Review

Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli

Volume: 54 Number: Özel Sayı 1 March 25, 2025
TR EN

Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli

Abstract

Ruderal bitkiler, doğal ekosistemlerde antropojenik etkiler sonucunda ortaya çıkan bitki türleridir; boş araziler, yol kenarları ve inşaat alanları gibi bölgelerde sıklıkla görülürler. Uzun yıllar zararlı ve istenmeyen olarak kabul edilen bu bitkiler, günümüzde çevresel sürdürülebilirlik ve doğal kaynakların korunması konularının önem kazanmasıyla ilgi görmeye başlamıştır. Ruderal türler, kentsel habitatlarda varlıklarını sürdürebilmek için biyolojik olarak uyumlu özelliklere sahiptir; bu özellikler arasında hızlı tozlaşma, estetik çekicilik ve su stresine dayanıklılık öne çıkmaktadır. Kentsel bitki örtüsü üzerine yapılan araştırmalar, ruderal bitkilerin dağılımının iki temel parametreyle ilişkili olduğunu göstermiştir: toprağın su içeriği ve insan müdahalesinin sıklığı ve yoğunluğu. Bu parametreler, kentsel alanlardaki ekosistemlerin yapılandırılması ve korunması açısından önemli rollere sahiptir. Toprağın su içeriği, bitkilerin büyüme ve gelişmesini doğrudan etkilerken, insan müdahalesinin yoğunluğu ise bitki örtüsü üzerindeki baskıyı belirler. Bu bağlamda, ruderal bitkilerin kentsel alanlardaki dağılımı ve çeşitliliği, kentsel peyzaj planlamasında dikkate alınması gereken önemli bir faktördür. Ayrıca, bu araştırmalar, kentsel bitki örtüsünün sürdürülebilirliği ve çeşitliliği üzerindeki etkilerini anlamak için temel bilgi sağlar. Bu bilgiler, kentsel alanlardaki yeşil alanların tasarımı ve yönetimi konusunda karar vericilere rehberlik etmek için kullanılabilir. Bu çalışma, ruderal bitki türlerinin kentsel peyzajlarda bitkisel tasarımda kullanılma potansiyellerine odaklanarak, kentsel alanlarda biyoçeşitlilik açısından olası avantajlarını ve dezavantajlarını incelemekte ve potansiyel uygulama alanlarını aktarmaktadır.

Keywords

References

  1. Ranđelović, D., Jakovljević, K., Šinžar-Sekulić, J., Kuzmič, F., Šilc, U. 2024. Recognizing the role of ruderal species in restoration of degraded lands. Sci. Total Environ. 938.
  2. Pandit, R. et al. 2020. A framework to evaluate land degradation and restoration responses for improved planning and decision-making. Ecosyst. People 16, 1-18.
  3. Chiuffo, M.C., Cock, M.C., Prina, A.O., Hierro, J.L. 2018. Response of native and non-native ruderals to natural and human disturbance. Biol. Invasions 20, 2915-2925.
  4. Winkler, J. et al. 2021. Trends in the succession of synanthropic vegetation on a reclaimed landfill in Poland. Anthropocene 35.
  5. Pietrzykowski, M. 2019. Tree species selection and reaction to mine soil reconstructed at reforested post-mine sites: Central and eastern European experiences. Ecol. Eng. X 3, 100012.
  6. Poniatowski, D., Stuhldreher, G., Helbing, F., Hamer, U., Fartmann, T. 2020. Restoration of calcareous grasslands: The early successional stage promotes biodiversity. Ecol. Eng. 151, 105858.
  7. Gordon, D.R. 1998. Effects of invasive, non-indigenous plant species on ecosystem processes: Lessons from Florida. Ecol. Appl. 8, 975-989.
  8. Burylo, M., Rey, F., Mathys, N., Dutoit, T. 2012. Plant root traits affecting the resistance of soils to concentrated flow erosion. Earth Surf. Process. Landforms 37, 1463-1470.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Horticultural Production (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

March 25, 2025

Submission Date

September 11, 2024

Acceptance Date

November 27, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 54 Number: Özel Sayı 1

APA
Doğan, T. G., & Eroğlu, E. (2025). Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli. Bahçe, 54(Özel Sayı 1), 520-530. https://doi.org/10.53471/bahce.1548401
AMA
1.Doğan TG, Eroğlu E. Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli. Bahçe. 2025;54(Özel Sayı 1):520-530. doi:10.53471/bahce.1548401
Chicago
Doğan, Tuba Gül, and Engin Eroğlu. 2025. “Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli”. Bahçe 54 (Özel Sayı 1): 520-30. https://doi.org/10.53471/bahce.1548401.
EndNote
Doğan TG, Eroğlu E (March 1, 2025) Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli. Bahçe 54 Özel Sayı 1 520–530.
IEEE
[1]T. G. Doğan and E. Eroğlu, “Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli”, Bahçe, vol. 54, no. Özel Sayı 1, pp. 520–530, Mar. 2025, doi: 10.53471/bahce.1548401.
ISNAD
Doğan, Tuba Gül - Eroğlu, Engin. “Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli”. Bahçe 54/Özel Sayı 1 (March 1, 2025): 520-530. https://doi.org/10.53471/bahce.1548401.
JAMA
1.Doğan TG, Eroğlu E. Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli. Bahçe. 2025;54:520–530.
MLA
Doğan, Tuba Gül, and Engin Eroğlu. “Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli”. Bahçe, vol. 54, no. Özel Sayı 1, Mar. 2025, pp. 520-3, doi:10.53471/bahce.1548401.
Vancouver
1.Tuba Gül Doğan, Engin Eroğlu. Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli. Bahçe. 2025 Mar. 1;54(Özel Sayı 1):520-3. doi:10.53471/bahce.1548401

BAHÇE Journal
Eposta:  editor@bahcejournal.org
Web: bahcejournal.org
Atatürk Horticultural Central Research Institute
Yalova 77100, Türkiye
Follow us on:
X (Twitter)Linkedin | Facebook | Instagram