Derleme

Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli

Cilt: 54 Sayı: Özel Sayı 1 25 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli

Öz

Ruderal bitkiler, doğal ekosistemlerde antropojenik etkiler sonucunda ortaya çıkan bitki türleridir; boş araziler, yol kenarları ve inşaat alanları gibi bölgelerde sıklıkla görülürler. Uzun yıllar zararlı ve istenmeyen olarak kabul edilen bu bitkiler, günümüzde çevresel sürdürülebilirlik ve doğal kaynakların korunması konularının önem kazanmasıyla ilgi görmeye başlamıştır. Ruderal türler, kentsel habitatlarda varlıklarını sürdürebilmek için biyolojik olarak uyumlu özelliklere sahiptir; bu özellikler arasında hızlı tozlaşma, estetik çekicilik ve su stresine dayanıklılık öne çıkmaktadır. Kentsel bitki örtüsü üzerine yapılan araştırmalar, ruderal bitkilerin dağılımının iki temel parametreyle ilişkili olduğunu göstermiştir: toprağın su içeriği ve insan müdahalesinin sıklığı ve yoğunluğu. Bu parametreler, kentsel alanlardaki ekosistemlerin yapılandırılması ve korunması açısından önemli rollere sahiptir. Toprağın su içeriği, bitkilerin büyüme ve gelişmesini doğrudan etkilerken, insan müdahalesinin yoğunluğu ise bitki örtüsü üzerindeki baskıyı belirler. Bu bağlamda, ruderal bitkilerin kentsel alanlardaki dağılımı ve çeşitliliği, kentsel peyzaj planlamasında dikkate alınması gereken önemli bir faktördür. Ayrıca, bu araştırmalar, kentsel bitki örtüsünün sürdürülebilirliği ve çeşitliliği üzerindeki etkilerini anlamak için temel bilgi sağlar. Bu bilgiler, kentsel alanlardaki yeşil alanların tasarımı ve yönetimi konusunda karar vericilere rehberlik etmek için kullanılabilir. Bu çalışma, ruderal bitki türlerinin kentsel peyzajlarda bitkisel tasarımda kullanılma potansiyellerine odaklanarak, kentsel alanlarda biyoçeşitlilik açısından olası avantajlarını ve dezavantajlarını incelemekte ve potansiyel uygulama alanlarını aktarmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ranđelović, D., Jakovljević, K., Šinžar-Sekulić, J., Kuzmič, F., Šilc, U. 2024. Recognizing the role of ruderal species in restoration of degraded lands. Sci. Total Environ. 938.
  2. Pandit, R. et al. 2020. A framework to evaluate land degradation and restoration responses for improved planning and decision-making. Ecosyst. People 16, 1-18.
  3. Chiuffo, M.C., Cock, M.C., Prina, A.O., Hierro, J.L. 2018. Response of native and non-native ruderals to natural and human disturbance. Biol. Invasions 20, 2915-2925.
  4. Winkler, J. et al. 2021. Trends in the succession of synanthropic vegetation on a reclaimed landfill in Poland. Anthropocene 35.
  5. Pietrzykowski, M. 2019. Tree species selection and reaction to mine soil reconstructed at reforested post-mine sites: Central and eastern European experiences. Ecol. Eng. X 3, 100012.
  6. Poniatowski, D., Stuhldreher, G., Helbing, F., Hamer, U., Fartmann, T. 2020. Restoration of calcareous grasslands: The early successional stage promotes biodiversity. Ecol. Eng. 151, 105858.
  7. Gordon, D.R. 1998. Effects of invasive, non-indigenous plant species on ecosystem processes: Lessons from Florida. Ecol. Appl. 8, 975-989.
  8. Burylo, M., Rey, F., Mathys, N., Dutoit, T. 2012. Plant root traits affecting the resistance of soils to concentrated flow erosion. Earth Surf. Process. Landforms 37, 1463-1470.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

25 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

11 Eylül 2024

Kabul Tarihi

27 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 54 Sayı: Özel Sayı 1

Kaynak Göster

APA
Doğan, T. G., & Eroğlu, E. (2025). Ruderal Bitki Türlerinin Kentsel Bitkisel Tasarımda Kullanım Potansiyeli. Bahçe, 54(Özel Sayı 1), 520-530. https://doi.org/10.53471/bahce.1548401

BAHÇE Dergisi
E-posta: editor@bahcejournal.org
Web Sitesi: bahcejournal.org
Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü
Yalova 77100, Türkiye
Bizi takip edin:
X (Twitter) | Linkedin | Facebook | Instagram