NATIONAL INTEGRATION IN MODERN KAZAKH PROSE IN THE CONTEXT OF POST-POSTMODERNISM

Abstract

A. Kemelbayeva's work is recognized as a vivid example of the post-postmodern period in contemporary Kazakh prose. The existential quests of the characters, alongside the depiction of folklore and mythical elements, demonstrate how symbolic images acquire new meaning in a contemporary context. In this article, "post-postmodernism" is analyzed as a new literary trend in contemporary Kazakh prose. The main objectives of the article are to showcase the innovative features in modern Kazakh prose and to determine the significance of Aigul Kemelbayeva's prose. The writer A. Kemelbayeva integrates global contexts, specifically themes such as urbanism, technological development, and virtualism, within the framework of the national worldview in her works. The significance of the study lies in the analysis of post-postmodernism in contemporary Kazakh prose through a selection of A. Kemelbayeva's work with a new approach to our literary appreciation. The practical significance can be expressed as identifying the peculiarities in the manifestations of the national worldview in A. Kemelbayeva's prose. Intertextual analysis, interpretive analysis, comparison, and synthesis were used as research methods. The study identified the characteristics of post-postmodernism in A. Kemelbayeva’s prose: textual deconstruction, the phenomenon of glocalization, and the author’s thematic particularity. The main results establish a direct connection between the primary literary trend in modern Kazakh prose and the global context, and present opportunities for comprehensive analysis. The examination of post-postmodernism through A. Kemelbayeva's prose opens a new avenue for appreciating contemporary Kazakh prose. The article demonstrates the ingenuity of contemporary Kazakh prose, the significance of the national worldview in the era of globalization, and its specific features, thereby making a theoretical and practical contribution to the study of contemporary Kazakh literature.

Keywords

• prose
• national integration
• post-postmodernism
• intertextuality
• glocalization

НАЦИОНАЛЬНАЯ ИНТЕГРАЦИЯ В СОВРЕМЕННОЙ КАЗАХСКОЙ ПРОЗЕ В КОНТЕКСТЕ ПОСТ-ПОСТМОДЕРНИЗМА

Abstract

Творчество А.Кемельбаевой признано ярким примером периода пост-постмодернизма в современной казахской прозе. Экзистенциальные поиски героев наряду с использованием фольклорных и мифологических элементов демонстрируют, как символические образы обретают новые смыслы в современном контексте. В данной статье пост-постмодернизм анализируется как новое литературное течение в современной казахской прозе. Основными задачами работы являются выявление новаторских черт в современной прозе Казахстана и определение значимости творчества Айгуль Кемельбаевой в литературном процессе. Писательница интегрирует глобальные контексты, в частности темы урбанизма, технологического развития и виртуализма, в рамки национального мировоззрения. Научная значимость исследования основана на анализе феномена постпостмодернизма в современной казахской прозе сквозь призму творчества А. Кемельбаевой и рассмотрении нового подхода к литературоведческому осмыслению. Практическая значимость выражается в выявлении особенностей передачи проявлений национального миропонимания в глобальном контексте. В качестве методов исследования использовались интертекстуальный анализ, интерпретативный метод, сравнение и синтез. В ходе исследования были определены такие характеристики пост-постмодернизма в прозе А. Кемельбаевой, как текстовая деконструкция, феномен глокализации и субъектная организация повествования. Основные результаты устанавливают прямую связь между ведущим литературным направлением в современной казахской прозе и глобальным контекстом, открывая возможности для комплексного анализа художественной прозы. Изучение теории и практики пост-постмодернизма на примере творчества А. Кемельбаевой формирует новый исследовательский вектор. Работа описывает инновации в современной казахской прозе и специфику репрезентации национального мировоззрения в эпоху глобализации, внося теоретический и практический вклад в изучение актуальных литературных тенденций.

Keywords

• национальная интеграция
• постпостмодернизм
• интертекстуальность
• проза
• глокализация

ҚАЗІРГІ ҚАЗАҚ ПРОЗАСЫНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ ИНТЕГРАЦИЯ ПОСТ-ПОСТМОДЕРНИЗМ АЯСЫНДА

Abstract

А.Кемелбаеваның шығармашылығы қазіргі қазақ прозасындағы постмодернизмнен кейінгі (пост-постмодернизм) кезеңнің айқын үлгісі болып танылады. Кейіпкерлердің экзистенциалды ізденістері, сонымен бірге фольклорлық, мифтік элементтердің суреттелуі символдық образдардың заманауи контексте жаңа мағынаға ие болуын көрсетеді. Бұл мақалада қазіргі қазақ прозасындағы «пост-постмодернизм» жаңа әдеби тенденция ретінде талданған. Мақаланың негізгі бағыттары қазіргі қазақ прозасындағы жаңашылдықтарды көрсету, әдеби үдерістегі Айгүл Кемелбаева прозасының маңыздылығын айқындаумен байланысты. Қаламгер А.Кемелбаева туындыларында ғаламдық контексті, атап айтар болсақ, урбанизм мен технологиялық даму, виртуализм сынды тақырыптарды ұлттық дүниетаным аясында интеграциялайды. Зерттеудің ғылыми маңызы қазіргі қазақ прозасындағы пост-постмодернизм құбылысын А.Кемелбаева прозасында талдап, әдеби таным аясында жаңа көзқарас қарастыру. Ал практикалық маңызы А.Кемелбаева прозасындағы жаһандық контекстегі ұлттық дүниетаным көріністерінің берілу ерекшеліктерін айқындауда көрінеді. Зерттеу әдістемесі ретінде интермәтінділік талдау, интерпретациялық талдау, салыстыру, жинақтау әдістері қолданылды. Зерттеу барысында А.Кемелбаева прозасындағы пост-постмодернизм белгілері: мәтін деконструкциясы, глокализация құбылысы, нарратор тақырыбы сынды ұғымдар анықталды. Негізгі нәтижелер ретінде қазіргі қазақ прозасындағы негізгі әдеби тенденцияның жаһандық контекстпен тікелей байланысы айқындалып, көркем прозаны кешенді талдау мүмкіндіктері беріледі. Мақала пост-постмодернизм теориясы мен практикасын А.Кемелбаева прозасы арқылы қарастыру қазіргі қазақ прозасындағы жаңа зерттеу арнасын қалыптастырады. Жүргізілген зерттеу қазіргі қазақ прозасындағы жаңашылдықты, жаһандану дәуіріндегі ұлттық дүниетанымның маңызын, көркем прозада суреттелу ерекшеліктерін сипаттап, қазіргі қазақ прозасындағы тенденциялардың зерттелуіне теориялық, практикалық үлесін қосады.

Keywords

• проза
• ұлттық интеграция
• пост-постмодернизм
• интермәтінділік
• глокализация

Supporting Institution

Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті

Thanks

Рақмет

POST-POSTMODERNİZM BAĞLAMINDA MODERN KAZAK NESRİNDE MİLLÎ ENTEGRASYON

Abstract

A. Kemelbayeva'nın eserleri, çağdaş Kazak nesrinde post-postmodernizm döneminin çarpıcı bir örneği olarak kabul edilmektedir. Karakterlerin varoluşsal arayışları ile folklorik ve mitolojik unsurların betimlenmesi, sembolik imgelerin modern bağlamda nasıl yeni anlamlar kazandığını göstermektedir. Bu makalede “post-postmodernizm”, günümüz Kazak nesrinde yeni bir edebî akım olarak analiz edilmektedir. Çalışmanın temel amaçları, modern Kazak nesrindeki yenilikçi özellikleri ortaya koymak ve Aigul Kemelbayeva'nın edebî süreçteki önemini belirlemektir. Yazar, eserlerinde şehircilik, teknolojik gelişme ve sanallık gibi küresel temaları millî dünya görüşü çerçevesinde bütünleştirmektedir. Araştırmanın bilimsel önemi, post-postmodernizm fenomeninin A. Kemelbayeva'nın eserleri üzerinden incelenmesine ve edebî çözümlemede yeni bir yaklaşımın ele alınmasına dayanmaktadır. Uygulama açısından önemi ise, geleneksel dünya görüşünün küresel bağlamda ifade edilme biçimlerinin belirlenmesine dayanmaktadır. Araştırma yöntemi olarak metinlerar asılık analizi, yorumbilimsel analiz, karşılaştırma ve sentez yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda. A. Kemelbayeva'nın nesrinde metinsel dekonstrüksiyon, glokalizasyon fenomeni ve anlatıcı izleği gibi post-postmodernist özellikler tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, modern Kazak nesrindeki temel edebî eğilimler ile küresel bağlam arasında doğrudan bir bağ kurmaktadır ve sanatsal nesrin kapsamlı analizi için yeni olanaklar sunmaktadır. Post-postmodernizm teorisinin uygulamalı olarak incelenmesi, çağdaş Kazak edebiyatı araştırmalarında yeni bir mecra oluşturmaktadır. Bu araştırma, küreselleşme çağındaki geleneksel dünya görüşünün önemi ve edebî eserlerdeki biçimleri ile güncel edebî eğilimlerin incelenmesine teorik ve pratik bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Keywords

• Nesir
• ulusal entegrasyon
• post-postmodernizm
• metinlerarasılık
• glokalizasyon

References

1. Алтыбаева, С. М. (2018). Казахская проза периода независимости: традиция, новаторство, перспективы: монография (2-е изд., доп. и изм.). Алматы.
2. Барт, Р. (1994). Смерть автора. Избранные работы: Семиотика. Поэтика. Москва.
3. Васинева, П.А. (2015). Проблема одиночества в духовном измерении романтизма. Гуманитарные и общественные науки, 4(232), 93–97.
4. Деррида, Ж. (1992). Письмо японскому другу. Вопросы философии, (4), 53–58.
5. Кемелбаева, А. (2023). Мұнара. Астана.
6. Кемелбаева, А. (2024). Таңдамалы: әңгімелер, повестер. Астана..
7. Кемелбаева, А. (2023). Интуиция. URL: https://zanmedia.kz/интуиция/109223/ (01.11.2025 күні алынды)
8. Курицын, В. (1994). К ситуации постмодернизма. Новое литературное обозрение, (11), 216–218.

9. Маньковская, Н. Б. (2000). Эстетика постмодернизма. СПб.
10. Оразбек, М. (2003). Автор және шығармашылық процесс: монография. Алматы.
11. Сәменқызы, Ұ. (2025). Көркем шығармадағы тұлға концепциясы (қаламгер және кейіпкер) [Философия докторы (PhD) диссертациясы, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті].
12. Чемезова, Е.Р. (2017). Антиномия «мир/антимир» в художественном дискурсе (на материале произведений Ч.Паланика) [Кандидат филологических наук диссертациясы, Крымский федеральный университет имени В.И. Вернадского]. ХХІ ғасыр әдебиеттануы: терминдер сөздігі. (2024). Алматы.
13. Эко, У. (1976). Открытость произведения искусства. Некоторые проблемы современной зарубежной эстетики: Сб. переводов и рефератов. (Ч. 2, С. 26). ИНИОН.
14. Эпштейн, М. Н. (1996). Истоки и смысл русского постмодернизма. Звезда, (8), 166–188.
15. References Altybaeva, S. M. (2018). Kazakhskaya proza perioda nezavisimosti: traditsiya, novatorstvo, perspektivy: monografiya (Kazakh prose of the period of independence: tradition, innovation, prospects: monograph) (2-e izd., dop. i izm.) [2nd ed., rev. and enl.]. Almaty: Gylym.
16. Barthes, R. (1994). Smert avtora (The death of the author). In Izbrannye raboty: Semiotika. Poetika (Selected works: Semiotics. Poetics). Moscow: Progress.
17. Vasineva, P. A. (2015). Problema odinochestva v dukhovnom izmerenii romantizma (The problem of loneliness in the spiritual dimension of romanticism). SPbGPU. Gumanitarnye i obshchestvennye nauki, 4(232), 93–97.
18. Derrida, J. (1992). Pismo yaponskomu drugu (Letter to a Japanese friend). Voprosy filosofii, (4), 53–58. Kemelbaeva, A. (2023). Munara (The Tower). Astana.
19. Kemelbaeva, A. (2024). Tandamaly: aṅgimeler, povester (Selected works: short stories, novellas). Astana.
20. Kemelbaeva, A. (2023). Intuitsiya (Intuition). URL: https://zanmedia.kz/интуиция/109223/ (01.11.2025)
21. Kuritsyn, V. (1994). K situatsii postmodernizma (On the situation of postmodernism). Novoe literaturnoe obozrenie, (11), 216–218.
22. Mankovskaya, N. B. (2000). Estetika postmodernizma (Aesthetics of postmodernism). SPb.
23. Orazbek, M. (2003). Avtor jane shygharmashylyk protsess: monografiya (Author and the creative process: monograph). Almaty.
24. Samenkyzy, U. (2025). Korkem shygharmadaghy tulga kontseptsiyasy (kalamger jane keiipker) (The concept of personality in a work of art (writer and character)) (Doctor of Philosophy (PhD) dissertation, L.N. Gumilyov Eurasian National University).
25. Chemezova, E. R. (2017). Antinomiya «mir/antimir» v khudozhestvennom diskurse (na materiale proizvedeniy Ch.Palanika) (Antinomy "world/anti-world" in artistic discourse (based on the works of C. Palahniuk)) (PhD dissertation, V.I. Vernadsky Crimean Federal University).
26. XXI gasyr adebiettanuy: terminder sozdigi (21st century literary studies: dictionary of terms). (2024). Almaty. Eco, U. (1976). Otkrytost proizvedeniya iskusstva (The Openness of an Artwork). Nekotorye problemy sovremennoy zarubezhnoy estetiki: Sb. perevodov i referatov (Pt. 2, p. 26).
27. Epshtein, M. N. (1996). Istoki i smysl russkogo postmodernizma (Origins and meaning of Russian postmodernism). Zvezda [The Star], (8), 166–188.