ZEYTİN AĞACI: TARİHTEN GELEN ÖNEMİ IŞIĞINDA TÜRKİYE VE DÜNYA'DA KORUNMASININ ULUSLARARASI ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK KAPSAMINDA ÖNEMİ

Abstract

Dünya'da doğal afetler gibi yaşanan çevre sorunları, güvenlik kavramına yeni bir boyut getirerek, güvenlik kavramının yeniden tartışılmasına neden olmuştur. Birleşmiş Milletler (BM) gibi uluslararası kuruluşlar, çevre sorunları ile mücadele edebilmek ve daha sürdürülebilir bir dünya için, 17 tane Sürdürülebilir Kalkınma Amacı (Sustainable Development Goals- SDGs) belirlemişlerdir (BM Türkiye, 2023). Avrupa Birliği (AB) gibi bölgesel kuruluşlar da iklim değişikliği ile mücadele edebilmek ve çevreye karşı duyarlı olan toplumlar için, 'Yeşil Mutabakat' (Green Deal) politikasını ön plana almıştır. Bu araştırmada, uluslararası barışın, adaletin ve bereketin sembolü olan zeytin ağacı ele alınmıştır.

Keywords

• Sürdürülebilirlik
• Çevre koruma
• Uluslararası zeytin yönetmelikleri
• Tarihte zeytin
• Zeytin ağacı

Olive Tree: The Necessity of Its Conservation in Türkiye and in the World in Light of Its Historical Importance in the Context of International Environmental Sustainability

Abstract

Environmental problems such as natural disasters in the world have brought a new dimension to the concept of security and caused the concept of security to be discussed once more. International oganizations such as the United Nations (UN) have determined 17 Sustainable Development Goals (SDGs) to combat environmental problems and for a more sustainable world (UN Turkiye, 2023). Regional organizations such as the European Union (EU) have also prioritized the 'Green Deal' policy in order to combat climate change and to promote societies that are more sustainable to the environment.

Keywords

• Sustainability
• environmental protection
• international olive regulations
• olive in history
• olive tree

References

1. Avrupa Birliği: https://agriculture.ec.europa.eu/farming/crop-productions-and-plant-based-products/olive-oil_en (Erişim Tarihi: 07.07.2023).
2. Avrupa Konseyi Peyzaj Konvansiyonu, 2000 (Council of Europe, 2000; European Landscape Convention). https://www.coe.int/en/web/landscape (Erişim Tarihi: 7.7.2023).
3. Birleşmiş Milletler Türkiye: 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (Sustainable Development Goals - SDGs). https://turkiye.un.org/tr/sdgs (Erişim Tarihi: 9.7.2023).
4. BUZAN, B., WÆVER, O., & de Wild, J. (1998). Security: a new framework for analysis. Lynne Rienner Publishers.
5. ÇİMEN, A. O. "ZEYTİN HUKUKU." Tarım Hukuku Derneği, (2021). https://www.tarimhukuku.org/wp-content/uploads/2021/10/Zeytin-Hukuku.pdf
6. DİRİÖZ, A. O. (2021) "AB Yeşil Mutabakat Kapsamında Yeşil Ekonomiye Dönüşüm Süreci, Türkiye-AB İlişkilerine Olası Etkilerinin Değerlendirilmesi." Uluslararası Suçlar ve Tarih 22 (2021): 107-130.
7. DİRİOZ, A. O. (2020). Watering Down Tensions: The Role of Securitisation in Water Cooperation. 56-79.InMaghen, Liel, and Shira Kronich (Eds.). "Ensuring Water Security in the Middle East: Policy Implications 6 April 2020| Policy Study| English."IEMed. Barcelona.
8. EFE, R. vd., (2013). Dünyada, Türkiye de,Edremit Körfezi Çevresinde Zeytin ve Zeytinyağı, Edremit Belediyesi Yayınları, Balıkesir

9. ERDAL, G., vd., "Anadolu ve Türk Kültüründe Zeytin." Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi 3(9) (2020): 164-169.
10. ERHAT, A. (2007). Mitoloji Sözlüğü, Remzi Kitabevi, İstanbul
11. ERYILMAZ, A. (2020) "Geçmişten GünümüzeZEYTİN ve ZEYTİNYAĞI; Dünya-Akdeniz-Türkiye," Kendi Yayını: Mart Matbaası.
12. ESTİN, C. ve LAPORTE H. (2002). Yunan ve Roma Mitolojisi, Tübitak Yayınları, Ankara
13. FRİEDMAN, T. L. (2000). The Lexus and the olive tree: Understanding globalization. Farrar, Straus and Giroux, New York: 2000.
14. FRÖHLİCH, C. (2020). “Desecuritisation of Water as a Key for Water Diplomacy”. 12-32. In Maghen, L. & Kronich, S. (Eds.). "Ensuring Water Security in the Middle East: Policy Implications 6 April 2020| Policy Study| English."IEMed. Barcelona.
15. GÓMEZ, JOSÉ A. (2017) "Sustainability using covercrops in Mediterranean tree crops, olives and vines–Challenges and current knowledge." Hungarian Geographical Bulletin 1(66) : 13-28.
16. GRAVES, R. (2010) Yunan Mitleri, SAY Yayınları, İstanbul
17. Grimal, P. (2012). Mitoloji Sözlüğü Yunan ve Roma, Kabalcı Yayınları, İstanbul
18. GUZMÁN, G., vd., (2022) "Expansion of olive orchards and their impact on the cultivation and landscape through a case study in the countryside of Cordoba (Spain)." Land Use Policy 116 (2022): 106065.
19. GÜR, B. (2017). Antik Çağ’da Zeytinyağı ve Günümüzde Zeytinyağı Müzeleri, History Studies 2(9), A Tribute To Prof. Dr. Ali BİRİNCİ, p. 139-155, June 2017
20. Kutsal Kitap (Tevrat, Zebur, İncil) (2018), Yeni Yaşam Yayınları, İstanbul, Atıf yapılan yer: 52. Mezmur 7-8. Bölümler, 602.
21. LAZOVİC, B. vd., (2014). "Olive growing in Montenegro–current state and perspectives." IOBC-WPRS Bulletin 108 : 3-11. https://doi.org/10.1007/s12571-010-0054-7
22. Lexpera, "4086 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunun Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi ve Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Kanun": https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/RG801Y1995N22221K4086/1/madde-5(Erişim Tarihi:7.7.2023).
23. MACLEOD, A. vd., (2010). "Evolution of the international regulation of plant pests and challenges for future plant health." FoodSec. 2, 49–70. https://doi.org/10.1007/s12571-010-0054-7
24. MAESANO, G., vd., (2021). "Economic and Environmental Sustainability of Olive Production: A Case Study" Agronomy 11(9), 1753. https://doi.org/10.3390/agronomy11091753
25. MONTİLON, V., vd., (2023). "Phytosanitary Rules for the Movement of Olive (Oleaeuropaea L.) Propagation Materialin to the EuropeanUnion (EU)." Plants 12(4) (2023): 699. Doi: .https://doi.org/10.3390/plants12040699
26. T.C. Resmi Gazete, 7 Şubat 1939, Sayı: 4126: https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/4126.pdf (Erişim Tarihi: 07.07.2023)
27. T.C. Dışişleri Bakanlığı Resmi İnternet Sitesi, Karadağ'ın Siyasi Görünümü: https://www.mfa.gov.tr/karadag-siyasi-gorunumu.tr.mfa (Erişim Tarihi: 8.7.2023).
28. Uluslararası Zeytin Konseyi (The International Olive Council – IOC): https://www.internationaloliveoil.org/about-ioc/mission-basic-text/ (Erişim Tarihi: 07.07.2023)
29. Unesco World Olive Tree Day :https://www.unesco.org/en/days/world-olive-tree (Erişim: 07.07.2023)
30. ÜNSAL, A. (12. Baskı, 2021 - 1. Baskı, 2003). Ölmez Ağacın Peşinde Türkiye de Zeytin ve Zeytinyağı, Yapı Kredi yayınları, İstanbul
31. ÜNAR, Ş. ve ÜNAR, A. (2021) "Hitit Dönemi Anadolu’ sunda Zeytin Ağacı." Asya Studies 5(16), 143-149. Doi: https://doi.org/10.31455/asya.826003
32. KOCABAŞ, Ö., (2016; 2018) "Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Tarım Satış Kooperatifleri Birliği Tarihi," Zeytinin Akdeniz deki Yolculuğu Konferans Bildiriler Kitabı, İzmir Büyükşehir Belediyesi, 79-87, İzmir: 2016, 1. Baskı; 2018 2. Baskı.
33. YURTOĞLU, N. (2021) "Atatürk Döneminde Türkiye'de Zeytin ve Zeytinyağı Politikası (1923-1938)." History Studies (13094688) 13(6) https://zeytindostu.org.tr/ (Erişim Tarihi: 13.07.2023)