Rize’nin Fındıklı İlçesinde Yetişen Yerel Armut Çeşitlerinin Pomolojik ve Morfolojik Özellikleri*

Objective: This research was carried out to determine the phenological, pomological and morphological characteristics of local pear cultivars grown in Fındıklı district of Rize. Materials and Methods: In the study, neighborhoods and villages in Fındıklı district were visited, producers were interviewed and 15 different local pear cultivars were determined. In the selection of these cultivars, quality criteria such as fruit size, color and shape were taken into account as preliminary selection criteria, and 15 fruit and leaf samples were taken from each cultivar. In the samples taken, fruit weight, fruit width, fruit length, fruit flesh hardness, water-soluble dry matter content, pH and titratable acidity content, leaf width, length, stem thickness and stem length were determined pomologically and morphologically. Results: Fruit weights are 23.60-169.90 g, fruit widths are 39.09-64.81 mm, fruit lengths are 35.52-79.51 mm, fruit flesh hardness is 2.40-5.94 kg/cm2, water-soluble solids amount is 9.14-14.00%, pH values are 3.53-4.99, titratable acidity It was determined that the amounts varied between 1.17% and 10.64% and the leaf width, length and stem length varied between 39.24-75.06 mm, 57.77-99.41 mm and 34.27-90.44 mm, respectively. From the phenological observations made, it was determined that the first flowering occurred between 23 March and 3 April, and the earliest and latest fruit harvest occurred on 30 June and 22 October, respectively. Conclusion: As a result of the evaluations, Eğrisap pear for summer use; Haçaçur, Kavun and Yağ pears for autumn; In winter, Süleyman and Limon local pear cultivars came to the fore.

Amaç: Bu araştırma Rize’nin Fındıklı ilçesinde yetiştirilen yerel armut çeşitlerinin fenolojik, pomolojik ve morfolojik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Yöntem: Çalışmada Fındıklı ilçesine bağlı mahalle ve köyler gezilerek, üreticilerle mülakatlar yapılmış ve 15 farklı yerel armut çeşidi belirlenmiştir. Bu çeşitlerin seçiminde meyvelerin irilik, renk ve şekil gibi kalite kriterleri, ön seleksiyon kriteri olarak dikkate alınmıştır. Bu şekilde belirlenmiş olan yerel armut çeşitlerine ait ağaçlardan ölçüm ve analizler yapılmak üzere 15’er adet meyve ve yaprak örneği alınmıştır. Alınan örneklerde pomolojik ve morfolojik özelliklerden; meyve ağırlığı, meyve eni, meyve boyu, meyve eti sertliği, suda çözünebilir kuru madde içeriği, pH, titre edilebilir asitlik içeriği, yaprak eni, yaprak boyu, yaprak sap kalınlığı ve sap uzunluğu belirlenmiştir. Bulgular: Meyve ağırlıklarının 23.60-169.90 g, meyve enlerinin 39.09-64.81 mm, meyve boylarının 35.52-79.51 mm, meyve eti sertliklerinin 2.40- 5.94 kg/cm2, suda çözünür kuru madde miktarlarının %9.14-14.00, pH değerlerinin 3.53-4.99, titre edilebilir asitlik miktarlarının % 1.17-% 10.64 ve yaprak eni, boyu, sap uzunluğunun sırasıyla 39.24-75.06 mm, 57.77-99.41 mm ve 34.27-90.44 mm arasında değişim gösterdiği belirlenmiştir. Yapılan fenolojik gözlemlerden ilk çiçeklenmenin 23 Mart- 3 Nisan tarihleri arasında, en erken ve en geç meyve hasat olumunun sırasıyla 30 Haziran ve 22 Ekim tarihlerinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Sonuç: Değerlendirmeler neticesinde, yazlık olarak Eğrisap armudu; güzlük olarak Haçaçur, Kavun ve Yağ armutları; Kışlık olarak ise Süleyman ve limon yerel armut çeşitleri ön plana çıkmıştır.