Bafa ve Azap göl yüzey alanlarındaki zamansal değişimin belirlenmesi
Abstract
Amaç: Dünyada artan nüfusun su ihtiyacını karşılayan en önemli kaynaklardan olan yüzey suları küresel iklim değişiminden de en fazla etkilenen alanların başında gelmektedir. Bu nedenle yüzey sularındaki değişimlerin tespit edilmesi ve izlenmesi sürdürülebilir su kaynakları yönetiminde en önemli göstergelerinden biri haline gelmiştir. Bu çalışma ile Bafa ve Azap Gölleri su yüzeylerindeki değişimler uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemlerinden faydalanılarak tespit edilmiştir.
Materyal ve Yöntem: Çalışmada 1987, 1999, 2007 ve 2015 yıllarına ait Landsat, 2014 tarihli Rapideye uydu görüntüleri, 2010 tarihli ortofoto görüntüler ile 1996 ve 2012 tarihinde üretilmiş topografik haritalar kullanılmıştır. Su yüzeylerinin alansal tespitinde manuel sayısallaştırma, kontrollü ve kontrolsüz sınıflandırma ile NDWI analizi kullanılmıştır.
Araştırma Bulguları: Dönemsel olarak yaşanan taşkınların özellikle Azap göl alanında önemli değişimlere sebep olduğu, kurak dönemde ise hızlı bir daralma gösterdiği belirlenmiştir. Yüksek yersel çözünürlüğün hem sayısallaştırmada hem de sınıflandırmada başarı oranını arttırdığı tespit edilmiştir. Farklı derinlikteki su yüzeylerine sahip alanlarda kontrolsüz sınıflamanın başarılı sonuçlar verdiği, kontrollü sınıflamada ise hataların artabileceği değerlendirilmiştir. İlgi alanı kullanarak oluşturulan vektör veriler ve NDWI yönteminin su yüzeylerinin tespit edilmesinde kullanılabileceği test edilerek ortaya konulmuştur.
Sonuç: Azap gölü su yüzeylerinde 1987 ile 2007 yılları arasında yaklaşık %90 daralma meydana geldiği, 2014 yılına gelindiğinde yaklaşık 9 kat genişlediği, son bir yılda ise tekrar daralmaya girdiği belirlenmiştir. Bafa gölünde farklı yıllarda su yüzeylerindeki artış ve azalışların birbirini takip ettiği ortaya çıkmıştır.
Keywords
Supporting Institution
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri
Project Number
ZRF-15008
Thanks
Bu çalışma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi BAP birimi tarafından desteklenen ZRF-15008 nolu proje kapsamında gerçekleştirilmiştir.
References
- Aksoy, T., Sarı, S., & Çabuk, A. (2019). Sulak Alanların Yönetimi Kapsamında Su İndeksinin Uzaktan Algılama ile Tespiti, Göller Yöresi. GSI Journals Serie B: Advancements in Business and Economics, 1: 35-48.
- Çağırankaya, S. & Meriç, T. (2013). Sulak Alanlar. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Ankara
- Ekercin, S. & Örmeci, C. 2008. Tuz Gölü’ndeki su rezervi değişiminin çok zamanlı LANDSAT uydu görüntüleri ve eş-zamanlı yersel ölçmeler ile analizi. İTÜ Dergisi, 7: 29-40.
- Erdem, O. (2004). Sulak Alanlar: Önemi, Temel Sorunları, Türkiye’nin Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanları. Haber Ekspres Gazetesi, İzmir.
- Erener, A. & Yakar, M. (2015). Uzaktan Algılama ve CBS Teknolojileri ile Kıyı Sınır Değişim Analizi: Meke Gölü Örneği. TUFUAB VIII. Teknik Sempozyumu, Konya.
- Hepsöğütlü, D. (2012). Bafa Gölü’nün Makrobentik Organizmaları ve Bazı Fizikokimyasal Değişkenleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
- Hossen, H. & Negm, A. (2016). Change Detection of Manzala Lake Using Remote Sensing and Geographic Information System. The Egyptian International Journal of Engineering Sciences and Technology, 19: 353-358. Karabulut, M. (2015). Farklı Uzaktan Algılama Teknikleri Kullanılarak Göksu Deltası Göllerinde Zamansal Değişimlerin İncelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8: 1307-9581.
- Karakılçık, Y. & Özcan, A. (2009). Türkiye’de Sulak Alanların Korunmasında Planlamanın Önemi ve Yerel Katılımın Gerekliliği. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 18: 46-69.
- Koralay, O.E., Candan, O., Akal, C., Dora, Ö.E, Chen, F., Satır, M. & Oberhanslı, R. (2011). Menderes Masifindeki Pan- Afrikan ve Triyas Yaşlı Metagranitoyitlerin Jeolojisi ve Jeokronolijisi. Batı Anadolu Türkiye. MTA Dergisi, 142: 69-122.
- Ma, Y., Zhu, Z., Zhong, L., Wang, B., Han,C., Wang, Z., Wang, Y., Lu, L., Amatya, P. M., Ma, W. & Hu, Z. (2014). Combining MODIS, AVHRR and in situ data for evapotranspiration estimation over heterogeneous landscape of the Tibetan Plateau. Atmospheric Chemistry and Physics, 14: 1507-1515.