TR
EN
Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli
Abstract
Ruderal bitkiler, doğal ekosistemlerde antropojenik etkiler sonucunda ortaya çıkan bitki türleridir; boş araziler, yol kenarları ve inşaat alanları gibi bölgelerde sıklıkla görülürler. Uzun yıllar zararlı ve istenmeyen olarak kabul edilen bu bitkiler, günümüzde çevresel sürdürülebilirlik ve doğal kaynakların korunması konularının önem kazanmasıyla ilgi görmeye başlamıştır. Ruderal türler, kentsel habitatlarda varlıklarını sürdürebilmek için biyolojik olarak uyumlu özelliklere sahiptir; bu özellikler arasında hızlı tozlaşma, estetik çekicilik ve su stresine dayanıklılık öne çıkmaktadır. Kentsel bitki örtüsü üzerine yapılan araştırmalar, ruderal bitkilerin dağılımının iki temel parametreyle ilişkili olduğunu göstermiştir: toprağın su içeriği ve insan müdahalesinin sıklığı ve yoğunluğu. Bu parametreler, kentsel alanlardaki ekosistemlerin yapılandırılması ve korunması açısından önemli rollere sahiptir. Toprağın su içeriği, bitkilerin büyüme ve gelişmesini doğrudan etkilerken, insan müdahalesinin yoğunluğu ise bitki örtüsü üzerindeki baskıyı belirler. Bu bağlamda, ruderal bitkilerin kentsel alanlardaki dağılımı ve çeşitliliği, kentsel peyzaj planlamasında dikkate alınması gereken önemli bir faktördür. Ayrıca, bu araştırmalar, kentsel bitki örtüsünün sürdürülebilirliği ve çeşitliliği üzerindeki etkilerini anlamak için temel bilgi sağlar. Bu bilgiler, kentsel alanlardaki yeşil alanların tasarımı ve yönetimi konusunda karar vericilere rehberlik etmek için kullanılabilir. Bu çalışma, ruderal bitki türlerinin kentsel peyzajlarda bitkisel tasarımda kullanılma potansiyellerine odaklanarak, kentsel alanlarda biyoçeşitlilik açısından olası avantajlarını ve dezavantajlarını incelemekte ve potansiyel uygulama alanlarını aktarmaktadır.
Keywords
References
- Ranđelović, D., Jakovljević, K., Šinžar-Sekulić, J., Kuzmič, F., Šilc, U. 2024. Recognizing the role of ruderal species in restoration of degraded lands. Sci. Total Environ. 938.
- Pandit, R. et al. 2020. A framework to evaluate land degradation and restoration responses for improved planning and decision-making. Ecosyst. People 16, 1-18.
- Chiuffo, M.C., Cock, M.C., Prina, A.O., Hierro, J.L. 2018. Response of native and non-native ruderals to natural and human disturbance. Biol. Invasions 20, 2915-2925.
- Winkler, J. et al. 2021. Trends in the succession of synanthropic vegetation on a reclaimed landfill in Poland. Anthropocene 35.
- Pietrzykowski, M. 2019. Tree species selection and reaction to mine soil reconstructed at reforested post-mine sites: Central and eastern European experiences. Ecol. Eng. X 3, 100012.
- Poniatowski, D., Stuhldreher, G., Helbing, F., Hamer, U., Fartmann, T. 2020. Restoration of calcareous grasslands: The early successional stage promotes biodiversity. Ecol. Eng. 151, 105858.
- Gordon, D.R. 1998. Effects of invasive, non-indigenous plant species on ecosystem processes: Lessons from Florida. Ecol. Appl. 8, 975-989.
- Burylo, M., Rey, F., Mathys, N., Dutoit, T. 2012. Plant root traits affecting the resistance of soils to concentrated flow erosion. Earth Surf. Process. Landforms 37, 1463-1470.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Horticultural Production (Other)
Journal Section
Review
Publication Date
March 25, 2025
Submission Date
September 11, 2024
Acceptance Date
November 27, 2024
Published in Issue
Year 2025 Volume: 54 Number: Özel Sayı 1
APA
Doğan, T. G., & Eroğlu, E. (2025). Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli. Bahçe, 54(Özel Sayı 1), 520-530. https://doi.org/10.53471/bahce.1548401
AMA
1.Doğan TG, Eroğlu E. Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli. Bahçe. 2025;54(Özel Sayı 1):520-530. doi:10.53471/bahce.1548401
Chicago
Doğan, Tuba Gül, and Engin Eroğlu. 2025. “Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli”. Bahçe 54 (Özel Sayı 1): 520-30. https://doi.org/10.53471/bahce.1548401.
EndNote
Doğan TG, Eroğlu E (March 1, 2025) Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli. Bahçe 54 Özel Sayı 1 520–530.
IEEE
[1]T. G. Doğan and E. Eroğlu, “Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli”, Bahçe, vol. 54, no. Özel Sayı 1, pp. 520–530, Mar. 2025, doi: 10.53471/bahce.1548401.
ISNAD
Doğan, Tuba Gül - Eroğlu, Engin. “Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli”. Bahçe 54/Özel Sayı 1 (March 1, 2025): 520-530. https://doi.org/10.53471/bahce.1548401.
JAMA
1.Doğan TG, Eroğlu E. Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli. Bahçe. 2025;54:520–530.
MLA
Doğan, Tuba Gül, and Engin Eroğlu. “Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli”. Bahçe, vol. 54, no. Özel Sayı 1, Mar. 2025, pp. 520-3, doi:10.53471/bahce.1548401.
Vancouver
1.Tuba Gül Doğan, Engin Eroğlu. Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli. Bahçe. 2025 Mar. 1;54(Özel Sayı 1):520-3. doi:10.53471/bahce.1548401