Research Article
BibTex RIS Cite

Real Classroom Experience in Education: A Scale on the Necessity of Practice Schools

Year 2026, Volume: 17 Issue: 1 , 146 - 180 , 28.04.2026

Dilara Erdem , Ganime Aydın

https://doi.org/10.51460/baebd.1673339
https://izlik.org/JA63GM47SC

Abstract

This study aimed to develop a valid and reliable scale to measure the views of pre-service teachers on the necessity of practice schools in education faculties. Exploratory sequential design was used in the study and quantitative and qualitative methods were applied together. The sample consisted of 111 prospective teachers attending elementary mathematics and science teacher education program in their final year of program in Türkiye. In the scale development process, an item pool of 45 items was created and reduced to 33 items because of expert opinions and item analysis. After exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA), the scale was finalized with 17 items. EFA revealed that the scale had a one-factor structure, and CFA results showed that the goodness of fit values were at an acceptable level (RMSEA = .0938, CFI = .899). In the reliability analysis, Cronbach's alpha coefficient was found to be 0.910 and it was determined that the scale had high internal consistency. There was no statistically significant difference between the scale scores according to gender and teaching fields (p > .05). General findings show that most pre-service teachers believe that practice schools within the faculty will contribute positively to their professional development. These results indicate that practice schools can make important contributions to teacher training processes.

Keywords

teaching practise practise schools teacher training scale development

Project Number

1919B012222937

References

  • Abazaoğlu, I. (2014). Dünyada öğretmen yetiştirme programları ve öğretmenlere yönelik mesleki gelişim uygulamaları. Electronic Turkish Studies, 9(5). http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6585
  • Aktağ, İ. ve Walter, J. (2005). Öğretmen adaylarının mesleki yeterlilik duygusu. Spormetre Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(4), 127-132. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000055
  • Akyüz, H. E. (2018). Yapı geçerliliği için doğrulayıcı faktör analizi: uygulamalı bir çalışma. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 7(2), 186-198. https://doi.org/10.17798/bitlisfen.414490
  • Altıntaş, S. ve Görgen, İ. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması üzerine görüşleri (Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi örneği), Turkish Studies- International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(8), 197-208. https://www.researchgate.net/publication/311809696_sınıf_ogretmenı_adaylarının_ogretmenlık_uyg ulaması_uzerıne_goruslerı_mugla_sıtkı_kocman_unıversıtesı_ornegı
  • Arseven, İ. ve Orhan, A. T. (2018). Okul deneyimi dersi öğretim programının öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi ve alternatif program önerisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47, 461-490 https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeuefd/issue/37573/425397
  • Aslan, M. (2015). Eğitim fakültelerindeki öğretmenlik uygulaması dersinin değerlendirilmesi ve öğretim programının hazırlanması (Doctoral dissertation, Anadolu University (Turkey)). https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/handle/11421/3495
  • Aslan, M., Sağlam, M. (2018). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(1), 144-162 DOI: 10.16986/HUJE.2017030313
  • Aykaç, N., Kabaran, H. ve Bilgin, H. (2014). Türkiye’de ve bazı Avrupa Birliği ülkelerindeki öğretmen yetiştirme uygulamalarının karşılaştırılmalı olarak incelenmesi (Almanya, Finlandiya, Fransa, İngiltere ve Türkiye Örneği). Turkish Studies. DOI: 10.7827/TurkishStudies.6484
  • Aytaç, A. ve Er, K. O. (2018). Türkiye’de ve Finlandiya’da hizmet öncesi sınıf öğretmeni yetiştirme programlarındaki öğretmenlik uygulamalarının karşılaştırılması. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 4(2), 10-19. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ekuad/issue/38280/442712
  • Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman.
  • Bartlett, M. S. (1950). Tests of significance in factor analysis. British Journal of Statistical Psychology, 3(2), 77-85. https://doi.org/10.1111/j.2044-8317.1950.tb00285.xDigital Object Identifier (DOI)
  • Baştürk, S. (2009). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre incelenmesi, İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2),439-456. https://dergipark .org.tr/tr/pub/ilkonline/issue/8598/107027
  • Bektaş, M., Aydın, E. ve Ayvaz, A. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının gelecekteki mesleki yeterliklerine yönelik görüşleri. Sakarya University Journal of Education, 5(2), 174-192. https://doi.org/10.19126/suje.35440
  • Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. Guilford Press. Bentler, P. M. and Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of Covariance structures. Psychological bulletin, 88(3), 588. https://doi.org/10.1037/0033-2909.88.3.588
  • Browne, M. W. and Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen xx J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136-162). Sage. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0049124192021002005 Büyüköztürk, Ş. (2002). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (28. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • Çakmak, Yüksek Lisans (2019). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüşleri. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 7 (13), 207-226. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/746437
  • Çakmakçı, C. C. ve Demir, N. (2021). “Okul Deneyimi” ve “Öğretmenlik Uygulaması” dersleri açısından Türkiye ve Finlandiya’da ana dili öğretmeni yetiştirme süreci. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(4), 1169-1187. https://doi.org/10.16916/aded.946460
  • Çeltikçi, O. (2013). Türkiye-Azerbaycan eğitim sistemlerinin karşılaştırılması üzerine bir inceleme. Bilim ve Kültür, (02),37-54. https://www.researchgate.net/publication/349740494_Turkiye_ve_ Azerbaycan'da_Sinif_Ogretmeni_Yetistirme_Surecinin_Incelenmesi
  • Çepni, O. ve Aydın, F. (2016). Coğrafya öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(2), 285- 304. https://doi.org/10.20296/tsad.00711
  • Çobanoğulları, F. (2023). Almanya’daki yabancı dil öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamaları eğitimi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(2), 971-981. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1257757
  • Darling-Hammond, L. (2006). The flat world and education: How America's commitment to equity will determine our future. Teachers College Record, 108(6), 1029-1063. DOI: 10.1007/s10833-010-9137-7
  • Demirtaş, H., Cömert, M., ve Özer, N. (2011). Öğretmen adaylarının özyeterlik inançları ve öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. Education and Science, 36(159). https://educationandscience.ted.org.tr/article/view/910
  • Eraslan, A. (2009). Finlandiya’nın PISA’daki başarısının nedenleri: Türkiye için alınacak dersler. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 3(2), 238-248. https://dergipark.org.tr/tr/pub/balikesirnef/article/46514
  • Eraslan, A. (2009). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının "Öğretmenlik Uygulaması" üzerine görüşleri. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 3(1), 207-221. https://dergipark.org.tr/tr/pub/balikesirnef/issue/3368/46502
  • Erben-Keçici, S. (2011). Almanya’da öğretmen eğitimi. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, (34),117-132. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruaebd/issue/376/2227
  • Erbilgin, E ve Boz, B. (2013). Matematik öğretmeni yetiştirme programlarımızın Finlandiya, Japonya ve Singapur programları ile karşılaştırması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education) Özel sayı (1), 156-170. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/254229/matematik- ogretmeni-yetistirme-programlarimizin-finlandiya-japonya-ve-singapur-programlari-ile- karsilastirmasi?view=bibtex&download=254229.bib
  • Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). Sage.
  • Genç, G. S. ve Aydın, G. (2015). Mesleki gelişim seminer çalışmalarının öğretmenler tarafından değerlendirilmesi örneklemi. İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 31-69. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iauefd/issue/46952/588860
  • Gençtürk, A. ve Memiş, A. (2010). İlköğretim okulu öğretmenlerinin öz-yeterlik algıları ve iş doyumlarının demografik faktörler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 9(3), 1037-1054. https://dergipark.org.tr/en/pub/ilkonline/article/106893
  • Göktaş, Ö. ve Şad, S. N. (2014). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması dersi uygulama öğretmenlerinin seçim süreci: ölçütler, sorunlar ve öneriler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(4), 115-128. https://www.researchgate.net/ publication/ 273898308_ Okul Deneyimi_ve_Ogretmenlik_Uygulamasi_Dersi_Uygulama_Ogretmenlerinin_Secim_Sureci_Olcutler_So runlar_ve_Oneriler_Assigning_the_Practice_Teachers_for_School_Experience_and_Teaching_Practice _Courses_Cr
  • Güler, H. K. (2013). Türk öğrencilerin PISA'da karşılaştıkları güçlüklerin analizi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(2), 501-522. https://dergipark.org.tr/en/pub/uefad/article/173591
  • Gün, Ö., Acar-şeşen, B., Akbulut, C., Çetin-dindar, A., ve Molu, Z. (2021). Fen bilimleri ve ilköğretim matematik öğretmen adaylarının öz-yeterlik inançları ile öz-yeterlik kaynaklarının incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 47-69. https://dergipark.org.tr/en/pu b/yyu efd/article/ 859382 https://doi.org/10.33711/yyuefd.859382
  • Güven, S. ve Uçar, M. (2021). Öğretmen adaylarının uzaktan eğitim ve öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin görüşleri. Journal of Awareness, 6(3), 165-183. DOI:10.26809/joa.6.3.08
  • Hacıömeroğlu, G. ve Taşkın, Ç. (2010). Fen bilgisi öğretmenliği ve ortaöğretim fen ve matematik alanları OFMA eğitimi bölümü öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 77–90. https://dergipark.o rg.tr/en/pub/kefa d/article/855654
  • Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. and Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Prentice Hall.
  • Hu, L. T. and Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10705519909540118?casa_token=9J0- ra6mgYoAAAAA:oUi8hZJmndyz7EKuatXtZQQ2WeuWRvY36- Rljq4gVynevvT0XBPoT7_nG3VaUC9vU6tBBy2CwMhEYg
  • Kaiser, H. F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39(1), 31–36.  https://doi.org/10.1007/BF02291575
  • Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS (7th ed.). Routledge.
  • Karadüz, A., Eser, Y., Şahin, C. ve İlbay, A. (2009). Eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin görüşlerine göre öğretmenlik uygulaması dersinin etkililik düzeyi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 440-453. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19558/208501
  • Katrancı, M. (2008). Öğretmenlik uygulamasında uygulama okulu koordinatörleri ve uygulama öğretmenlerinin görev ve sorumluluklarını yerine getirme düzeyleri (Kırıkkale ili örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=XFm- eHdlY8Fw4ohebDHfJA&no=9xjbK9na8f58VTE_9SDOYw
  • Kavas, A. B. ve Bugay, A. (2009). Öğretmen adaylarının hizmet öncesi eğitimlerinde gördükleri eksiklikler ve çözüm önerileri1. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(25), 13-21. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11118/132968
  • Keçici, S. (2011). Almanya’da öğretmen eğitimi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 34(34), 117-132. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruaebd/issue/376/2227
  • Kızılçaoğlu, A. (2005). Eğitim fakültelerinde yeniden yapılandırma sürecine ilişkin eleştiriler ve öneriler.  Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(14), 132-140. https://dergipark .org.tr/tr/pub /baunsobed/issue/50338/651825
  • Kilimci, S. (2006). Almanya, Fransa, İngiltere ve Türkiye’de sınıf öğretmeni yetiştirme programlarının karşılaştırılması. Unpublished doctoral dissertation, Çukurova Üniversitesi, Adana. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=L8vkixzEjxN4jwXE4YTDMw&no=jeMrBKJ2L3D dFYO8C-TJyw
  • Köse, E. Ö. (2014). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine yönelik öğrenci ve öğretmen tutumları (Erzurum Örneği). Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (22), 1-17. https://dergipark.org.tr/tr/pub/zgefd/issue/47939/606449
  • Köse, E. ve Caner, H. N. (2022). 2015-2020 yılları arasında türkiye’deki öğretmenlik uygulaması dersi üzerine yapılan çalışmaların içerik analizi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 1221-1267. https://doi.org/10.29299/kefad.927275
  • Kulaksız, T. (2018). Öğretmenlik staj yönetim sisteminin tasarlanması, geliştirilmesi ve güçlendirilmesi / Öğretmenlik uygulama derslerine yönelik yönetim sisteminin tasarımı, geliştirilmesi ve uygulanması [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=p1QBtpkqC5DtOsNoLOKzpg&no=Way255A4f Rzgqi17PTYfWA
  • Küçükahmet, L. (2006). 2006-2007 öğretim yılında uygulamaya başlanan öğretmen yetiştirme lisans programlarının değerlendirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 203-219. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26116/275135
  • Lobo, J. T. (2023). An inquiry on the effectiveness of the teaching internship program based on pre- service teachers’ appraisal. Journal of Research, Policy and Practice of Teachers and Teacher Education, 13(1), 16–26. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4436423
  • MacCallum, R. C., Browne, M. W. and Sugawara, H. M. (1996). Power analysis and determination of sample size for covariance structure modeling. Psychological Methods, 1(2), 130–149. https://doi.org/10.1037/1082-989X.1.2.130
  • Marczyk, G. R., DeMatteo, D. and Festinger, D. (2010). Essentials of research design and methodology (Vol. 2). John Wiley and Sons. Meyer, A., et al. (2024). Student teachers as in-service teachers in schools: The role of field experience during teaching internships. Teaching and Teacher Education, 133, 104307. https://www.researchgate.net/publication/380827517_Student_teachers_as_in- service_teachers_in_schools_The_moderating_effect_of_social_support_in_the_relationship_betwee n_student_teachers'_instructional_activities_and_their_work-related_stress
  • Millî Eğitim Bakanlığı. (2021). Uygulama öğrencilerinin Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında yapacakları öğretmenlik uygulamasına ilişkin yönerge. Tebliğler Dergisi, (2767-EK), 1050- 1065.https://dhgm.meb.gov.tr/tebligler-dergisi/2021/2767_Eylul_2021.pdf
  • Nakip, C. ve Özcan, G. (2016). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik öz-yeterlik inançları ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları arasındaki ilişki. Mersin University Journal of the Faculty of Education, 12(3) https://dergipark.org.tr/tr/pub/mersinefd/article/282380
  • Navaneethakrishnan, N. ve Ajithkumar, U. (2025). School internship an experiential pedagogy teacher trainees' perception on the effectiveness of the B.Ed. internship programme. N. Navaneethakrishnan ve U. Ajithkumar (Ed.), Navigating the global workforce through bold workplace learning and professional development içinde (ss. 1–18). IGI Global. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-3338-9.ch001
  • Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed.). McGraw-Hill.
  • Paker, T. (2008). Öğretmenlik uygulamasında öğretmen adaylarının uygulama öğretmeni ve uygulama öğretim elemanının yönlendirmesiyle ilgili karşılaştıkları sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(23), 132-139. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11120/132984
  • Saka, M. (2019). Fen bilgisi öğretmenlerinin okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine yönelik değerlendirmeleri. İlköğretim Online, 127-148. https://www.researchgate.net/publication/ 331103061 _Fen_Bilgisi_Ogretmenlerinin_Okul_Deneyimi_ve_Ogretmenlik_Uygulamasi_Derslerine_Yonelik_Dege rlendirmeleri
  • Sarıçoban, A. (2008). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin uygulama öğretmenleri ve öğretmen adaylarının görüşleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 31-55. https:/ /dergipark.org.tr/tr/pub/gefad/issue/6746/90701
  • Şenol, C. (2020). Öğretmenlerin mesleki profesyonellik algılarının mesleki statü, iş memnuniyeti ve öz yeterlik algıları üzerine etkisi (Doctoral dissertation, Inonu University (Turkey)). https://www.proquest.com/docview/3266808682?fromopenview=true&pq- origsite=gscholar&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses
  • Şimşek, S., Alkan, V. ve Erdem, A. R. (2013). Öğretmenlik uygulamasına ilişkin nitel bir çalışma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(34), 63-73. https://doi.org/10.9779/PUJE624
  • Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. and Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics (Vol.5). Pearson Boston, MA. https://www.pearsonhighered.com/assets/preface/0/1/3/4/0134790545.pdf
  • Thompson, B. (2004). Exploratory and confirmatory factor analysis: Understanding concepts and applications. American Psychological Association. https://psycnet.apa.org/record/2004-13115-000
  • Tosun, F. Ç. (2019). Öğretmenlik uygulamasının süre açısından incelenmesi ve bir çözüm önerisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 52(3), 839–869. https://dergipark. org.tr/en/pub/auebfd/article/539374
  • Turan, İ., Şimşek, Ü. ve Aslan, H. (2015). Eğitim araştırmalarında likert ölçeği ve likert-tipi soruların kullanımı ve analizi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (30), 186-203. https://dergipar k.org.tr/tr/pub/sakaefd/issue/11235/134252
  • Türk Eğitim Derneği Düşünce ve Araştırma Merkezi (TEDMEM). (2023). 2023 Eğitim değerlendirme raporu. https://tedmem.org/storage/writes/November2023/kCGG0xg8T0MwPf7kdfbK.pdf
  • Türk Eğitim Derneği Merkezi (TEDMEM). (2022). PISA 2022: Türkiye için neler söylüyor? Türk Eğitim Derneği. https://tedmem.org
  • Ulubey, Ö. (2019). Aday öğretmen yetiştirmenin değerlendirilmesi. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 9(2), 263-300. https://doi.org/10.31704/ijocis.2019.011
  • Ünver, S. K., Özgür, Z. ve Guzel, E. B. (2023). Matematik öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması deneyimleri: geri bildirim ve fakülte-okul beklentilerindeki farklılıklardan kaynaklanan ikilemler. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (57), 2230-252. https://dergipark.org.tr/en/pub/deubefd/article/1358192
  • Üstüner, M. (2006). Öğretmenlik mesleğine yönelik öz-yeterlik inancı ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 12(4), 109–127. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/article/126771
  • Yakut Çayır, M. ve Sarıtaş, M.T. (2017). Nitel veri analizinde bilgisayar kullanımı: bir betimsel içerik analizi (2011-2016). Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(2), 518- 544. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/396552
  • Yazçayır, N. ve Yıldırım, N. (2021). Öğretmen yetiştirme lisans programları ve öğretmenlik meslek bilgisi alt boyutunun karşılaştırmalı analizi “Türkiye ve Singapur". Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(1), 182-218. https://doi.org/10.37217/tebd.733698
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.
  • Yılmaz, M. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması dersini yürüten öğretim Elemanlarına ilişkin görüşleri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(4), 1377-1387. http://hdl.handle.net/11772/1710
  • Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (1998a). Eğitim Fakülteleri Öğretmen Yetiştirme Programlarının Yeniden Düzenlenmesi. YÖK Yayınları.
  • Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (1998b). Eğitim Fakültesi Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları.
  • YÖK Yayınları. https://www.yok.gov.tr/documents/documents/68f1e1368194c.pdf
  • Zeichner, K. (2010). Rethinking the connections between campus courses and field experiences in college- and university-based teacher education. Journal of Teacher Education, 61(1-2), 89-99. https://doi.org/10.1177/0022487109347671

Eğitimde Gerçek Sınıf Deneyimi: Eğitim Fakülteleri Bünyesinde Uygulama Okullarının Gerekliliği Üzerine Bir Ölçek

Year 2026, Volume: 17 Issue: 1 , 146 - 180 , 28.04.2026

Dilara Erdem , Ganime Aydın

https://doi.org/10.51460/baebd.1673339
https://izlik.org/JA63GM47SC

Abstract

Bu araştırma, eğitim fakültelerinde uygulama okullarının gerekliliğine ilişkin öğretmen adaylarının görüşlerini ölçmek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi hedeflemiştir. Keşfedici sıralı desen kullanılan çalışmada, nicel ve nitel yöntemler birlikte uygulanmıştır. Örneklem, Türkiye'deki 111 son sınıf ilköğretim matematik ve fen bilgisi öğretmen adayından oluşmaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde, 45 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuş, uzman görüşleri ve madde analizi sonucunda 33 maddeye indirilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonrası ölçek 17 maddelik son halini almıştır. AFA, ölçeğin bir faktörlü yapıda olduğunu ortaya koymuş, DFA sonuçları ise uyum iyiliği değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir (RMSEA = .0938, CFI = .899). Güvenirlik analizinde Cronbach’s alfa katsayısı 0.910 bulunmuş, ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet ve öğretmenlik alanlarına göre ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p > .05). Genel bulgular, öğretmen adaylarının büyük çoğunluğunun fakülte bünyesinde uygulama okullarının mesleki gelişimlerine olumlu katkı sağlayacağına inandığını göstermektedir. Bu sonuçlar, uygulama okullarının öğretmen yetiştirme süreçlerine önemli katkılar sunabileceğine işaret etmektedir.

Keywords

öğretmenlik uygulaması uygulama okulları öğretmen yetiştirme ölçek geliştirme

Ethical Statement

Bu çalışmada yer alan tüm veriler, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörlüğü Etik Kurulu tarafından onaylanmış bir araştırma protokolü çerçevesinde toplanmıştır. Katılımcılar, araştırmanın amacı, süreci ve olası riskleri hakkında ayrıntılı olarak bilgilendirilmiş ve katılımları için yazılı onayları alınmıştır. Katılımcıların kimlikleri gizli tutulmuş ve veriler yalnızca bu çalışma kapsamında kullanılmıştır. Araştırma, katılımcıların haklarına saygı göstererek etik ilkeler doğrultusunda gerçekleştirilmiştir.

Supporting Institution

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörlüğü

Project Number

1919B012222937

Thanks

Bu çalışmanın gerçekleştirilmesinde destek ve katkılarından dolayı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörlüğü'ne teşekkür ederim. Ayrıca, araştırmamın finansmanında sağladığı destek için TÜBİTAK'a minnettarım. Danışmanım Doç. Dr. Ganime Şule Aydın’a, değerli yönlendirmeleri ve destekleri için teşekkür ederim. Araştırmaya katılan gönüllü katılımcılara, zamanlarını ayırdıkları için içten teşekkürlerimi sunarım. Son olarak, her zaman yanımda olan aileme, bana verdikleri destek ve cesaret için sonsuz teşekkürlerimi iletiyorum.

References

  • Abazaoğlu, I. (2014). Dünyada öğretmen yetiştirme programları ve öğretmenlere yönelik mesleki gelişim uygulamaları. Electronic Turkish Studies, 9(5). http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6585
  • Aktağ, İ. ve Walter, J. (2005). Öğretmen adaylarının mesleki yeterlilik duygusu. Spormetre Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(4), 127-132. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000055
  • Akyüz, H. E. (2018). Yapı geçerliliği için doğrulayıcı faktör analizi: uygulamalı bir çalışma. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 7(2), 186-198. https://doi.org/10.17798/bitlisfen.414490
  • Altıntaş, S. ve Görgen, İ. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması üzerine görüşleri (Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi örneği), Turkish Studies- International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(8), 197-208. https://www.researchgate.net/publication/311809696_sınıf_ogretmenı_adaylarının_ogretmenlık_uyg ulaması_uzerıne_goruslerı_mugla_sıtkı_kocman_unıversıtesı_ornegı
  • Arseven, İ. ve Orhan, A. T. (2018). Okul deneyimi dersi öğretim programının öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi ve alternatif program önerisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47, 461-490 https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeuefd/issue/37573/425397
  • Aslan, M. (2015). Eğitim fakültelerindeki öğretmenlik uygulaması dersinin değerlendirilmesi ve öğretim programının hazırlanması (Doctoral dissertation, Anadolu University (Turkey)). https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/handle/11421/3495
  • Aslan, M., Sağlam, M. (2018). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(1), 144-162 DOI: 10.16986/HUJE.2017030313
  • Aykaç, N., Kabaran, H. ve Bilgin, H. (2014). Türkiye’de ve bazı Avrupa Birliği ülkelerindeki öğretmen yetiştirme uygulamalarının karşılaştırılmalı olarak incelenmesi (Almanya, Finlandiya, Fransa, İngiltere ve Türkiye Örneği). Turkish Studies. DOI: 10.7827/TurkishStudies.6484
  • Aytaç, A. ve Er, K. O. (2018). Türkiye’de ve Finlandiya’da hizmet öncesi sınıf öğretmeni yetiştirme programlarındaki öğretmenlik uygulamalarının karşılaştırılması. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 4(2), 10-19. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ekuad/issue/38280/442712
  • Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman.
  • Bartlett, M. S. (1950). Tests of significance in factor analysis. British Journal of Statistical Psychology, 3(2), 77-85. https://doi.org/10.1111/j.2044-8317.1950.tb00285.xDigital Object Identifier (DOI)
  • Baştürk, S. (2009). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre incelenmesi, İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2),439-456. https://dergipark .org.tr/tr/pub/ilkonline/issue/8598/107027
  • Bektaş, M., Aydın, E. ve Ayvaz, A. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının gelecekteki mesleki yeterliklerine yönelik görüşleri. Sakarya University Journal of Education, 5(2), 174-192. https://doi.org/10.19126/suje.35440
  • Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. Guilford Press. Bentler, P. M. and Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of Covariance structures. Psychological bulletin, 88(3), 588. https://doi.org/10.1037/0033-2909.88.3.588
  • Browne, M. W. and Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen xx J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136-162). Sage. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0049124192021002005 Büyüköztürk, Ş. (2002). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (28. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • Çakmak, Yüksek Lisans (2019). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüşleri. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 7 (13), 207-226. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/746437
  • Çakmakçı, C. C. ve Demir, N. (2021). “Okul Deneyimi” ve “Öğretmenlik Uygulaması” dersleri açısından Türkiye ve Finlandiya’da ana dili öğretmeni yetiştirme süreci. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(4), 1169-1187. https://doi.org/10.16916/aded.946460
  • Çeltikçi, O. (2013). Türkiye-Azerbaycan eğitim sistemlerinin karşılaştırılması üzerine bir inceleme. Bilim ve Kültür, (02),37-54. https://www.researchgate.net/publication/349740494_Turkiye_ve_ Azerbaycan'da_Sinif_Ogretmeni_Yetistirme_Surecinin_Incelenmesi
  • Çepni, O. ve Aydın, F. (2016). Coğrafya öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(2), 285- 304. https://doi.org/10.20296/tsad.00711
  • Çobanoğulları, F. (2023). Almanya’daki yabancı dil öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamaları eğitimi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(2), 971-981. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1257757
  • Darling-Hammond, L. (2006). The flat world and education: How America's commitment to equity will determine our future. Teachers College Record, 108(6), 1029-1063. DOI: 10.1007/s10833-010-9137-7
  • Demirtaş, H., Cömert, M., ve Özer, N. (2011). Öğretmen adaylarının özyeterlik inançları ve öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. Education and Science, 36(159). https://educationandscience.ted.org.tr/article/view/910
  • Eraslan, A. (2009). Finlandiya’nın PISA’daki başarısının nedenleri: Türkiye için alınacak dersler. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 3(2), 238-248. https://dergipark.org.tr/tr/pub/balikesirnef/article/46514
  • Eraslan, A. (2009). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının "Öğretmenlik Uygulaması" üzerine görüşleri. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 3(1), 207-221. https://dergipark.org.tr/tr/pub/balikesirnef/issue/3368/46502
  • Erben-Keçici, S. (2011). Almanya’da öğretmen eğitimi. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, (34),117-132. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruaebd/issue/376/2227
  • Erbilgin, E ve Boz, B. (2013). Matematik öğretmeni yetiştirme programlarımızın Finlandiya, Japonya ve Singapur programları ile karşılaştırması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education) Özel sayı (1), 156-170. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/254229/matematik- ogretmeni-yetistirme-programlarimizin-finlandiya-japonya-ve-singapur-programlari-ile- karsilastirmasi?view=bibtex&download=254229.bib
  • Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). Sage.
  • Genç, G. S. ve Aydın, G. (2015). Mesleki gelişim seminer çalışmalarının öğretmenler tarafından değerlendirilmesi örneklemi. İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 31-69. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iauefd/issue/46952/588860
  • Gençtürk, A. ve Memiş, A. (2010). İlköğretim okulu öğretmenlerinin öz-yeterlik algıları ve iş doyumlarının demografik faktörler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 9(3), 1037-1054. https://dergipark.org.tr/en/pub/ilkonline/article/106893
  • Göktaş, Ö. ve Şad, S. N. (2014). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması dersi uygulama öğretmenlerinin seçim süreci: ölçütler, sorunlar ve öneriler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(4), 115-128. https://www.researchgate.net/ publication/ 273898308_ Okul Deneyimi_ve_Ogretmenlik_Uygulamasi_Dersi_Uygulama_Ogretmenlerinin_Secim_Sureci_Olcutler_So runlar_ve_Oneriler_Assigning_the_Practice_Teachers_for_School_Experience_and_Teaching_Practice _Courses_Cr
  • Güler, H. K. (2013). Türk öğrencilerin PISA'da karşılaştıkları güçlüklerin analizi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(2), 501-522. https://dergipark.org.tr/en/pub/uefad/article/173591
  • Gün, Ö., Acar-şeşen, B., Akbulut, C., Çetin-dindar, A., ve Molu, Z. (2021). Fen bilimleri ve ilköğretim matematik öğretmen adaylarının öz-yeterlik inançları ile öz-yeterlik kaynaklarının incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 47-69. https://dergipark.org.tr/en/pu b/yyu efd/article/ 859382 https://doi.org/10.33711/yyuefd.859382
  • Güven, S. ve Uçar, M. (2021). Öğretmen adaylarının uzaktan eğitim ve öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin görüşleri. Journal of Awareness, 6(3), 165-183. DOI:10.26809/joa.6.3.08
  • Hacıömeroğlu, G. ve Taşkın, Ç. (2010). Fen bilgisi öğretmenliği ve ortaöğretim fen ve matematik alanları OFMA eğitimi bölümü öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 77–90. https://dergipark.o rg.tr/en/pub/kefa d/article/855654
  • Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. and Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Prentice Hall.
  • Hu, L. T. and Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10705519909540118?casa_token=9J0- ra6mgYoAAAAA:oUi8hZJmndyz7EKuatXtZQQ2WeuWRvY36- Rljq4gVynevvT0XBPoT7_nG3VaUC9vU6tBBy2CwMhEYg
  • Kaiser, H. F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39(1), 31–36.  https://doi.org/10.1007/BF02291575
  • Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS (7th ed.). Routledge.
  • Karadüz, A., Eser, Y., Şahin, C. ve İlbay, A. (2009). Eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin görüşlerine göre öğretmenlik uygulaması dersinin etkililik düzeyi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 440-453. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19558/208501
  • Katrancı, M. (2008). Öğretmenlik uygulamasında uygulama okulu koordinatörleri ve uygulama öğretmenlerinin görev ve sorumluluklarını yerine getirme düzeyleri (Kırıkkale ili örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=XFm- eHdlY8Fw4ohebDHfJA&no=9xjbK9na8f58VTE_9SDOYw
  • Kavas, A. B. ve Bugay, A. (2009). Öğretmen adaylarının hizmet öncesi eğitimlerinde gördükleri eksiklikler ve çözüm önerileri1. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(25), 13-21. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11118/132968
  • Keçici, S. (2011). Almanya’da öğretmen eğitimi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 34(34), 117-132. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruaebd/issue/376/2227
  • Kızılçaoğlu, A. (2005). Eğitim fakültelerinde yeniden yapılandırma sürecine ilişkin eleştiriler ve öneriler.  Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(14), 132-140. https://dergipark .org.tr/tr/pub /baunsobed/issue/50338/651825
  • Kilimci, S. (2006). Almanya, Fransa, İngiltere ve Türkiye’de sınıf öğretmeni yetiştirme programlarının karşılaştırılması. Unpublished doctoral dissertation, Çukurova Üniversitesi, Adana. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=L8vkixzEjxN4jwXE4YTDMw&no=jeMrBKJ2L3D dFYO8C-TJyw
  • Köse, E. Ö. (2014). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine yönelik öğrenci ve öğretmen tutumları (Erzurum Örneği). Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (22), 1-17. https://dergipark.org.tr/tr/pub/zgefd/issue/47939/606449
  • Köse, E. ve Caner, H. N. (2022). 2015-2020 yılları arasında türkiye’deki öğretmenlik uygulaması dersi üzerine yapılan çalışmaların içerik analizi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 1221-1267. https://doi.org/10.29299/kefad.927275
  • Kulaksız, T. (2018). Öğretmenlik staj yönetim sisteminin tasarlanması, geliştirilmesi ve güçlendirilmesi / Öğretmenlik uygulama derslerine yönelik yönetim sisteminin tasarımı, geliştirilmesi ve uygulanması [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=p1QBtpkqC5DtOsNoLOKzpg&no=Way255A4f Rzgqi17PTYfWA
  • Küçükahmet, L. (2006). 2006-2007 öğretim yılında uygulamaya başlanan öğretmen yetiştirme lisans programlarının değerlendirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 203-219. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26116/275135
  • Lobo, J. T. (2023). An inquiry on the effectiveness of the teaching internship program based on pre- service teachers’ appraisal. Journal of Research, Policy and Practice of Teachers and Teacher Education, 13(1), 16–26. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4436423
  • MacCallum, R. C., Browne, M. W. and Sugawara, H. M. (1996). Power analysis and determination of sample size for covariance structure modeling. Psychological Methods, 1(2), 130–149. https://doi.org/10.1037/1082-989X.1.2.130
  • Marczyk, G. R., DeMatteo, D. and Festinger, D. (2010). Essentials of research design and methodology (Vol. 2). John Wiley and Sons. Meyer, A., et al. (2024). Student teachers as in-service teachers in schools: The role of field experience during teaching internships. Teaching and Teacher Education, 133, 104307. https://www.researchgate.net/publication/380827517_Student_teachers_as_in- service_teachers_in_schools_The_moderating_effect_of_social_support_in_the_relationship_betwee n_student_teachers'_instructional_activities_and_their_work-related_stress
  • Millî Eğitim Bakanlığı. (2021). Uygulama öğrencilerinin Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında yapacakları öğretmenlik uygulamasına ilişkin yönerge. Tebliğler Dergisi, (2767-EK), 1050- 1065.https://dhgm.meb.gov.tr/tebligler-dergisi/2021/2767_Eylul_2021.pdf
  • Nakip, C. ve Özcan, G. (2016). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik öz-yeterlik inançları ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları arasındaki ilişki. Mersin University Journal of the Faculty of Education, 12(3) https://dergipark.org.tr/tr/pub/mersinefd/article/282380
  • Navaneethakrishnan, N. ve Ajithkumar, U. (2025). School internship an experiential pedagogy teacher trainees' perception on the effectiveness of the B.Ed. internship programme. N. Navaneethakrishnan ve U. Ajithkumar (Ed.), Navigating the global workforce through bold workplace learning and professional development içinde (ss. 1–18). IGI Global. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-3338-9.ch001
  • Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed.). McGraw-Hill.
  • Paker, T. (2008). Öğretmenlik uygulamasında öğretmen adaylarının uygulama öğretmeni ve uygulama öğretim elemanının yönlendirmesiyle ilgili karşılaştıkları sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(23), 132-139. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11120/132984
  • Saka, M. (2019). Fen bilgisi öğretmenlerinin okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine yönelik değerlendirmeleri. İlköğretim Online, 127-148. https://www.researchgate.net/publication/ 331103061 _Fen_Bilgisi_Ogretmenlerinin_Okul_Deneyimi_ve_Ogretmenlik_Uygulamasi_Derslerine_Yonelik_Dege rlendirmeleri
  • Sarıçoban, A. (2008). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin uygulama öğretmenleri ve öğretmen adaylarının görüşleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 31-55. https:/ /dergipark.org.tr/tr/pub/gefad/issue/6746/90701
  • Şenol, C. (2020). Öğretmenlerin mesleki profesyonellik algılarının mesleki statü, iş memnuniyeti ve öz yeterlik algıları üzerine etkisi (Doctoral dissertation, Inonu University (Turkey)). https://www.proquest.com/docview/3266808682?fromopenview=true&pq- origsite=gscholar&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses
  • Şimşek, S., Alkan, V. ve Erdem, A. R. (2013). Öğretmenlik uygulamasına ilişkin nitel bir çalışma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(34), 63-73. https://doi.org/10.9779/PUJE624
  • Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. and Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics (Vol.5). Pearson Boston, MA. https://www.pearsonhighered.com/assets/preface/0/1/3/4/0134790545.pdf
  • Thompson, B. (2004). Exploratory and confirmatory factor analysis: Understanding concepts and applications. American Psychological Association. https://psycnet.apa.org/record/2004-13115-000
  • Tosun, F. Ç. (2019). Öğretmenlik uygulamasının süre açısından incelenmesi ve bir çözüm önerisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 52(3), 839–869. https://dergipark. org.tr/en/pub/auebfd/article/539374
  • Turan, İ., Şimşek, Ü. ve Aslan, H. (2015). Eğitim araştırmalarında likert ölçeği ve likert-tipi soruların kullanımı ve analizi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (30), 186-203. https://dergipar k.org.tr/tr/pub/sakaefd/issue/11235/134252
  • Türk Eğitim Derneği Düşünce ve Araştırma Merkezi (TEDMEM). (2023). 2023 Eğitim değerlendirme raporu. https://tedmem.org/storage/writes/November2023/kCGG0xg8T0MwPf7kdfbK.pdf
  • Türk Eğitim Derneği Merkezi (TEDMEM). (2022). PISA 2022: Türkiye için neler söylüyor? Türk Eğitim Derneği. https://tedmem.org
  • Ulubey, Ö. (2019). Aday öğretmen yetiştirmenin değerlendirilmesi. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 9(2), 263-300. https://doi.org/10.31704/ijocis.2019.011
  • Ünver, S. K., Özgür, Z. ve Guzel, E. B. (2023). Matematik öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması deneyimleri: geri bildirim ve fakülte-okul beklentilerindeki farklılıklardan kaynaklanan ikilemler. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (57), 2230-252. https://dergipark.org.tr/en/pub/deubefd/article/1358192
  • Üstüner, M. (2006). Öğretmenlik mesleğine yönelik öz-yeterlik inancı ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 12(4), 109–127. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/article/126771
  • Yakut Çayır, M. ve Sarıtaş, M.T. (2017). Nitel veri analizinde bilgisayar kullanımı: bir betimsel içerik analizi (2011-2016). Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(2), 518- 544. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/396552
  • Yazçayır, N. ve Yıldırım, N. (2021). Öğretmen yetiştirme lisans programları ve öğretmenlik meslek bilgisi alt boyutunun karşılaştırmalı analizi “Türkiye ve Singapur". Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(1), 182-218. https://doi.org/10.37217/tebd.733698
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.
  • Yılmaz, M. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması dersini yürüten öğretim Elemanlarına ilişkin görüşleri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(4), 1377-1387. http://hdl.handle.net/11772/1710
  • Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (1998a). Eğitim Fakülteleri Öğretmen Yetiştirme Programlarının Yeniden Düzenlenmesi. YÖK Yayınları.
  • Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (1998b). Eğitim Fakültesi Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları.
  • YÖK Yayınları. https://www.yok.gov.tr/documents/documents/68f1e1368194c.pdf
  • Zeichner, K. (2010). Rethinking the connections between campus courses and field experiences in college- and university-based teacher education. Journal of Teacher Education, 61(1-2), 89-99. https://doi.org/10.1177/0022487109347671
There are 77 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Other Fields of Education (Other)
Journal Section Research Article
Authors

Dilara Erdem 0009-0006-0819-9968

Ganime Aydın 0000-0001-6112-5243

Project Number 1919B012222937
Submission Date April 10, 2025
Acceptance Date January 26, 2026
Early Pub Date April 11, 2026
Publication Date April 28, 2026
DOI https://doi.org/10.51460/baebd.1673339
IZ https://izlik.org/JA63GM47SC
Published in Issue Year 2026 Volume: 17 Issue: 1

Cite

APA Erdem, D., & Aydın, G. (2026). Eğitimde Gerçek Sınıf Deneyimi: Eğitim Fakülteleri Bünyesinde Uygulama Okullarının Gerekliliği Üzerine Bir Ölçek. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 17(1), 146-180. https://doi.org/10.51460/baebd.1673339

Aim & Scope

Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü tarafından çıkarılan  "BATI ANADOLU EĞİTİM BİLİMLERİ DERGİSİ (BAEBD)" Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 3 defa Türkçe veya İngilizce dillerinde yayınlanan açık erişimli bilimsel hakemli bir dergidir.

BAEB dergisi, eğitim bilimleri alanı ile ilgili  uygulama veya kuram çalışmalarını güçlü araştırma tasarımları ile  değerlendiren nitelikli çalışmaları yayınlamaktadır. Bu nedenle dergide, özellikle ilgili alanyazının geçmiş ve günümüz ile ilişkisini kurabilen, güncel eğitim ihtiyaçlarımızı takip edip çözümler üretebilen, deneysel, ilişkisel veya kuramsal nitelikli çalışmaların yayınlanması amaçlanmaktadır. Böylece, okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, lise, yükseköğretim ve hayat boyu öğrenme kademelerinde eğitimin gelişmesine katkı sağlanması beklenmektedir.

BAEBD eğitim teknolojileri, öğretmen yetiştirme, matematik, fen, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, Türkçe, Türk dili ve edebiyatı, sosyal bilgiler, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, okul dışı eğitim, doğa eğitimi, vb. alanlarda çalışmaları kabul etmektedir. Hedef kitlesi eğitim bilimleri alanında çalışma yapan bilim insanları, eğitimciler, öğrenciler, öğretmenler ve eğitim sektörüne yönelik ürün ve hizmet veren kişi ve kuruluşlardır.



BAEBD Yazım Kuralları

BAEBD Telif Hakkı Devir Formu


BAŞVURU EKLERİ:    1-Benzerlik Raporu
                            2-Etik Kurul Belgesi / Etik Kurul Başvurusuna Gerek Yoktur Yazısı
                            3-Telif Hakkı Devir Formu


ŞABLON MAKALE


BAEBD, 10.11.2017 tarihinden itibaren yayın etiği ile ilgili aşağıdaki kuralları benimsemektedir;

1) Dergi yayıncılığında "Yayın Etiği ve Kötüye Kullanım Bildirgesi (COPE -Code of Conduct for Journal Editors)" tarafından belirlenmiş yükümlülükleri esas alır. Detaylı bilgi aşağıda sunulmuştur.

2) Yazar tarafından dergiye gönderilen makalelerin yazarlarından editör intihal raporu talep eder. İntihal raporu incelenerek onaylanan makalelere alan editörü ve hakem ataması yapılır.

3) (10.07.2019 tarihli güncelleme) BAEBD, Cilt 10. Sayı 2’den (Aralık 2019) itibaren anket, mülâkat vb. yollarla veri toplanmasını içeren makale önerilerinde, başvuru öncesinde yazardan etik kurul onay belgesini isteyecektir. Etik kurul belgesi ile ilgili bilgiler yöntem bölümünde sunulacaktır.


YAYIN ETİĞİ VE KÖTÜYE KULLANIM BİLDİRGESİ (COPE)

Editörlerin Sorumlulukları

Tarafsızlık ve Yayıncıya Ait Özgürlük. Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazarların ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez.
Gizlilik. Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar.
Bilgilendirme ve Görüş Ayrılıkları. Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar.
Basım Kararı. Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur.
Etik Kaygılar. Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Yayınlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts'ı takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.


Hakemlerin görevleri

Editoryal Kararlara Katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editoryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur.
Sürat: Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.
Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
Tarafsızlık Standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Kaynakların Kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
Çıkar Çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir.


Yazarların Sorumlulukları

Raporlaştırma Standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir.
Veri Erişimi ve Saklama: Yazarların, çalışmalarının ham verilerini saklamaları gerekmektedir. Gerektiğinde, dergi tarafından talep edilmesi durumunda editör incelemesi için sunmalıdırlar.
Özgünlük ve İntihal: Yazarlar, tamamen orijinal eserler göndermelidirler ve başkalarının çalışmalarını veya sözlerini kullanmışlarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. Bunun yanında yazarların kendi tez çalışmaları ve makale çalışmalarından gerçekleştirdikleri alıntılarda da benzerliğin minimum düzeyde olması bir başka deyişle alıntılamanın uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olması önemlidir. Başkasından ya da kendinden intihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez. Bu nedenle dergiye makale gönderen tüm yazarlardan benzerlik oranı raporu istenmektedir. Rapordaki oran makalenin değerlendirme sürecine geçmesi için belirleyici olacaktır. Oranın yüksek olduğu makaleler geri gönderilerek gerekli düzenlemelerin yapılması istenecektir. Bu kapsamda başkalarının çalışmalarından yapılan intihallerin yanı sıra yazarların kendi tez veya makalelerinden yaptıkları intihallerin de göz önünde bulundurularak bir düzenleme yapması gerekmektedir.
Birden çok, yinelenen, yedekli veya eşzamanlı gönderim / yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.
Makalenin Yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir; (i) tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır (ii) yazıyı hazırlamış veya önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir veya (iii) makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir. Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dâhil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.
Beyan ve Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dâhil ederek) çıkar çatışmalarını açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe numarası veya diğer referans numarası dâhil).
Hakem Değerlendirme: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak işbirliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.
Yayınlanan Eserlerde Temel Hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve kâğıt üzerinde bir erratum biçiminde düzeltmek veya kâğıdı çıkarmak için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltme veya geri çekme veya derginin editörlerine kâğıdın doğruluğuna dair kanıt sunma yükümlülüğünü almalıdır.

Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi makale başvurusu, değerlendirmesi ve yayımı için hiçbir ücret almamaktadır.

Citation Indexes

TR Dizin
Google Scholar

Other Indexes

ASCI
TÜRK EĞİTİM İNDEKSİ
EBSCO

Sahibi / Owner

Melike Yiğit Koyunkaya
Melike YIĞIT KOYUNKAYA
Education

Baş Editör / Editor in Chief

Çınla YÜCEBAŞ
Sibel ALMELEK
Bahar SOĞUKKUYU
Esin UÇAL CANAKAY

Yayın Kurulu / Editorial Board Members

Fatih BAŞBUĞ
Selahattin AVŞAROĞLU
Ahmet AYTAÇ
Aşkın BAHADIR
Ahmet TOKSOY
Nejat İRA
Bilgehan GÜLTEKIN
İzen YAMAN
Ahmet Deniz AĞCA

Dergi Kurulu / Advisory Board

Default avatar
Cansu ÇELEBI EROL
Fine Arts Education, Painting
Ezgi Tokdil
Ezgi TOKDIL
Ecocriticism, Fine Arts Education, Environmental Arts, Interdisciplinary Art, Painting
Default avatar
Vesile YILDIZ DEMIRTAŞ
Special Talented Education
Default avatar
Mine AKKAN
Civil Procedure Law, Civil Procedure

Alan Editörleri / Editors

Default avatar
Hale SUCUOĞLU
Education, Curriculum Development in Education, Program Design, Learning Theories, Curriculum Design Instructional Theories, Instructional Design, Philosophical and Social Foundations of Education, Teacher Education and Professional Development of Educators
Behsat Savas
Behsat SAVAS
Basic Training, Classroom Education, Primary Education, Turkish Education, History Education, Geography Education, Social Studies Education, Physical Training and Sports
İrfan Yurdabakan
İrfan YURDABAKAN
Education, Open and Distance Learning, Measurement Theories and Applications in Education and Psychology, Classroom Measurement Practices, Measurement and Evaluation in Education (Other)
Ahmet Bilal Özbek
Ahmet Bilal ÖZBEK
Education, Mental Disability Education
Default avatar
Hürmüz CEYLAN
Biological Mathematics
Ebru İkiz
Ebru İKIZ
Child and Adolescent Psychiatry, Psychological Counseling and Guidance, Family Counseling, Drug Addiction Consultancy, School Counseling, Psychological Counseling Education, Clinical Psychology, Counselling Psychology, Family Psychology , Educational Psychology
Default avatar
Feryal CUBUKCU
Language Studies, Education
Default avatar
Ahmet Murat ELLEZ
Education
Default avatar
Raziye ÇAKICIOĞLU OBAN
Environmental Education and Extension, Geography Education, Human Geography (Other)