Konya Ekolojik Şartlarında Kültürü Yapılan Aynısefa (Calendula officinalis L.) Bitkisinin Farklı Ekim Zamanlarının Kalite Özellikleri Üzerine Etkisinin Belirlenmesi

Objective: Marigold (Calendula officinalis L.) is an annual herbaceous plant belonging to the Asteraceae family. It has been used for medicinal and cosmetic purposes among people since ancient times. Due to its chemical composition marigold is used in traditional and complementary medicine applications. It is used in colds, wound treatments, febrile diseases, insect bites, baby diaper rash, dental diseases, hemorrhoids, stomach cramps, and phytotherapy. The beautiful bright yellow and orange flowers of the plant are used as ornamental plants in landscaping and cut flowers. In this study, the effect of sowing time on some quality characteristics of marigold (Calendula officinalis L.), cultivated in Konya ecological conditions, was investigated. Materials and Methods: Field studies were established during March-August 2017 growing period according to the " Random Blocks Trial Design" with three replications. The total amount of phenolic and flavonoid, essential oil yield and components, fixed oil yield and components of marigold flowers that grow were examined. Results: The results obtained from the quality analyses, the total phenolic content were 513.25-575.15 mg GAE/L, the total flavonoid amount were 91.08-110.13 mg QEs/L, the flower essential oil yields were 0.02-0.08%. The major component of the essential from the flower, alfa-kadinol, varied between 35.6%-39.9%. The oil yield of the flower was in betwen 5.52 % and 6.17 % and the total unsaturated fatty acids in this composition were from 41.53 % to 49.15 %. Conclusion: According to the research, it was concluded that although the essential and fixed oil yield of the marigold increased as the sowing time was delayed, different sowing times did not cause differences in essential oil and fixed oil components and the total phenolic amount was high in the flowers harvested in the first week of April. It was concluded that the total flavonoid amount increased as the sowing time was delayed, and the total phenolic amount was high in the flowers of marigold sown in the first week of April.

Amaç: Aynısefa (Calendula officinalis L), Asteraceae familyasına ait tek yıllık, otsu gövdeli bir bitkidir. Eski çağlardan bu yana halk arasında tıbbi ve kozmetik amaçlı kullanılmaktadır. Aynısefa bitkisi kimyasal kompozisyonu nedeniyle geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarında soğuk algınlığında, yara tedavilerinde, ateşli hastalıklarda, böcek ısırıklarında, bebek pişiklerinde, diş eti hastalıklarında, hemoroidde, mide kramplarında ve fitoterapide kullanılmaktadır. Bitkinin parlak sarı ve turuncu renkteki güzel çiçekleri peyzaj alanlarında ve kesme çiçekçilikte süs bitkisi olarak kullanım alanı bulmaktadır. Bu çalışma ile Konya ekolojik koşullarında yetiştirilen aynısefa (Calendula officinalis L.) bitkisinde ekim zamanlarının bazı kalite özellikleri üzerine etkisi incelenmiştir. Materyal ve Yöntem: Tarla çalışmaları Mart- Ağustos 2017 yetiştirme döneminde “Tesadüf Blokları Deneme Desenine” göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Kültüre alınan aynısefa çiçeklerinde toplam fenolik ve flavonoid miktarı, uçucu yağ verim ve bileşenleri, sabit yağ verim ve bileşenleri incelenmiştir. Araştırma Bulguları: Yapılan analiz sonuçlarına göre; toplam fenolik miktarı 513.25 - 575.15 mg GAE/L, toplam flavonoid miktarı 91.08 - 110.13 mg QEs/L, çiçek uçucu yağ verimleri % 0.02 - 0.08, çiçek uçucu yağ major bileşenlerinden alfa-kadinol miktarı % 35.6 - 39.9, çiçek sabit yağ verimi % 5.52 - 6.17 ve çiçek sabit yağ bileşenlerinden doymamış yağ asitlerinin toplamı % 41.53 - 49.15 arasında belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmada aynısefa çiçeklerinin uçucu ve sabit yağ verimi ekim zamanı geciktikçe artmasına rağmen, farklı ekim zamanlarının uçucu yağ ve sabit yağ bileşenlerinde farklılığa neden olmadığı tespit edilmiştir. Toplam flavonoid miktarının ekim zamanı geciktikçe arttığı, toplam fenolik miktarının ise Nisan ayının ilk haftası yapılan ekimlerde yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.