Research Article

Amasya İli Manda İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik ve Yapısal Özellikleri, Sorunları ve Çözüm Önerileri

Volume: 12 Number: 2 December 31, 2023
EN TR

Amasya İli Manda İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik ve Yapısal Özellikleri, Sorunları ve Çözüm Önerileri

Öz

Amaç: Bu araştırma Amasya ili manda yetiştiriciliğinin mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Yöntem: Çalışmada, Amasya ili Damızlık Manda Yetiştiricileri Birliği’ne üye ve Halk Elinde Anadolu Mandası Islahı projesi kapsamında yer alan 69 üretici ile yüz yüze yapılan anketlerden elde edilen veriler kullanılmıştır. Araştırma Bulguları: Ankete katılan üreticilerin büyük çoğunluğunu erkek, 41-50 yaş aralığında ve en fazla 4 kişiden oluşan yetiştiricilik faaliyetinde bulunan bireyler oluşturmaktadır. Üreticiler çoğunlukla ilkokul mezunu olup, çoğunluğu manda yetiştiriciliği yapma nedenleri olarak geçim kaynağı, alışkanlık ve geçime katkı olarak belirtmişlerdir. İşletmelerin büyük çoğunluğu 20 baştan daha az hayvan kapasiteli, kapalı, beton tabanlı ve bağlı duraklı olup altlık kullanılmamaktadır. Ahırlarda havalandırma çoğunlukla baca ve kapı/pencere şeklinde sağlanmaktadır. Ahırlarda çatı malzemesi olarak kiremit, yemlik materyali olarak da beton yemlik kullanılmaktadır. Ahırlardaki gübre büyük oranda elle temizlenmekte ve ahır yanında biriktirilerek depolanmaktadır. İşletmelerde daha çok otomatik ve yalak suluklar kullanılmakta, su kaynağı olarak da şebeke suyu kullanılmakta olup, hayvanlara çoğunlukla serbest olarak ve günde iki kez su verilmektedir. İşlemelerin hiçbirinde ayrı bir doğum bölmesi bulunmamakta, malaklar daha çok ahır içerisinde ana ile birlikte barındırılmaktadır. En fazla altlık malak bölmelerinde kullanılmaktadır. Üreticilerin projeden beklentileri şu şekilde sıralanabilir; manda destekleri ile süt fiyatlarının artması ve yem fiyatlarının düşürülmesidir. Sonuç: Sonuç olarak, mevcut proje bütçesinin daha fazla artırılması ya da başta yem fiyatları olmak üzere girdi maliyetlerini düşürücü tedbirlerin alınması bir zorunluluk olarak görülmektedir. Bununla birlikte ıslahın uzun bir süreç gerektirmesinden dolayı Anadolu mandaların düşük süt, et ve döl verimi gibi verim özellerinin artırılması amacıyla mevcut projelerin etkin bir şekilde daha uzun yıllar devam edilmesi sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

Çalışma Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü (TAGEM)’nün TAGEM/05MANDA2013-01 numaralı projesi ile desteklenmiştir.

Project Number

TAGEM/05MANDA2013-01

Thanks

Bu çalışma Ayla Sevim SATILMIŞ’ın yüksek lisans tez çalışmasının bir kısmını içermektedir. Çalışma Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü (TAGEM)’nün TAGEM/05MANDA2013-01 numaralı projesi ile desteklenmiştir. Bu çalışma Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Tarafından 07.12.2021 tarih ve 2021/5 sayılı kararla kabul edilmiştir.

References

  1. Alkoyak, K., & Öz, S. (2022). The effect of nongenetic factors on calf birth weight and growth performance in Anatolian buffaloes. Turkish Journal of Veterinary & Animal Sciences, 46(4), 609-616.
  2. Altınbaş, C.M. (2003). Bartın ili manda yetiştiriciliği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  3. Anonim, (2021). Animal Production Data. Food and Agriculture Organization. http://www.fao.org/statistics/en (Erişim tarihi: 30.05.2021).
  4. Atasever, S., & Erdem, H. (2008). Manda yetiştiriciliği ve Türkiye’deki geleceği. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 23(1), 59-64.
  5. Avcı, H. (2015). İstanbul İli Avrupa Yakasındaki Manda İşletmelerinin Yapısal ve Mekansal Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ.
  6. Çiftçi, S. (2017). Bitlis İli Anadolu mandası işletmelerinin yapısal özellikleri üzerine bir araştırma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Siirt Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Siirt.
  7. Embaby, Z.A.M. (2009). Environmental evaluation of Egyptian buffalo housing. Journal of Applied Sciences Research, (September), 1210-1217.
  8. Işık, M. (2015). Muş ilinde manda yetiştiriciliği faaliyetinin ekonomik analizi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Zootechny (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2023

Submission Date

April 26, 2023

Acceptance Date

October 2, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 12 Number: 2

APA
Satılmış, A. S., & Kul, E. (2023). Amasya İli Manda İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik ve Yapısal Özellikleri, Sorunları ve Çözüm Önerileri. Akademik Ziraat Dergisi, 12(2), 259-270. https://doi.org/10.29278/azd.1288317

Cited By