Research Article

ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДИАЛЕКТІЛЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ

Number: 122 June 22, 2025
TR RU KK EN

ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДИАЛЕКТІЛЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ

Abstract

Bu makalede Kazak dilindeki yerel ağızların ve diyalektlerin doğası, bunların edebȋ dille olan ilişkisi ve farkları kapsamlı bir şekilde incelenmektedir. Diyalektoloji alanındaki araştırmalar, yerel dillerin oluşumu, tarihsel gelişimi ve sosyal faktörlere bağlı özelliklerini analiz etmeye yöneliktir. Yerel ağızların edebȋ dile olan etkisi ve bu etkilerin olumlu ve olumsuz yönleri de değerlendirilmiştir. Diyalektlerin edebȋ dili zenginleştirmedeki rolü ve etkisi özel bir öneme sahiptir. Makalede, diyalekt sözcüklerin anlam ve kullanım farkları ile bu farkların coğrafi ve tarihsel etkenlere göre nasıl değiştiği analiz edilmektedir. Her bir diyalektin kendine özgü yapısal özellikleri ve dilin gelişimindeki yeri de ele alınmaktadır. Araştırma sürecinde Kazak Türkçesinin diyalekt özellikleri, edebȋ dildeki değişimlerle birlikte halkın tarihȋ, yapısal özellikleri ve coğrafi dağılımının etkileri incelenmiştir. Ayrıca diyalektlerin edebȋ dile etkisine ilişkin bilim insanlarının görüşleri ve bu konudaki tartışmalara da yer verilmiştir. Makalede, Kazak Türkçesinde diyalektlerin olup olmadığına dair farklı görüşleri savunan bilimsel çalışmalar da sunulmuştur.

Keywords

References

  1. Әдебиеттер
  2. Akar, A. (2018). Oğuzların Dili. İstanbul: Ötüken.
  3. Akar, A. (2016). Sosyal Bilimlerin Veri Kaynağı Olarak Ağızlar, Gazi Akademik Bakış, (19), 169-182.
  4. Atmaca, E. (2016). Kazak Türkçesi Ağızlarının Tasnifi Çalışmalarına Bir Bakış, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(2), 589-625.
  5. Eltazarov, J. (2016). Eski Orta Asya Oğuzcasının Kalıntısı: Harezm Oğuz Diyalekti Hakkında, Tehlikedeki Türk Dilleri, (2), 81-115.
  6. Erdinç, D. (2008). “Ağız Araştırmalarında Transkripsiyon İşaretlerinin Farklı Kullanılması Sorunu”, Turkish Studies, International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 3/6 Fall, 215-227.
  7. İbragimov Zh. (2020). Siriderya Boyu (Kızılorda-Türkistan) Kazak Ağızları. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.
  8. Жүнісбек, A. (2002). “Қазақ тілінің дыбыстары”, Қазақ грамматикасы. Фонетика, Сөзжасам, Морфология, Синтаксис. (ред. Е.Жанпейісов), Астана: А. Байтұрсынұлы Тіл Білімі Институты.

Details

Primary Language

Kazakh

Subjects

North-West (Kipczak) Turkic Dialects and Literatures

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 19, 2025

Publication Date

June 22, 2025

Submission Date

April 15, 2025

Acceptance Date

June 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 122

APA
İbragimov, J. (2025). ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДИАЛЕКТІЛЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ. Türkoloji, 122, 59-78. https://doi.org/10.59358/ayt.1676860
AMA
1.İbragimov J. ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДИАЛЕКТІЛЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ. Türkoloji. 2025;(122):59-78. doi:10.59358/ayt.1676860
Chicago
İbragimov, Jumagali. 2025. “ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДИАЛЕКТІЛЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ”. Türkoloji, nos. 122: 59-78. https://doi.org/10.59358/ayt.1676860.
EndNote
İbragimov J (June 1, 2025) ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДИАЛЕКТІЛЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ. Türkoloji 122 59–78.
IEEE
[1]J. İbragimov, “ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДИАЛЕКТІЛЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ”, Türkoloji, no. 122, pp. 59–78, June 2025, doi: 10.59358/ayt.1676860.
ISNAD
İbragimov, Jumagali. “ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДИАЛЕКТІЛЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ”. Türkoloji. 122 (June 1, 2025): 59-78. https://doi.org/10.59358/ayt.1676860.
JAMA
1.İbragimov J. ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДИАЛЕКТІЛЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ. Türkoloji. 2025;:59–78.
MLA
İbragimov, Jumagali. “ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДИАЛЕКТІЛЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ”. Türkoloji, no. 122, June 2025, pp. 59-78, doi:10.59358/ayt.1676860.
Vancouver
1.Jumagali İbragimov. ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДИАЛЕКТІЛЕРІН ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ. Türkoloji. 2025 Jun. 1;(122):59-78. doi:10.59358/ayt.1676860