Conference Paper

Çölyak Hastalarına Bitkisel Çözüm Önerileri: Quinoa, Amaranth

Volume: 45 Number: (Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi March 31, 2016
TR EN

Çölyak Hastalarına Bitkisel Çözüm Önerileri: Quinoa, Amaranth

Abstract

Görülme sıklığı giderek artan ve adı ülkemizde de her geçen gün daha çok duyulan modem zaman hastalıklardan biri de çölyak hastalığıdır. Buğdaydan yapılan ekmek, arpa, çavdar ve az miktarda yulaf gibi tahıl grubunun tüketilmesi ile bağırsaklarda besin maddelerinin sindiriminin ve emiliminin bozulmasına yol açan bir hastalıktır. Dünya genelinde bu hastalık görünme oranı 1/300 iken, ülkemizde ortalama olarak 1/250’dir. Çölyak hastalarına tanı konulduktan sonraki aşamada uyulması gereken tek tedavi yöntemi ömür boyu glutensiz diyet uygulanmaktır. Bu amaçla günümüzde çalışmalar yapılmakta ve bu hastalar için alternatif glutensiz diyet programları yapılmaktadır. Bu amaçla quinoa bitkisi yüksek besin değerine sahip olmasının yanı sıra kuraklık, don, tuzluluk gibi olumsuz koşullara dayanıklılığı ile quinoa tüm dünyada ilgi gören bir bitkidir. Quinoa, gıda güvenliğini sağlamada Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından yüzyılın bitkisi olarak nitelendirilmiştir. Quinoa tohumları glüten içermez. Bu özelliği ile diyet uygulayan kişiler için ve besleyici özelliği ile çocuk beslenmesinde uygun bir gıda maddesidir. Diğer bitkimiz amaranth ise kuraklığa karşı sağladığı adaptasyon yeteneği ile yarı kurak bölgelerde dane ürünü için yetiştirilebilecek geleceğin tahıl bitkisi olma özelliğindedir. Ayrıca, yaprakları da yeşil sebze olarak tüketilebilir özelliktedir. Amaranth glutensiz doğal tahıl olarak tanımlanmasının yanı sıra tahıllara oranla daha yüksek protein ve amino asitleri içerir.

Keywords

References

  1. Aguilar, P.C., Jacobsen, S.E., 2003. Cultivation of quinoa on the Peruvian Altiplano. Food Rev. Int. 19:31-41.
  2. Alvarez-Jubetea, L., Arendt, E.K., Gallagher, E., 2010. Nutritive value of pseudo cereals and their increasing use as functional gluten free ingredients. Trends in Food Science & Technology, 21:106-113.
  3. Aslan, E., Dabak, R., Ahıshalı, E., Dolapçıoğlu, C., Bayramiçli, O.U., 2007. Çölyak Hastalığı, Tıp Dergisi, 18(3):149-157.
  4. Aydoğdu, S., Karakoyun, M., 2013-a. İnsanoğlunun Evrimsel Sağlık Sorunu Çölyak Hastalığı, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Kitapları Sağlık Serisi, ISBN:978-605-338-014-6
  5. Aydoğdu, S. 2013-b. Çölyak hastalığı, buğday ülkesinde buğdaysız yaşamak. Yüklenim Dergisi; 9, Sayı, 11.
  6. Bhargava, A., Shukla, S., Ohri, D., 2007. Genetic variability and interrelationship among various morphological and quality traits in quinoa (Chenopodium quinoa Willd.). Field Crops Research, 101(1):104-116.
  7. Bressani, R., 1989. The proteins of grain Amaranth. Food Rev. Int., 5:13-38.
  8. Caselato-Sousa, V.M., Amaya-Farfân, J., 2012. State of knowledge on amaranth grain: A comprehensive review. Journal of Food Science, 77(4):R93-R104.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Agricultural Engineering (Other)

Journal Section

Conference Paper

Publication Date

March 31, 2016

Submission Date

January 1, 2016

Acceptance Date

January 31, 2016

Published in Issue

Year 2016 Volume: 45 Number: (Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi

APA
Yıldız, M., Sezen, S. M., Yazar, A., & Tekin, S. (2016). Çölyak Hastalarına Bitkisel Çözüm Önerileri: Quinoa, Amaranth. Bahçe, 45((Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi), 209-215. https://izlik.org/JA36TX38KZ
AMA
1.Yıldız M, Sezen SM, Yazar A, Tekin S. Çölyak Hastalarına Bitkisel Çözüm Önerileri: Quinoa, Amaranth. Bahçe. 2016;45((Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi):209-215. https://izlik.org/JA36TX38KZ
Chicago
Yıldız, Mehmet, Semih Metin Sezen, Attila Yazar, and Servet Tekin. 2016. “Çölyak Hastalarına Bitkisel Çözüm Önerileri: Quinoa, Amaranth”. Bahçe 45 ((Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi): 209-15. https://izlik.org/JA36TX38KZ.
EndNote
Yıldız M, Sezen SM, Yazar A, Tekin S (March 1, 2016) Çölyak Hastalarına Bitkisel Çözüm Önerileri: Quinoa, Amaranth. Bahçe 45 (Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi 209–215.
IEEE
[1]M. Yıldız, S. M. Sezen, A. Yazar, and S. Tekin, “Çölyak Hastalarına Bitkisel Çözüm Önerileri: Quinoa, Amaranth”, Bahçe, vol. 45, no. (Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, pp. 209–215, Mar. 2016, [Online]. Available: https://izlik.org/JA36TX38KZ
ISNAD
Yıldız, Mehmet - Sezen, Semih Metin - Yazar, Attila - Tekin, Servet. “Çölyak Hastalarına Bitkisel Çözüm Önerileri: Quinoa, Amaranth”. Bahçe 45/(Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi (March 1, 2016): 209-215. https://izlik.org/JA36TX38KZ.
JAMA
1.Yıldız M, Sezen SM, Yazar A, Tekin S. Çölyak Hastalarına Bitkisel Çözüm Önerileri: Quinoa, Amaranth. Bahçe. 2016;45:209–215.
MLA
Yıldız, Mehmet, et al. “Çölyak Hastalarına Bitkisel Çözüm Önerileri: Quinoa, Amaranth”. Bahçe, vol. 45, no. (Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Mar. 2016, pp. 209-15, https://izlik.org/JA36TX38KZ.
Vancouver
1.Mehmet Yıldız, Semih Metin Sezen, Attila Yazar, Servet Tekin. Çölyak Hastalarına Bitkisel Çözüm Önerileri: Quinoa, Amaranth. Bahçe [Internet]. 2016 Mar. 1;45((Özel Sayı 1) 7. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi):209-15. Available from: https://izlik.org/JA36TX38KZ

BAHÇE Journal
Eposta:  editor@bahcejournal.org
Web: bahcejournal.org
Atatürk Horticultural Central Research Institute
Yalova 77100, Türkiye
Follow us on:
X (Twitter)Linkedin | Facebook | Instagram