EN
TR
Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi
Abstract
Amaç: Bu derleme çalışmasında, 2015-2025 yılları arasında yayımlanan bilimsel araştırmalar ışığında disfonili bireylerde yarı tıkalı ses yolu egzersizlerinin (YTSYE) terapötik etkileri değerlendirilmiştir. Derlemede, disfoniletin tedavisinde sıklıkla kullanılan dudak tili egzersizleri, pipet fonasyonu, tüple suya fonasyon, Lax Vox tekniği ve bu yöntemlerin kombine uygulamaları incelenmiş; objektif ve subjektif değerlendirme sonuçları ele alınmıştır. Yöntem: Dahil edilen çalışmaların çoğu randomize kontrollü deneysel tasarıma sahiptir. Terapötik müdahaleler kısa veya yapılandırılmış uzun süreli protokoller şeklinde gerçekleştirilmiştir. Değerlendirmelerde Jitter, Shimmer, Harmonik-Gürültü Oranı (HNR) gibi objektif ölçümlerle Ses Handikap İndeksi (SHİ), Sesle İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği ve GRBAS gibi subjektif değerlendirme araçları kullanılmıştır. Bulgular: Dudak trili egzersizlerinin hiperfonksiyonel disfonilerde fonasyon eşiğini düşürdüğü ve ses kalitesinde kısa sürede iyileşme sağladığı görülmektedir. Pipet fonasyonu, vokal foldlar üzerindeki baskıyı azaltarak ses üretiminde fizyolojik verimliliği artırmakta ve hem kısa hem uzun vadeli uygulamalarda etkili olmaktadır. Tüple suya fonasyon egzersizleri rezonans artışı, subglottik basınçta azalma ve SHİ skorlarında iyileşme sağlamaktadır. Lax Vox tekniği glottal kapanmayı artırmakta; spazmodik disfoni ve sulkus vokalis gibi bozukluklarda ses kalitesi üzerinde olumlu katkılar sunmakta ve kısa sürede temel frekansta artış gibi faydalar sağlamaktadır. YTSYE’lerin kombine uygulamalarında hem akustik hem de subjektif değerlendirme ölçütlerinde olumlu değişiklikler elde edilmiştir. Sonuç: YTSYE'ler, disfonili bireylerde vokal fold kapanma paternlerini düzenleme, fonasyon eşik basıncı ve subglottik basıncı düşürme, rezonansı artırma ve sesle ilişkili yaşam kalitesini iyileştirme gibi çok boyutlu faydalar sunmaktadır. Yöntemlerin bireyselleştirilmiş ve yapılandırılmış protokollerle uygulanması, terapötik etkiyi artırmaktadır. Ayrıca, bazı yöntemlerin etkililiğini destekleyen randomize kontrollü çalışma sayısının sınırlılığı, alanda metodolojik araştırmalara duyulan gereksinimi ortaya koymaktadır.
Keywords
References
- 1. Ramig LO, Verdolini K. Treatment efficacy: Voice disorders. J Speech Lang Hear Res. 1998;41(1):S101–S116. https://doi.org/10.1044/jslhr.4101.s101
- 2. Scott S, Robinson K, Wilson J. Voice problems in teachers: Prevalence and risk factors. Br J Educ Psychol. 1997;67(4):561–570. https://doi.org/10.1111/j.2044-8279.1997.tb01263.x
- 3. Huston MN, Puka I, Naunheim MR. Prevalence of voice disorders in the United States: A national survey. Laryngoscope. 2024;134(1):347–352. https://doi.org/10.1002/lary.30929
- 4. Sulica L, Behrman A. Management of voice disorders. N Engl J Med. 2003;349(9):882–889. https://doi.org/10.1056/NEJMcp022307
- 5. Francis DO, Smith LJ. Hoarseness guidelines redux: toward improved treatment of patients with dysphonia. Otolaryngol Clin North Am. 2019;52(4):597-605.
- 6. Kılıç MA, Okur E, Yıldırım İ, Öğüt F, Denizoğlu İİ, Kızılay A, et al. Ses Handikap Endeksi Voice Handicap Index Türkçe versiyonunun güvenilirliği ve geçerliliği. Tr-ENT. 2008;18(3):139-47. 7. Guzman M, Laukkanen AM, Krupa P, Horáček J, Švec JG, Geneid A. Vocal tract and glottal function during and after vocal exercising with resonance tube and straw. J Voice. 2013;27(4):523.e19–523.e34. https://doi.org/10.1016/j.jvoice.2013.02.007 8. Titze IR. Voice training and therapy with a semi-occluded vocal tract: Rationale and scientific underpinnings. J Speech Lang Hear Res. 2006;49(2):448–459. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2006/035)
- 9. Rosenberg M. Using semi-occluded vocal tract exercises in voice therapy: The clinician’s primer. Perspect Voice Voice Disord. 2014;24(2):71–79.
- 10. Andrade PA, Wood G, Ratcliffe P, Epstein R, Pijper A, Svec JG. Electroglottographic study of seven semi-occluded exercises. J Voice. 2014;28(5):589–595. https://doi.org/10.1016/j.jvoice.2013.11.004
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Services and Systems (Other)
Journal Section
Review
Publication Date
November 10, 2025
Submission Date
August 30, 2025
Acceptance Date
October 31, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 4 Number: 2
APA
Sarpkaya, R., & Tadıhan Özkan, E. (2025). Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(2), 78-84. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1774502
AMA
1.Sarpkaya R, Tadıhan Özkan E. Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Health Sci J. 2025;4(2):78-84. doi:10.61830/balkansbd.1774502
Chicago
Sarpkaya, Rana, and Elçin Tadıhan Özkan. 2025. “Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4 (2): 78-84. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1774502.
EndNote
Sarpkaya R, Tadıhan Özkan E (November 1, 2025) Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4 2 78–84.
IEEE
[1]R. Sarpkaya and E. Tadıhan Özkan, “Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi”, Balkan Health Sci J, vol. 4, no. 2, pp. 78–84, Nov. 2025, doi: 10.61830/balkansbd.1774502.
ISNAD
Sarpkaya, Rana - Tadıhan Özkan, Elçin. “Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi 4/2 (November 1, 2025): 78-84. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1774502.
JAMA
1.Sarpkaya R, Tadıhan Özkan E. Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Health Sci J. 2025;4:78–84.
MLA
Sarpkaya, Rana, and Elçin Tadıhan Özkan. “Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi”. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 4, no. 2, Nov. 2025, pp. 78-84, doi:10.61830/balkansbd.1774502.
Vancouver
1.Rana Sarpkaya, Elçin Tadıhan Özkan. Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Health Sci J. 2025 Nov. 1;4(2):78-84. doi:10.61830/balkansbd.1774502