker, Ersin. “Covid-19 Sürecinde Depresyon, Stres, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ve Zorlayıcı Sosyal Medya Kullanımı Arasındaki İlişkiler”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 8/1 (February 1, 2021): 17-43. https://doi.org/10.31682/ayna.783472.
JAMA
1.Çelik F, Diker E. Covid-19 Sürecinde Depresyon, Stres, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ve Zorlayıcı Sosyal Medya Kullanımı Arasındaki İlişkiler. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2021;8:17–43.
MLA
Çelik, Fatih, and Ersin Diker. “Covid-19 Sürecinde Depresyon, Stres, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ve Zorlayıcı Sosyal Medya Kullanımı Arasındaki İlişkiler”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 8, no. 1, Feb. 2021, pp. 17-43, doi:10.31682/ayna.783472.
Vancouver
1.Fatih Çelik, Ersin Diker. Covid-19 Sürecinde Depresyon, Stres, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ve Zorlayıcı Sosyal Medya Kullanımı Arasındaki İlişkiler. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2021 Feb. 1;8(1):17-43. doi:10.31682/ayna.783472

Cited By

Türkiye’de Sosyal Medya Bağımlılığı ve Kullanımı Araştırması

Turkish Academic Research Review - Türk Akademik Araştırmalar Dergisi [TARR]

https://doi.org/10.30622/tarr.933479